I SA/Gl 1218/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-28
Skład orzekający: WSA Paweł Kornacki, WSA Adam Nita, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może, w ramach zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uzależnić to zwolnienie od sposobu zbierania i odbierania odpadów komunalnych oraz czy dopuszczalne jest żądanie od wnioskodawcy złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej w sytuacji, gdy ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje takiej możliwości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rada gminy nie ma kompetencji do uzależniania zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od sposobu segregacji odpadów, ponieważ ustawa Prawo o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnia jedynie do zwalniania z obowiązku zapłaty, a nie do modyfikowania stawek opłat. Ponadto, sąd uznał, że żądanie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej jest niedopuszczalne, gdyż ustawa ta nie przewiduje takiej możliwości, a wymiar opłaty nie odbywa się w ramach postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Gmina Mysłowice wydała uchwałę zwalniającą w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rodziny wielodzietne, uzależniając to zwolnienie od selektywnej zbiórki odpadów i wymagając złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach stwierdziła nieważność tej uchwały, zarzucając naruszenie art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 233 § 6 Kodeksu karnego. Gmina Mysłowice wniosła skargę do WSA w Gliwicach, kwestionując stanowisko RIO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant specjalista Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Mysłowice na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia 25 czerwca 2019 r. nr 280/XVI/2019 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady miasta w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Zaskarżoną uchwałą z 25 czerwca 2019 r., nr 280/XVI/2019 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach (zwane dalej Kolegium RIO lub Organem nadzorczym) orzekało w sprawie uchwały Rady Miasta Mysłowice (w dalszej części uzasadnienia określanego również mianem Organu uchwałodawczego gminy) z 30 maja 2019 r., nr IX/135/19 w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zwanego także aktem prawa miejscowego lub uchwałą rady miasta). Czyniąc to Kolegium RIO stwierdziło nieważność wspomnianej uchwały z powodu istotnego naruszenia:
- art. 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2018 r. poz. 1454 z późn. zm. – zwanej dalej u.c.i.p.g.),
- art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 z późn. zm.).
Stało się tak, ponieważ § 1 ust. 1 uchwały rada miasta postanowiła zwolnić w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny. Jednocześnie, w § 1 ust. 2 tego samego aktu prawnego przewidziano, że wspomniane zwolnienie będzie przysługiwało w wysokości 30% obowiązującej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny. Z kolei, w załączniku nr 1 do aktu prawa miejscowego, Organ uchwałodawczy gminy określił wzór wniosku o przyznanie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Czyniąc to, zobowiązał on wnioskodawcę do składania oświadczenia o treści: "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 233 oraz art. 297 Kodeksu Karnego za złożenie nieprawdziwego oświadczenia lub zatajenie prawdy, niniejszym oświadczam, że ww. dane są zgodne z prawdą".
W przekonaniu Organu nadzorczego, istotne naruszenie art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g. polegało na przekroczeniu przez Organ stanowiący gminy zakresu upoważnienia ustawowego. Przejawiło się ono wprowadzeniem w akcie prawa miejscowego warunku, mocą którego uzyskanie zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uzależniono od sposobu zbierania i odbierania odpadów komunalnych. Z kolei, zdaniem Kolegium RIO obraza art. 233 § 6 Kodeksu karnego przejawiła się nieuprawnionym żądaniem złożenia informacji określonych w załączniku do uchwały pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Uzasadniając swoje racje co do naruszenia w akcie prawa miejscowego art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g., Organ nadzorczy wskazał, że na mocy tego przepisu rada gminy
może zwolnić w całości lub w części z obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale nie może uzależniać tego od sposobu zbierania i odbierania odpadów komunalnych, prowadzącego do ograniczenia zwolnienia wynikającego z ustawy o porządku i czystości w gminach. Zdaniem Kolegium RIO, ustawodawca, ani w art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g., ani w żadnym innym przepisie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przekazał radzie gminy kompetencji do wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń lub stawiania warunków w zakresie możliwości uzyskania zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Jeżeli natomiast chodzi o obrazę art. 233 § 6 Kodeksu karnego, Organ nadzorczy wskazał na to, że w myśl wspomnianego przepisu odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej jest możliwe wówczas, gdy przewiduje to ustawa. Ponieważ zaś w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie dopuszczono odbierania oświadczeń pod wskazanym wcześniej rygorem, wzór wniosku określony w załączniku nr 1 do aktu prawa miejscowego narusza prawo.
Z zaprezentowanymi zapatrywaniami nie zgodziła się Gmina Mysłowice (zwana dalej Gminą lub Skarżącym), której organem jest wskazany wcześniej Organ uchwałodawczy. W swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła ona o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały Kolegium RIO, a także o zasądzenie od Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6k ust. 4 w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.i.p.g. W przekonaniu Skarżącego, polegało ono na błędnej wykładni wspomnianych przepisów. Jej skutkiem było zaś przyjęcie, że gmina przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego w zakresie, w jakim dopuściła zwolnienie z części opłaty za gospodarowanie odpadami osób posiadających Kartę Dużej Rodziny, które dokonują selektywnej zbiórki odpadów. Gmina jest bowiem władna do modelowania metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zachowaniem następujących uwarunkowań:
a) ukształtowania opłaty w finalnie wyższym wymiarze dla odpadów niezbieranych w sposób selektywny,
b) możliwości podjęcia swobodnej decyzji w zakresie zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami, co do uprawnionych do poboru świadczeń pieniężnych o których mowa w art. 8 ust 1 lub 2 ustawy o pomocy społecznej lub rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny, niezależnie od deklarowanego sposobu zbiórki i odbioru odpadów,
c) tym samym, zdaniem Gminy, wbrew twierdzeniom organu, mocą uchwały jej Organu stanowiącego nie doszło do zawężenia kryterium podmiotowego określonego w art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g,, ani tym bardziej do wprowadzenia nowej (tj. nieznanej ustawie) metody ustalania opłat, czy też do wprowadzenia dodatkowej stawki, (tj. innej niż wymienione w art. 6j ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1-3 u.c.i.p.g.), wobec czego nie doszło do przekroczenia upoważnienia ustawowego w przedmiotowym zakresie;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie uchwały, tj. art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przekonaniu Skarżącego nastąpiło to poprzez nieuprawnione przyjęcie, że niedopuszczalne jest żądanie informacji określonych w załączniku do uchwały (określającej wzór wniosku o przyznanie zwolnienia z opłaty) pod rygorem odpowiedzialności karnej. Tymczasem, zdaniem Gminy, w sytuacji gdy w przepisie prawa, dla stwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga się zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej w toku postępowania odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Uzasadniając swoje racje, Skarżący postawił tezę, że skorzystanie z uprawnienia ukształtowanego art. 6 ust. 4 u.c.i.p.g. nie może ograniczać Gminy w możliwości określenia zwolnienia na poziomie częściowym, przy powiązaniu go ze sposobem zbierania odpadów. Nie sposób bowiem abstrahować od generalnego założenia ustawodawcy, wyrażonego w art. 6k ust 3 u.c.i.p.g., w przekonaniu Gminy – jak to ujęto - nakazującego jej swoiste faworyzowanie podmiotów, które dokonują selektywnej zbiórki odpadów. Tą właśnie dyrektywą kierował się Organ stanowiący w akcie prawa miejscowego. Jak podkreślono, Gmina jest władna podjąć uchwałę, na mocy której zwalnia z opłaty za gospodarowanie odpadami, przy czym może to nastąpić bez względu na to, jaką stawkę i sposób odbioru zadeklarował uprawniony (korzystający ze zwolnienia). Zdaniem Skarżącego, nie wyklucza to jednak stosowania wnioskowania argumentum a maiori ad minus, aby Gmina mogła - w zakresie posiadanej swobody decyzyjnej - "uczynić mniej" i zdecydować się na zwolnienie z opłaty, ale tylko w oparciu o stawkę przyjętą dla odpadów zbieranych w sposób selektywny. W ten bowiem sposób honorowana jest generalna zasada promowania selektywnej zbiórki odpadów, ukształtowana w art. 6k ust 3 u.c.i.p.g. Tym samym, istotą działania Gminy nie było wprowadzenie dodatkowej stawki opłaty, ale zwolnienie z tej daniny.
