I SA/Gl 1188/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.W. i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślili, że łączna suma wpisów we wszystkich ich sprawach, które toczą się równolegle, wynosi 1000 zł, co stanowi, ich zdaniem, niewspółmierne obciążenie ich budżetu domowego. W tym kontekście wnieśli o ustalenie jednego wpisu w wysokości 200 zł. Według wniosku skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1853,72 zł, a skarżący wynagrodzenie za pracę w kwocie 2820 zł. We wspólnym gospodarstwie ze skarżącymi pozostaje nadto ich pełnoletni syn, który jednak, jak zastrzeżono, nie osiąga dochodów. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom z działką gruntu i z garażem oraz oszczędności w wysokości około 2000 zł Pismami doręczonymi w dniu 10 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez nich rachunków bankowych, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez nich za rok 2011, a w razie, gdyby zeznania te nie były jeszcze złożone – za rok 2010, złożenie wyjaśnień na temat syna skarżącego (sprecyzowano, że wyjaśnienia te powinny być udokumentowane: jeżeli np. syn ten jest bezrobotny, stosownym zaświadczeniem wydanym we właściwym urzędzie pracy, informującym dodatkowo, czy jest on osobą uprawnioną do zasiłku, jeżeli natomiast nadal się uczy – stosownym zaświadczeniem wystawionym przez szkołę lub uczelnię, odpowiadającym również na pytanie, czy otrzymuje on jakąkolwiek pomoc finansową, a także czy nauka jest odpłatna) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przede wszystkim przedkładając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazali, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentacji, o którą wzywano, wyklucza jakiekolwiek ustalenia dotyczące sytuacji skarżących, zwłaszcza ich dochodów, wydatków czy okoliczności związanych z ich pełnoletnim synem, a tym samym rozważenie, czy sytuacja ta pozwala im na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Na marginesie zaznaczyć przy tym wypada, że niezależnie od tego, iż wnioskodawcy nie wykonali wezwania, podczas tej oceny trzeba wziąć pod uwagę m.in. to, iż osiągają oni regularne dochody, a wskazany przez nich stan oszczędności dwukrotnie przekracza sumę wszystkich wpisów od skargi, o których ich wezwano. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.