I SA/Gl 1189/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant asyst. sędz. Aleksandra Żmudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Wyrokiem z dnia 14 listopada 2005 roku, sygn. akt I SA/Gl 1763/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach chylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]roku, nr [...] w przedmiocie określenia G. i W. W. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W piśmie z dnia [...]roku W. W. zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji z dnia [...]roku. Decyzją z dnia [...]roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]roku. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji organu odwoławczego, uchylonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2005 roku, sygn. akt I SA/Gl 1763/04, a więc decyzji, która na skutek tego wyroku została wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym, brak przedmiotu postępowania, do którego odnosił się wniosek podatnika, uniemożliwił organowi podatkowemu jego merytoryczne rozstrzygnięcie. Ta sama bowiem decyzja ostateczna nie może zostać wyeliminowana dwukrotnie z obrotu prawnego – raz w wyniku kasacyjnego orzeczenia WSA, a drugi raz przez organ podatkowy, działający w trybie nadzoru. Dlatego też postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe (art. 208 §1 Ordynacji podatkowej). Odwołując się od tej decyzji W. W. wniósł o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]roku, nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 2, 3, 4 i 7 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, iż "wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego wskutek naruszenia prawa przez organy podatkowe musi skutkować w państwie prawa stwierdzeniem jej nieważności". Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił odwołania i działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...]roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku, bądź też jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 130 § 1, art. 208 § 1, art. 210 § 1 oraz art. 247 § 2, 3, 4 i 7 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ podatkowy nie miał żadnych podstaw do umorzenia postępowania. Wskazał także, iż odwołanie rozpatrywała ta sama osoba, która rozpatrzyła sprawę w pierwszej instancji, tj. Dyrektor Izby Skarbowej w K.. W uzasadnieniu skargi skarżący nie sprecyzował natomiast na czym polegało art. 210 § 1 i art. 247 § 2 , 3, 4 i 7 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Polemizując z zarzutami skargi podniósł, iż zgodnie z art. 13 § 1 pkt 2 lit. c Ordynacji podatkowej organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest : dyrektor izby skarbowej, jako organ odwoławczy od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji. Natomiast zgodnie z art. 221 Ordynacji podatkowej – w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Z tej też przyczyny Dyrektor Izby Skarbowej w K., jako organ odwoławczy, uprawniony był do rozpatrzenia odwołania podatnika z dnia [...]roku od wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., jako organu pierwszej instancji, decyzji z dnia [...]roku, nr [...]. Podkreślił także, iż zaskarżona decyzja zawierała wszystkie elementy o których mowa w art. 210 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Oceniając stanowisko zajęte w niej przez organy podatkowe należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Wiąże się to także z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji podatkowej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Z kolei zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle tego przepisu jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 roku, sygn. akt SA/Łd 2424/94 – opubl. w ONSA z 1006 roku, nr 2, poz. 80). Przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne. Wchodzą tu w grę zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. Charakter jednak przyczyn powodujących bezprzedmiotowość postępowania nie ma znaczenia, bowiem powołany wyżej przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy stało się ono "z jakiejkolwiek przyczyny" bezprzedmiotowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska "Ordynacja podatkowa. Komentarz", TNOiK, Toruń 2002, str. 688 – 691). Należy zatem podkreślić, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to między innymi – jak wykazano wyżej – brak przedmiotu postępowania. Skoro więc przedmiotem postępowania było żądanie strony skarżącej dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]roku, nr [...] (w przedmiocie określenia G. i W. W. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok), którą to decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił wyrokiem z dnia 14 listopada 2005 roku, sygn. akt I SA/Gl 1763/04, a zatem została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, to postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. Wskazać także należy, iż argumenty organu odwoławczego dotyczące zarzutów naruszenia art. 130 § 1, art. 210 § 1 oraz 247 § 2, 3, 4 i 7 Ordynacji podatkowej, są trafne i przedstawione zostały w sposób wyczerpujący. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.