Jeżeli natomiast chodzi o kwestię obrazy art. 233 § 6 Kodeksu karnego, Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami odbywa się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To z kolei, pozwala odwołać się do art. 75 § 2 tej ustawy. Wynika z niego, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tym samym, zdaniem Gminy, ma prawne uzasadnienie żądanie przez nią informacji określonych w załączniku do aktu prawa miejscowego, obwarowane wskazanym wcześniej rygorem.
Ponadto, Gmina podkreśliła, że jej uprawnienie do żądania od strony wskazania danych, m.in. tych stanowiących podstawę do zwolnienia z opłaty wynika z art. 6m ust. 1b pkt 3) u.c.i.p.g. Z kolei, w myśl art. 60 ust. 1 tej samej ustawy, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie. Tym samym, zdaniem Skarżącego jest oczywiste, że ustalenie lub określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbywa się w trybie administracyjnoprawnym, co z kolei uzasadnia skorzystanie z rozwiązania przewidzianego art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odpowiadając na tezy formułowane przez Gminę, Regionalna Izba Obrachunkowa zaprezentowała argumentację uprzednio zaprezentowaną w uchwale Kolegium RIO i wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem Regionalnej Izby Obrachunkowej, na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gmina mogła obniżyć opłatę za gospodarowanie odpadami, a nie stawkę tej daniny. Ponadto wskazano, że ustawodawca ani w art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ani w żadnym innym przepisie tego aktu prawnego nie przekazał radzie gminy kompetencji do wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń lub stawiania warunków w zakresie możliwości uzyskania zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami.
Z kolei, nawiązując do kwestii składania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, Regionalna Izba Obrachunkowa powtórzyła, że w myśl art. 233 § 6 Kodeksu karnego, odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej jest możliwe wówczas, jeśli przewiduje to ustawa. Tymczasem żaden przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje takiej możliwości. Wyartykułowano też, że w takich sytuacjach nie znajduje zastosowania art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest tak, ponieważ w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach brak jest odwołania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo zaś, wymiar opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest dokonywany w decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, ale - jak to ujęto - ma miejsce jedynie po złożeniu deklaracji przez właściciela nieruchomości.
Wreszcie, Regionalna Izba Obrachunkowa zwróciła uwagę na niezgodność dyrektywy zawartej w akcie prawa miejscowego z art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wyartykułowano, w myśl tego przepisu, gdy nie jest wymagane zaświadczenie, odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tymczasem, we wzorze oświadczenia, zawartego w załączniku nr 1 do aktu prawa miejscowego nie ma mowy o tym, że oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej będzie składane tylko na wniosek właściciela nieruchomości. W przekonaniu Regionalnej Izby Obrachunkowej, regulacja prawna zawarta w uchwale rady miasta jest jasna – oświadczenie znajdujące się w treści formularza jest jego stałym elementem, a jego złożenie jest niezbędne dla uzyskania zwolnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i dlatego podlega oddaleniu. Zagadnieniem spornym w relacjach pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego były dwie kwestie. Przede wszystkim, Kolegium RIO podało w wątpliwość dopuszczalność obniżania przez organ stanowiący gminy, w jego akcie prawa miejscowego stawki za gospodarowanie odpadami właścicielom nieruchomości, w których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny (obniżenie opłaty poprzez obniżenie jej stawki). Wspomniana preferencja miała zaś dotyczyć wyłącznie odpadów zbieranych i odbieranych w sposób selektywny. Ponadto, w przekonaniu Regionalnej Izby Obrachunkowej nie było podstaw do uzależniania ulgi od złożenia przez wnioskodawcę - we wniosku o przyznanie zwolnienia w części z opłaty - oświadczenia o podaniu danych zgodnie z prawdą, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie nieprawdziwego oświadczenia lub zatajenie prawdy.
