I SA/Gl 1205/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-10

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są ograniczone do świadczenia socjalnego i która ponosi koszty wielu postępowań sądowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona jest samotna, jej dochody są ograniczone do świadczenia socjalnego, a jednocześnie ponosi koszty wielu postępowań sądowych, co pozbawiłoby ją środków niezbędnych na pokrycie podstawowych wydatków życiowych, przesłanka ta jest spełniona.
Stan faktyczny
Skarżąca H.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniła wniosek tym, że jest osobą samotną, jej dochody ograniczają się do świadczenia w USD, a musi ponosić koszty wielu postępowań sądowych, co uniemożliwia jej pokrycie podstawowych wydatków życiowych i kosztów utrzymania nieruchomości. Wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów w kilkunastu innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H.N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała, że jest osobą samotną i że jej dochody ograniczają się do świadczenia wypłacanego jej przez Rząd Stanów Zjednoczonych w wysokości 684 USD miesięcznie, więc ich realna wysokość uzależniona jest od aktualnego kursu tej waluty. Zwróciła zarazem uwagę na konieczność ponoszenia kosztów kilkunastu postępowań sądowych, tak przed sądem administracyjnym, jak i przed sądem cywilnym, których opłacenie uniemożliwiłoby jej poniesienie podstawowych wydatków życiowych. Wnioskodawczyni wyliczyła niektóre spośród tych wydatków, eksponując te związane z utrzymaniem nieruchomości. Według wniosku jest ona współwłaścicielem działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni 51m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Dom ów wymaga kosztownych remontów i znacznych nakładów na ogrzewanie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kilkunastu innych sprawach, które toczą się przed Sądem – przedmiotem dzisiejszego posiedzenia jest jeszcze dziewięć jej wniosków; ponadto dotychczas rozpoznano kilka innych, np. postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Sąd zwolnił stronę od kosztów sądowych w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/12. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta zachodzi w sytuacji skarżącej, która została już w wystarczającym stopniu ustalona podczas innych postępowań w przedmiocie jej wniosków o przyznania prawa pomocy, m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/12. Konkluzję tę uzasadnia przede wszystkim wzgląd na liczbę postępowań sądowych, jakie toczą się obecnie z jej udziałem – zwrócił na to uwagę też Sąd w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 19 listopada 2012 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uiszczenie choćby niewielkiej części kosztów sądowych we wszystkich tych postępowaniach pozbawiłoby skarżącą środków niezbędnych na pokrycie pozostałych wydatków, w tym tych, które zaliczyć trzeba do utrzymania koniecznego. Jest ona wszak osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczenia o charakterze socjalnym i zamieszkującą w domu wymagającym nakładów m.in. na remonty oraz na ogrzewanie. Pominięcie tych wszystkich okoliczności, zwłaszcza zaś skali obciążeń finansowych strony związanych z innymi jej sprawami, pozostawałoby w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło