I SA/Gl 1219/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-11-12

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, niedopuszczalności egzekucji, braku upomnienia oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego są zasadne, gdy zobowiązany zarejestrował odbiornik RTV, ale twierdzi, że nie posiadał go w określonym okresie i nie dokonał wyrejestrowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Zarejestrowanie odbiornika RTV, nawet pod rządami wcześniejszych przepisów, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji administracyjnej. Brak dowodu wyrejestrowania obciąża zobowiązanego. Organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego, dopuszczalności egzekucji opłat abonamentowych oraz wymogów formalnych tytułu wykonawczego, który został podpisany przez upoważnioną osobę.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległego abonamentu RTV za okres od stycznia 2009 r. do października 2012 r. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, niezgodności egzekwowanego obowiązku z treścią orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji, braku upomnienia oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Organy administracji uznały zarzuty za niezasadne, a skarżący zaskarżył postanowienie DIAS do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1. W. H. (dalej skarżący lub zobowiązany) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej DIAS) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 2. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym sprawy. 2.1. W dniu [...] r. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił przeciwko skarżącemu tytuły wykonawcze obejmujące zaległy abonament RTV za okresy od stycznia 2009 r. do października 2012 r. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały przekazane do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C. (dalej organ egzekucyjny), który to nadał w/w dokumentom w dniu [...] r. klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. W dniu [...] r. organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu świadczeń w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w C. (dalej ZUS). Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r., a ZUS- owi w dniu [...] r. 2.2. Pismem z dnia 17 marca 2014 r., skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także skargę na czynności egzekucyjne. Zarzuty na mocy art. 33 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 1438, ze zm. - u.p.e.a.) dotyczyły nieistnienia obowiązku; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia; niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W treści pisma wskazał też, że Poczta Polska nie powiadomiła go o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego, dlatego nie ma podstaw do ściągania abonamentu. 2.3. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego i przekazał wierzycielowi zarzuty. 2.4. Postanowieniem z dnia [...] r. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej wierzyciel) uznał zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że w dniu 21 stycznia 1999 r. w Urzędzie Pocztowym w K. na imię i nazwisko zobowiązanego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV. Została wydana książeczka opłat RTV. Po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. użytkownicy odbiorników, którzy dokonali rejestracji odbiorników w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz jeszcze wcześniejszych uregulowań, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych – poza osobami, które dokonały wyrejestrowania albo dopełniły formalności związanych ze zwolnieniem od opłat. Wierzyciel dodał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta o nr [...] stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępującego dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 10 września 2008 r. Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia. Wymagane jest przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru). Rozporządzenie nie posługuje się pojęciem doręczenia, lecz przesłania zawiadomienia. Odnosząc się do wniesionego zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 wskazano, że obowiązek występowania Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciela zaległości w płatności opłat abonamentowych znalazł potwierdzenie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 24/08 z dnia 16 marca 2010 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, w związku z czym w celu wyegzekwowania zaległych opłat abonamentowych nie trzeba wydawać decyzji, ani postanowienia. W związku z powyższym, zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 uznano za nieuzasadniony. Odnosząc się do wniesionego zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wierzyciel wskazał, że dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do zaległych zobowiązań pieniężnych z tytułu opłat abonamentowych, wynika wprost z treści przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 - u.o.a.), stanowiącym, że do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do zaległych opłat abonamentowych potwierdził Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku z dnia 16 marca 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż "egzekucja – zarówno opłaty karnej, jak i należności z tytułu abonamentu – jest dopuszczalna i z punktu widzenia obowiązującego prawa możliwa". Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest kierownik operatora publicznego (Poczty Polskiej S.A.) tj. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. W związku z powyższym, zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej uznano za nieuzasadniony. W odniesieniu do zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wierzyciel wyjaśnił, iż brak realizacji obowiązku opłacania abonamentu RTV spowodował, że wierzyciel w dniu 30 października 2012 r. wysłał do skarżącego upomnienie, które zostało odebrane przez skarżącego osobiście w dniu 2 listopada 2012 r. W tych okolicznościach sprawy uznano zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia za nieuzasadniony. 2.5. Wskazane postanowienie wierzyciela zostało następnie, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymane przez tenże organ w mocy. 2.6. W tej sytuacji organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. 