I SA/Gl 1188/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-02-09
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Anna Wiciak, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, mimo sprzeciwu podatnika i zarzutu braku wskazania firm?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty wraz z oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W przypadku istnienia zaległości podatkowej i nadpłaty, organ podatkowy ma ustawowy obowiązek zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości. Brak wskazania nazwy firmy nie stanowi naruszenia prawa, jeśli Numer Identyfikacji Podatkowej pozwala na identyfikację podmiotu.Stan faktyczny
A. D. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłat podatku dochodowego i zwrotu VAT na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. Podatnik sprzeciwiał się zaliczeniom i zarzucał brak wskazania firm, których dotyczą zaliczenia. Organ odwoławczy uznał zaliczenia za zasadne na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Anna Wiciak, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymał w mocy cztery postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. o numerach [...], w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za [...] 2002 r. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 w zw. z art. 239 oraz art. 76 § 1 i art. 76 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60). W uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. o numerach [...], zaliczono nadpłaty A. D. w podatku dochodowym wynikające z zeznania rocznego PIT-36 za 2001 r. i 2003 r. oraz zwrot podatku od towarów i usług wykazany w deklaracjach za [...] i [...] 2002r., na rzecz wymagalnych zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 2002 r. w kwocie [...] zł, określonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...].
W tym miejscu należy wskazać, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. było kolejnym rozstrzygnięciem w sprawie, po uprzednim dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..
W odwołaniu strona skarżąca wyraziła sprzeciw na dokonywanie jakichkolwiek zaliczeń i zarzuciła brak wskazania firm, których dotyczą zaliczenia.
Organ odwoławczy nie zgodził się z tymi zarzutami, podnosząc, że powstanie zaległości podatkowej po stronie skarżącego, w sytuacji gdy organ podatkowy, dysponował jego nadpłatą w podatku dochodowym z 2001 r. i 2003 r. oraz kwotą zwrotu podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji VAT-7 za [...] i [...] 2002 r., spowodowało konieczność zastosowania art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i zaliczenia z urzędu tych nadpłat wraz z ich oprocentowaniem na rzecz zaległości podatkowych z należnymi odsetkami za zwłokę. Następnie wskazał, iż kwota wierzytelności łącznie z oprocentowaniem nie zaspokajała w całości zaległości podatkowej wraz ustawowymi odsetkami za zwłokę, więc rozliczenie jej nastąpiło zgodnie z art. 55 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, czyli proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości głównej i należnych odsetek w takim stosunku, w jakim pozostawały do siebie obie te wielkości w dniu zarachowania. Nie zgodził się też z zarzutem pominięcia w rozstrzygnięciu Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nazwy firm, wskazując, iż podstawowym elementem rozróżniającym podmioty jest odrębny dla każdego z nich Numer Identyfikacji Podatkowej, podany w każdym z postanowień organu podatkowego pierwszej instancji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, A. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, formułując tożsame zarzuty, co w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonych postanowień, przez organ odwoławczy, wobec braku wykonania wytycznych zawartych we wcześniejszych postanowieniach Izby Skarbowej, uchylających sprawy do ponownego rozpoznania,
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie."
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności zaakcentować trzeba, iż kwestią sporną w sprawie jest zasadność zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych oraz sposób tego zaliczenia, który zdaniem podatnika nie pozwala mu na dokonanie weryfikacji.
Problematykę nadpłaty ustawodawca uregulował w Dziale II Rozdziale 9 Ordynacji podatkowej. Zamieszczony tam art. 72 w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. stanowił, że za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Z kolei , zgodnie z treścią art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa: "Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2".
Z literalnego brzmienia tych przepisów wynika, że z chwilą powstania nadpłaty podatnik staje się wierzycielem organu podatkowego. Nie ma jednak swobody dysponowania nadpłatą, albowiem art. 76 wprowadza w tym zakresie ograniczenia. Wynika z nich, że w przypadku, gdy jednocześnie z nadpłatą istnieje zaległość podatkowa, to z mocy ustawy, nadpłatę wraz z oprocentowaniem w pierwszej kolejności zalicza się na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, zaś w drugim rzędzie na poczet bieżących zobowiązań. Warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty jest wydanie postanowienia w oparciu o art. 76 a ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...]określono A. D. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 2002 r. w kwocie [...] złotych. Skarżący nie uregulował należności, więc powstała zaległość z tego tytułu. Jednocześnie Urząd Skarbowy dysponował nadpłatą, powstałą z tytułu rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r . i 2003 r. oraz nadpłatą z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług za [...] i [...] 2002 r. W tej sytuacji, zgodnie z treścią przytoczonego wcześniej art. 76 ustawy Ordynacja podatkowa, Naczelnik Urzędu Skarbowego miał ustawowy obowiązek zaliczenia nadpłaty wraz z oprocentowaniem na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W tym stanie rzeczy oświadczenie skarżącego, iż sprzeciwia się dokonywaniu nadpłaty nie mogło odnieść pożądanych przez niego skutków prawnych.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut strony skarżącej, o pominięciu w postanowieniach Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nazwy firm, gdyż w każdym z czterech postanowień wskazano Numer Identyfikacji Podatkowej Firmy, pozwalający na zidentyfikowanie Firmy, której rozliczenie nadpłaty dotyczy.
Następnie należy wskazać, iż pomimo sformułowania w skardze zarzutu niezastosowania się organu pierwszej instancji, do wytycznych wynikających z poprzednich rozstrzygnięć organu odwoławczego, strona skarżąca nie uzasadniła, na czym te uchybienia mają polegać. W ten sposób uniemożliwiła Sądowi rozpoznanie tego zarzutu.
Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło