I SA/Gl 1208/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 253 zł, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na konieczność ponoszenia kosztów w wielu postępowania prowadzonych na terenie całego kraju, w których dochodzi prawa do nadpłaty w podatku od gier. Zaznaczyła, że niejednokrotnie koszty te są wysokie. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000 zł, a wartość środków trwałych 300.155,92 zł, choć te ostatnie obejmują głównie automaty do gry o niskich wygranych, nieprzedstawiające obecnie większej wartości ze względu na proces eliminacji z rynku podmiotów prowadzących działalność w tym zakresie. Spółka w ubiegłym roku obrotowym wykazała zysk w kwocie 713.731,90 zł, natomiast stan jej rachunku bankowego wynosi 180.334,29 zł. Spółka wnosiła o przyznanie prawa w innych postępowaniach toczących się przed Sądem, lecz były one załatwiane odmownie. Było tak np. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1150/13, w którym wniosek Spółki został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 16 października 2013 r. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez osobę prawną, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373). W przypadku skarżącej Spółki powyższe przesłanki nie zostały spełnione, przy czym można to stwierdzić na podstawie jej wniosku, bez potrzeby wzywania o dodatkowe dokumenty źródłowe. Wszystkie wartości wskazane we wniosku wprost nieporównywalnie przekraczają wszak wpis od skargi, który zresztą w niniejszej sprawie nie jest znaczny, gdyż wynosi zaledwie 253 zł. W szczególności według wniosku Spółka zgromadziła na rachunku bankowym środki i wykazała zysk za ostatni rok obrotowy w kwotach kilkusettysięcznych. Choćby z tego powodu niepodobna więc uznać, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie pełnych kosztów postępowania, które – co jeszcze raz wypada podkreślić w kontekście argumentu podniesionego przez stronę – w tej sprawie nie są wygórowane. Konkluzję tę potwierdza uwzględnienie ustaleń poczynionych w innych sprawach Spółki, m.in. materiału dowodowego zgromadzonego stosunkowo niedawno w przywołanej już sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1150/13. Zawiera on np. deklaracje dla podatku od towarów i usług złożone przez Spółkę za miesiące od maja do lipca bieżącego roku, w których wykazano milionowe podstawy opodatkowania (w lipcu podstawa ta wyniosła 3.033.495 zł). Wynika z nich, że Spółka funkcjonuje i osiąga wciąż bardzo duże obroty. Podobnie w świetle dokumentów rachunkowych w okresie od maja do lipca bieżącego roku dokonała ona dostawy towarów i usług na terenie kraju na łączną kwotę 9.280.710 zł, a stan jej aktywów obrotowych na koniec ubiegłego roku wyniósł 1.096.231,76 zł, w tym środków pieniężnych w kasie i na rachunkach – 196.161,50 zł. Te środki gotówkowe dokumentuje zresztą również raport kasowy – według niego w kasie na koniec czerwca 2013 r. znajdowała się kwota 63.846,78 zł. Obrazuje to ponadprzeciętną skalę środków, którymi Spółka stale obraca w swojej bieżącej działalności. Zestawienie wszystkich tych danych z wysokością wpisu od skargi prowadzi do oczywistego wniosku, że opłacenie kosztów sądowych musi być dla Spółki nieomal nieodczuwalne i nie może mieć jakikolwiek wpływu na jej sytuację materialną, możliwości płatnicze czy poziom płynności finansowej. W tym kontekście podkreślić trzeba, że koszty postępowania sądowego przedsiębiorca powinien w pierwszej kolejności kalkulować w ramach kosztów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, i to traktując jej priorytetowo z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Nie może zatem preferować innych wydatków, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w przypadku, gdy nieporównywalnie wyższe kwoty przeznacza na inne cele. Z tego punktu widzenia dalszą kwestią pozostaje to, że wskutek zmian stanu prawnego pogorszeniu uległy warunki prowadzenia działalności w zakresie organizowania gier losowych na automatach o niskich wygranych. Analogicznie jak w postanowieniu z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1150/13, wypada bowiem przypomnieć pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 436/11, że okoliczność ta nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów sądowych, które są immanentnie związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe uwagi, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.