2.7. W terminie prawem przewidzianym, pismem z dnia 20 maja 2019 r., skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów. Wskazał, że w latach 2005-2013 nie posiadał odbiornika radiowo- telewizyjnego, nie dokonywał stosownej rejestracji takiego odbiornika, a ponadto w latach 2005-2013 nie mieszkał w K. i nie był tam zameldowany. Zameldowany jest na adres stały był pod innym adresem. Obowiązek, którego dotyczą tytuły wykonawcze, nie podlega egzekucji administracyjnej i stosownie do art. 29 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie może przystąpić do egzekucji. Ponadto ustawodawca w art. 27 u.p.e.a. określił jakie wymogi musi spełniać tytuł wykonawczy i tak m.in. musi zawierać oznaczenie wierzyciela oraz musi zawierać datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Tytuły wystawione przez Pocztę Polską S.A. nie zawierają powyższych elementów, bowiem na pierwszej stronie tytułu wykonawczego widnieje zapis "Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej", a taki podmiot nie istnieje. Istnieje Poczta Polska S.A., ale nie "Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej". Ponadto na drugiej stronie widnieje podpis jakiejś osoby i widzimy tam pieczątkę o treści "Z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Asystent A. H.". W związku z tym, nie można uznać, że tytuły wykonawcze są wystawione w sposób odpowiadający wymogom art. 27 u.p.e.a. Ponadto w KRS podpisana na tytule wykonawczym osoba nie figuruje. W związku z powyższym nie można uznać, że wierzyciel został prawidłowo wskazany na przedmiotowych tytułach wykonawczych i że to wierzyciel, bądź osoba upoważniona podpisała tytuły wykonawcze. 2.7. Po rozpoznaniu zażalenia, DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Dalej wskazano, że skoro wierzyciel stwierdził w ostatecznym postanowieniu, że zobowiązanie istnieje, określenie egzekwowanego obowiązku jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, a upomnienie doręczono zobowiązanemu, to organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, był bowiem związany tym stanowiskiem. DIAS jest również związany tym rozstrzygnięciem. Organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie determinowało ostateczne postanowienie wierzyciela w sprawie nieuznania zarzutu nieistnienia zobowiązania, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W ocenie DIAS, organ I instancji właściwie ocenił zasadność zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do zaległych zobowiązań pieniężnych z tytułu opłat abonamentowych, wynika wprost z treści przepisu art. 7 ust. 3 u.o.a. stanowiącym, że do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej co do zaległych opłat abonamentowych potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 5 u.o.a. oraz w myśl rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi, uprawnionym do żądania wykonania obowiązków pieniężnych z tytułu opłat abonamentowych, w drodze egzekucji jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. Zgodnie z art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm. - k.p.a.) i art. 18 u.p.e.a. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej może upoważnić pracowników Centrum Obsługi Finansowej do załatwiania spraw w jego imieniu. Tytuły wykonawcze z dnia 3 lutego 2014 r. zostały podpisane przez A. H., która posiada stosowne upoważnienie od Dyrektora jednostki organizacyjnej Poczty Polskiej, co czyni zarzut niezasadnym. 3.1. Powyższe postanowienie wydane przez DIAS zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 2, 3 i 5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, błędną wykładnię i tym samym dopuszczenie postępowania egzekucyjnego z tytułu opłat abonamentowych, mimo, iż postępowanie takie w tym zakresie nie powinno być prowadzone ze względu na treść przywołanych przepisów, - art. 26 § 1 i art. 27 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, błędną wykładnię i tym samym dopuszczenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie, mimo iż tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów prawa i nie powinno być prowadzone postępowanie egzekucyjnego na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego, - art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, błędną wykładnię i tym samym dopuszczenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie, bowiem organ egzekucyjny nie zbadał z urzędu dopuszczalności postępowania egzekucyjnego i mimo, iż tytuł wykonawczy nie czynił zadość przepisom prawa nie poinformował o tym wystawiającego tytuł wykonawczy i nie odmówił prowadzenia postępowania egzekucyjnego, - art. 33 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1,3,6 i 10 u.p.e.a. w administracji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, bowiem zarzuty te miały swoją podstawę i postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. W uzasadnieniu skargi podano, że obowiązek którego dochodzi Poczta Polska S.A. nie istnieje ze względu na brzmienie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych obowiązujących w latach 2007 i 2008, a także ze względu na brzmienie aktów wykonawczych do tejże ustawy, a zwłaszcza rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, bowiem w latach 2005-2013 nie posiadał odbiornika radiowo-telewizyjnego, nie dokonywał stosownej rejestracji takiego odbiornika, a ponadto w latach 2005-2013 nie mieszkał w K. i nie byłe tam zameldowany. Zameldowany na adres stały był pod innym adresem, niż wskazuje Poczta Polska S.A. Mając na względzie wyżej zacytowane przepisy oraz to, że skarżący nie mieszkał w K. przy ul. [...], nie posiadał odbiornika radiowo-telewizyjnego oraz to, że nie dokonywał stosownego zgłoszenia po wejściu w życie ww. ustawy i ww. rozporządzenia i operator publiczny nie posiada i nie może posiadać stosownego zgłoszenia, gdyż takiego nie składał oraz to, że operator publiczny nie powiadomił go w okresie obowiązywania ww. rozporządzenia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także to, że dotychczasowy dowód zarejestrowania odbiornika w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowił dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, a po tym okresie operator publiczny nie powiadomił skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru, nie można uznać, że obowiązek istnieje. Poczta Polska S.A. nie wykazała i nie udowodniła, że takie zawiadomienie skarżący otrzymał. Dalej wskazano, że należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej z tytułu opłaty abonamentowej nie zostały ani określone w decyzji ani też postanowieniu właściwych organów, a jeżeli uzna się, że takowa należność wynika z przepisów prawa, to taki obowiązek musiałby wynikać z zakresu administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, a trudno uznać Pocztę Polska S.A. za organ. W żaden sposób Poczta Polska S.A. nie wykonuje zadań z zakresu administracji rządowej czy samorządowej. Poczta Polska S.A. jest spółką akcyjną, a jej status regulują przepisy kodeksu spółek handlowych. Spółka ta jest przedsiębiorcą i nie ma przymiotu organu administracyjnego. