I SA/Gl 1204/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącemu adwokata. W związku z postanowieniem z dnia 14 października 2013 r., którym Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie z uwagi na jej niedopuszczalność, skarżący wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, załączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pozostającą na utrzymaniu matki otrzymującej emeryturę w wysokości 820 zł. Zaznaczył, że kwota ta nie wystarcza na pokrycie wszystkich wydatków – niektóre opłaty pozostają niezapłacone, zaś opłata za energię elektryczną jest uiszczana w ratach. Według wniosku jedyny majątek skarżącego stanowi udział we współwłasności domu odziedziczonego po ojcu – sprawa dotyczy odmowy umorzenia związanego z tym podatku od spadków i darowizn. Udział matki objęty jest hipoteką w związku z ciążącym na niej zadłużeniem. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał: zaświadczenie z dnia 2 grudnia 2013 r., że był on zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w okresie od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 17 listopada 2013 r. (wyjaśnił, że został czasowo wyrejestrowany, gdyż przeoczył termin zgłoszenia w urzędzie pracy wyznaczony na dzień 16 listopada 2013 r.), wyciąg z rachunku bankowego jego matki za okres od czerwca do listopada bieżącego roku (dokumentuje on wyłącznie wpływy z tytułu emerytury w wysokości 812,48 zł, które są w krótkim czasie nieomal w całości wypłacane), potwierdzenie zapłaty należności za dostęp do Internetu w kwocie 49 zł oraz raty opłaty za energię elektryczną w wysokości 300 zł, nieopłaconą fakturę za usługi wodno-kanalizacyjne, wystawioną w dniu 19 czerwca 2013 r., wyliczenie zadłużenia matki skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości oraz dokumentację związaną z jej zadłużeniem z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (np. pisma ZUS z dnia 22 października 2013 r. wyliczającego to zadłużenie wraz z odsetkami i z kosztami upomnienia na sumę 9.582,16 zł). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć wypada, że na obecnym etapie nie wchodzi w rachubę zastosowanie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a."), w myśl którego prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Podzielić bowiem należy pogląd, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność sąd pierwszej instancji nie może odmówić przyznania prawa pomocy, powołując się na tę przyczynę (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 4, poz. 102). Oznaczałoby to wszak wyłączenie możliwości przyznania prawa pomocy, którego udzielenie mogłoby warunkować sporządzenie skargi kasacyjnej od wspomnianego postanowienia o odrzuceniu skargi, a co za tym idzie przekreślałoby możność weryfikacji tego postanowienia w toku kontroli instancyjnej. Wniosek o prawo pomocy złożony na tym etapie postępowania trzeba więc rozpoznać. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w stosunku do skarżącego przesłanka ta została spełniona. Jest on bowiem osobą bezrobotną, niemającą żadnych dochodów i pozostającą na utrzymaniu matki, która uzyskuje jedynie niewielką emeryturę. Wnioskodawca przekonująco wyjaśnił przy tym przyczyny, dla których czasowo nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Niepodobna przy tym kwestionować tego oświadczenia, uznając np., że nastąpiło to wskutek podjęcia przez niego pracy, skoro od dłuższego czasu nie mógł on znaleźć zajęcia zarobkowego. Nie można tracić z pola widzenia zadłużenia skarżącego i jego matki, które spowodowane jest także brakiem środków pozwalającym pokryć wszystkie bieżące wydatki. Dotyczy go też część dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, zwłaszcza tych dołączonych do oświadczenia o stanie majątkowym złożonego przez skarżącego (k. 5), wskazującego zresztą na te same okoliczności, które zostały powtórzone później we wniosku, co dowodzi, że jego trudna sytuacja ma charakter trwały. Chodzi o wezwanie do zapłaty zaległości w opłatach za energię elektryczną z dnia 14 marca 2013 r. oraz o pismo komornika z dnia 8 lutego 2013 r. stwierdzające, że skarżący ma zaległości również w zakresie podatku od nieruchomości za okresy, za które tego podatku mu nie umorzono. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.