Odnosząc się do tych kwestii należy zauważyć, że w myśl art. 3 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym. Tym samym, w Polsce nie funkcjonują struktury autonomiczne, posiadające własne organy władzy publicznej, realizujące część suwerennych kompetencji oraz dysponujące własnym systemem prawnym, niezależnym od systemu federalnego. Konsekwencją tego rozwiązania jest to, że jednostki terytorialne tworzone w Polsce nie maja autonomicznego charakteru, a zapewniają jedynie decentralizację władzy publicznej (por. P. Tuleja (w:) M. Safjan, L. Bosek, Konstytucja RP, tom I, Komentarz, Warszawa 2016, s. 255). Z tego względu, akty prawa miejscowego, uchwalane m.in. przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, w myśl art. 94 zd, 1 Konstytucji RP są wydawane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. To zaś znaczy, że nie mają one samoistnego statusu, a są stanowione i obowiązują w formalnej i materialnej zależności od ustawy.
Z art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g., wynika, że rada gminy może zwolnić w całości lub w części z obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z woli ustawodawcy, wyrażonej we wspomnianym przepisie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest więc władny wyłącznie do zwolnienia lub przyznania ulgi, dotyczących obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami. Tym samym, przedmiotem regulacji prawnej, zawartej w akcie prawa miejscowego może być określona już kwota opłaty. A contrario oznacza to, iż rada gminy nie jest władna oddziaływać na elementy konstrukcji daniny publicznej, których urzeczywistnienie skutkuje powstaniem powinności publicznoprawnej, jaką jest opłata za gospodarowanie odpadami.
Odnosząc się do konstrukcji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako daniny publicznej, nie ulega wątpliwości że stawka tej należności jest elementem odrębnym w stosunku do kwoty opłaty. Dzieje się tak nie tylko z uwagi na teorię podatkowego stanu faktycznego i jego znaczenie w kształtowaniu treści powinności publicznoprawnej (podatkowej, czy z tytułu opłaty), ale także - a nawet przede wszystkim - przez wzgląd na dyspozycję art. 217 Konstytucji RP, w której ustawodawca wskazał na czynniki determinujące treść daniny publicznej. W tym kontekście nie ulega wątpliwości, że podstawa obliczenia opłaty (podstawa opodatkowania) oraz stawka opłaty (stawka podatkowa) są elementami dyspozycji normy prawnej determinującymi treść powinności publicznoprawnej (pozwalającymi na jej konkretyzację). Natomiast kwota opłaty (kwota podatku) to nic innego jak efekt odniesienia jej stawki do podstawy obliczenia opłaty. Tym samym, kwota opłaty jest "następcza" w stosunku do jej stawki.
Z tego względu, kierując się tym, że ustawodawca, w art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g. umożliwił radom gmin całkowite lub częściowe zwalnianie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, poza zakresem kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego lokuje się obniżanie stawek tej daniny publicznej.
W przekonaniu Sądu, Regionalna Izba Obrachunkowa trafnie wyartykułowała, że aspekt segregowania odpadów znajduje swoje odzwierciedlenie w ukształtowaniu przez ustawodawcę stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. art. 6k ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a i 2b. u.c.i.p.g. oraz art. 6k ust. 3 tej samej ustawy). W świetle wskazanej regulacji prawnej, różnicowanie obciążenia daninowego opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi znajduje swój wyraz w konstrukcji stawek opłaty. Zasadą jest ustalanie ich z uwzględnieniem tego, że mieszkaniec gminy segreguje odpady komunalne (por. art. 6k ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a i 2b. u.c.i.p.g.). Natomiast, na wypadek, gdy nie ma to miejsca, w akcie prawa miejscowego określa się podwyższone stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6k ust. 3 u.c.i.p.g.). Z kolei, w art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g., ustawodawca stworzył organom stanowiącym gmin kompetencję wyłącznie do częściowego lub całkowitego zwalniania z już powstałej opłaty, określonej co do wysokości, przez wzgląd na przesłanki wskazane w tym przepisie.
