I SA/Gl 120/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.B., Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwestii wniosku skarżącej G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi G. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Wnioskiem z dnia 25 października 2015 r., uzupełnionym w dniu 31 grudnia 2015 r. oraz 23 stycznia 2016 r. G.B. (dalej jako "skarżąca") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów postępowania oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne i osobiste łączą te osoby ze skarżącą; - dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w tym przez jej matkę, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy oraz kopii decyzji przyznających te świadczenia i potwierdzeń ich wypłaty; - zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że skarżąca za lata 2014-2015 nie wykazała dochodów do opodatkowania; - kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym przez jej matkę. Jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone należy przedłożyć zeznanie za 2014 r.; - wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym przez jej matkę, obrazujących ich stan oraz wszelkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować; - kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w szczególności zakupu leków, oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 3 lutego 2016 r. Wobec wniosku skarżącej referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 16 lutego 2016 r. przedłużył jej termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy o 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016 r. Pismem z dnia 16 marca 2016 r. skarżąca wniosła o kolejne przedłużenie terminu do złożenia dokumentów nadsyłając jednocześnie zeznanie roczne PIT-37 za 2014 r. Postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wniosła skarżąca podnosząc, że zaskarżone postanowienie zawiera wiele nieścisłości i stwierdzeń odbiegających od stanu faktycznego oraz kwestii budzących wątpliwości, co do których nie miała możliwości ich wyjaśnienia, o co nie została poproszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., w brzmieniu mającym zastosowanie do spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 12 stycznia 2015 r. w placówce operatora wyznaczonego. Zgodnie z treścią art. 260 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Tym samym wniosek skarżącej należało rozpoznać na nowo. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowana treść przepisu, w szczególności użycie sformułowania "gdy wykaże", wyraźnie przesądza, że to na stronie spoczywa obowiązek przekonania sądu, że znajduje się w sytuacji wymagającej przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Jednocześnie ocena przez Sąd dokonywana jest w oparciu o złożone przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy oświadczenie na urzędowym formularzu "PPF" uzupełnione ewentualnie w trybie art. 255 p.p.s.a. Nieprawidłowe wypełnienie formularza lub nieuzupełnienie na żądanie sądu wniosku stoi na przeszkodzie przyznaniu prawa pomocy, albowiem Sąd nie jest w stanie ocenić sytuacji skarżącego. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca, pomimo skierowania do niej wezwania, nie przedstawiła wskazanych w tym wezwaniu dokumentów. Należy przy tym zauważyć, że dokumenty te są niezbędne do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej zwłaszcza wobec rozbieżności pomiędzy oświadczeniami skarżącej zawartymi w złożonych formularzach urzędowych "PPF". W formularzu z dnia 31 grudnia 2015 r. skarżąca w rubryce 7.2.1. stanowiącej oświadczenie o oszczędnościach zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce wskazała, że "w ramach spadku po ojcu są oszczędności, ale nie rozpoznałam do końca wysokości". Z kolei w formularzu z dnia 16 stycznia 2016 r. skarżąca powyższej rubryki w ogóle nie wypełniła. Jednocześnie skarżąca z jednej strony wskazuje swoja matkę jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, z drugiej zaś strony oświadcza, że przy braku własnych dochodów nie korzysta z dochodów matki (formularz PPF z 31 grudnia 2015 r.). Równocześnie w formularzu PPF z 31 grudnia 2015 r. skarżąca oświadczyła, że ponosi wydatki w postaci opłat za gaz, wodę, energię, telefon, leki, przejazdy, opał, opłaty pocztowe, zaś w formularzu PPF z 16 stycznia 2016 r. wskazuje również na spłatę prywatnie zaciągniętego długu i ponoszenie kosztów ubezpieczenia samochodu. Należy przy tym zauważyć, że w żadnym z powyższych formularzy skarżąca nie wskazała jako składnika majątku (rubryka 7.3) samochodu, którego koszty ubezpieczenia zgodnie z oświadczeniem ponosi. Również oświadczenia skarżącej zawarte w piśmie z dnia 10 lutego 2016 r. stoi w sprzeczności z treścią jej oświadczeń wynikających z formularz PPF z 16 stycznia 2016 r. Skarżąca bowiem twierdzi, że porusza się "pieszo", albowiem "bilet o najmniejszym nominale, to (...) dwa najtańsze bochenki chleba", z drugiej zaś strony wskazuje, jak to wyżej zauważono, na ponoszenie kosztów ubezpieczenia samochodu. Zestawiając powyższe oświadczenia z treścią nadesłanej przez skarżącą kopii zeznania rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-37 za 2014 r. należy wyprowadzić wnioski, że skarżąca może posiadać środki finansowe, które pozwalają jej ponosić wskazane w oświadczeniach wydatki bez osiągania przez nią dochodów. Jednakże kwestia ta nie została przez skarżącą wyjaśniona, nawet poprzez złożenie wraz ze sprzeciwem żądanych przez referendarza sądowego dokumentów, a co za tym idzie brak jest możliwości oceny sytuacji skarżącej. Należy podkreślić, iż udzielenie informacji o dochodach i majątku skarżącej, jak również dokumentów dotyczących osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym jej matki, która jest również skarżącą w niniejszym postępowaniu, jest niezbędne dla oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wymóg udzielenia takich informacji wynika także z art. 252 p.p.s.a., zgodnie z którym oświadczenie strony powinno zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. W ocenie Sądu osoba wnioskująca o prawo pomocy winna być zainteresowana w przekazaniu jak największej liczby dokumentów wskazujących na jej sytuację uniemożliwiającą poniesienie przez nią kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Nie przekazując ich, godzi się tym samym na odmowę przyznania tego prawa we wnioskowanym zakresie. Brak możliwości weryfikacji rzeczywistej sytuacji skarżącej uniemożliwił przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.