I SA/Gl 12/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") stwierdził, że zażalenie B. S. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] zostało wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu, przewidzianego w art. 17 § 1 u.p.e.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ nadzoru wskazał, że w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...],[...],[...] obejmujące zaległości składkowe za okres od grudnia 2003 r. do października 2004 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu prowadzi jako organ egzekucyjny - Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. Zawiadomieniami z dnia 7 lipca 2009 r. oraz z dnia 8 lipca 2009 r. doręczonymi zobowiązanemu w dniu 22 lipca 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia zobowiązanego wypłacanego mu przez ZUS. Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2015 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc, że nie otrzymał upomnienia, decyzji oraz tytułów wykonawczych. Jednocześnie podniósł, że doszło do przedawnienia zobowiązania głównego oraz odsetek. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że żadna z przesłanek wynikających z art. 59 § 1 u.p.e.a. nie zachodzi, jak również nie doszło do przedawnienia zobowiązania dochodzonego od zobowiązanego jako osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości płatnika. Jednocześnie pouczył zobowiązanego o terminie i trybie wniesienia zażalenia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2015 r. Pismem datowanym na dzień 21 sierpnia 2015 r., nadanym drogą pocztową w dniu 24 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał na treść art. 17 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że wobec doręczenia skarżącemu postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] w dniu 14 sierpnia 2015 r. siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 21 sierpnia 2015 r. Tymczasem zażalenie zostało wniesione drogą pocztową w dniu 24 sierpnia 2015 r., a zatem po upływie terminu wynikającego z powyższego przepisu, co czyni wniesienie zażalenia czynnością bezskuteczną. Na powyższe postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł B. S. podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi oraz brak doręczenia upomnienia, decyzji oraz tytułów wykonawczych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola aktów administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przyjdzie wskazać, że w zakresie formy rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, regulacja zawarta w art. 17 § 1 zd. 1 u.p.e.a. przyjmuje domniemanie wydawania postanowienia. Przepis ten stanowi, że rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. W judykaturze akcentuje się, że ma on zastosowanie w szczególności w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga od organu przedstawienia "stanowiska", a także w tych sytuacjach, gdy ustawa wymaga wyrażenia "zgody" na dokonanie pewnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym (por. np. wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 374/08 z 13 stycznia 2009 r.) W odniesieniu do środka zaskarżenia wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego postanowień, przyjdzie odwołać się do uregulowania zawartego w zdaniu 2 art. 17 § 1 cyt. ustawy. Stosownie do jego treści, na postanowienie to (o którym mowa w zdaniu 1) służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W myśl tego przepisu, zażalenie jest środkiem prawym służącym do zaskarżania postanowień wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak, możliwość zaskarżenia postanowienia wynikać musi wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub z Kodeksu postępowania administracyjnego - a to za sprawą art. 18 u.p.e.a., który stanowi, że "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Przy czym stosowanie przepisów k.p.a "odpowiednio" oznacza, że należy je stosować tylko wtedy, gdy u.p.e.a. nie reguluje jakiejś kwestii, bądź reguluje ją niedostatecznie. Innymi słowy, przepisy tego Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać a nie modyfikować u.p.e.a. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca określił rodzaj postanowień, które podlegają zaskarżeniu. Na podstawie jej przepisów można wskazać zamknięty katalog postanowień, na które przysługuje zażalenie (tak też Piotr Pietrasz, Komentarz do art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stan prawny na dzień 1 grudnia 2014 r. teza 7, LEX). W katalogu tym mieści się postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak stanowi bowiem art. 59 § 3 u.p.e.a., w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 5 art. 59). Przepis ten koresponduje z art. 59 § 1 i § 2 lit. a k.p.a. (w zw. z art. 17 § 1 i 18 u.p.e.a.), zgodnie z którym zażalenie od postanowienia wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin do wniesienia zażalenia jest terminem ustawowym, nie może być przedłużany ani skracany przez organ. Upływ terminu ustawowego organ bierze pod uwagę z urzędu. Gdy zażalenie zostanie złożone po terminie, organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Wniesienie zażalenie co do zasady jest równoznaczne z jego złożeniem (doręczeniem) organowi, który wydał postanowienie. Termin uważa się jednakże za zachowany także w przypadku, gdy przed jego upływem pismo zostanie wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru, zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym, złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego (art. 57 § 5 k.p.a). W przypadku wyboru jednej ze wskazanych przez ustawodawcę form doręczenia (złożenia) pisma w organie przyjmuje się, że pismo zostało złożone w terminie, mimo że faktycznie doręczone być może organowi po upływie terminu na dokonanie czynności. Jedną z form doręczenia pisma organowi, przy której decydująca jest data dokonania czynności zmierzającej do złożenia pisma, a nie data faktycznego wpływu tego pisma do organu, jest nadanie pisma w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). W badanej sprawie postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w C. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (załącznik do karty nr 15 akt egzekucyjnych). Postanowienie to zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie złożenia zażalenia (karta nr 15 akt). Doręczenie skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2015 r. postanowienia oznaczało, że 7 – dniowy termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 21 sierpnia 2015 r. Skarżący co prawda zażalenie opatrzył taką datą, jednakże ze stempla pocztowego złożonego na kopercie wynika, że złożył je w placówce pocztowej w dniu 24 sierpnia 20015 r., a to oznacza, że uchybił terminowi do jego złożenia. Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że organ odwoławczy prawidłowo orzekł, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, a to przesądza o tym, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, a w konsekwencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ją oddalił. ----------------------- Sygn. akt I SA/GI 12/16 4