Zważywszy na okoliczność, że kwota opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest efektem odniesienia do podstawy obliczenia wspomnianej daniny, podstawowej albo podwyższonej stawki opłaty, a w myśl art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g. dopuszczalne jest obniżenie przez organ stanowiący gminy wyłącznie już określonej kwoty opłaty, dokonane dla określonych kategorii podmiotów, Organ uchwałodawczy gminy nie mógł swojej kompetencji wykorzystać dla wprowadzenia dodatkowego, nieprzewidzianego w ustawie różnicowania obciążenia z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W stanie faktycznym zaistniałym w sprawie przybrało ono postać obniżenia daniny dotyczącej rodzin wielodzietnych, ale tylko takich które segregują odpady. Ponieważ w art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g. ustawodawca nie przewidział takiego przedmiotowego kryterium kształtowania ulgi w wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należało podzielić zapatrywanie Regionalnej Izby Obrachunkowej. Argumentacja Gminy oparta na rozumowaniu a maiori ad minus nie mogła zaś znaleźć uznania w oczach Sądu, wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości brzmienia art. 6k ust. 4 u.c.i.p.g.
Do analogicznych wniosków doszedł Sąd analizując drugą z kwestii spornych zaistniałych w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 233 § 6 Kodeksu karnego, odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej jest możliwe wówczas, jeśli przewiduje to ustawa. Tego rodzaju regulacji prawnej, związanej z kształtowaniem obciążenia daninowego z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie zawarto zaś w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednocześnie, nie znalazła uznania Sądu argumentacja Skarżącego, wskazującego na art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jako na podstawę odbierania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że wymiar opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie odbywa się w ramach postępowania administracyjnego. Jak bowiem wynika z art. 6 ust. 12 u.c.i.p.g., do opłat stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, zawarte w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm. – zwanej dalej O.p.). Tym samym wspomniana danina publiczna jest objęta regulacją prawną, dotyczącą sposobów powstawania zobowiązań podatkowych, zawartą w art. 21 § 1 pkt 1 i 2 O.p. W konsekwencji, przyporządkowując unormowanie dotyczące konstrukcji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dyspozycji art. 21 § 1 pkt 1 i 2 O.p. należy wskazać, że zobowiązanie z tytułu wspomnianej daniny publicznej nie powstaje w wyniku wydania i doręczenia ustalającej (konstytutywnej) decyzji administracyjnej (podatkowej). Tym samym, wymiar opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest dokonywany w postępowaniu administracyjnym. Konkretyzacja powinności publicznoprawnej z tytułu tej daniny publicznej ma natomiast miejsce w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. (jest to tzw. powstanie zobowiązania podatkowego z mocy prawa – w wyniku zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania).
Wreszcie, należy podzielić argumentację Regionalnej Izby Obrachunkowej, że nawet gdyby dopuścić stosowanie art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, i tak należałoby uznać regulację prawną zawarta w załączniku nr 1 do aktu prawa miejscowego za sprzeczną z prawem. Dzieje się tak, ponieważ w myśl wspomnianego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy nie jest wymagane zaświadczenie, odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. natomiast, we wzorze oświadczenia, zawartego w powoływanym już załączniku nr 1 do aktu prawa miejscowego nie ma mowy o tym, że oświadczenie m.in. o segregacji odpadów, złożone po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań będzie kształtowane tylko na wniosek. Tym samym, sformułowanie wspomnianego oświadczenia jest niezbędnym warunkiem uzyskania częściowego zwolnienia z opłaty.
W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło