I SA/Gl 1209/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-31
Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zwolnienie z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zbędny, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z tych kosztów z mocy prawa. W związku z tym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, wraz z koniecznością sporządzenia skargi kasacyjnej, uzasadnia ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, motywując go niską rentą inwalidzką i samotnym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wniosek dotyczył zamiaru zaskarżenia wyroku z dnia 7 maja 2013 r. wydanego w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku
z zamiarem zaskarżenia wyroku z dnia 7 maja 2013 r. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą samotną, utrzymującą się jedynie z renty inwalidzkiej
w wysokości 577,22 zł. We wniosku nie wskazano żadnego majątku, poza niewielkim mieszkaniem.
Do wniosku dołączono zaświadczenie dotyczące wspomnianej renty
i potwierdzenie wypłaty tego świadczenia w drodze przekazu pocztowego.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach
z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji.
Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
W przypadku skarżącego powyższa przesłanka została spełniona, przy czym można to stwierdzić bez wzywania go do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Z przedłożonej przez niego dokumentacji wynika, że jedynym źródłem jego dochodu jest niewielka renta, której wysokość uniemożliwia mu wygospodarowanie jakichkolwiek środków na potrzeby postępowania. Ponadto w świetle dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym skarżący jest osobą mającą poważne problemy zdrowotne i prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe. Tytułem przykładu można przywołać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z którym jego niepełnosprawność datuje się od 1989 r., pozbawia go zdolności do wykonywania pracy i wiąże się z koniecznością wsparcia
w samodzielnej egzystencji. W takim stanie rzeczy za zbędne uznać należy uzupełnienie materiału dowodowego w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Nie można również tracić z pola widzenia, że wnioskodawca kwestionuje wyrok wydany w niniejszej sprawie i że skutecznie może to uczynić wyłącznie wtedy, gdy będzie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, gdyż jedynie on uprawniony jest do sporządzenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. Tylko ustanowienie takiego pełnomocnika może zatem umożliwić realizację praw procesowych przysługujących skarżącemu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło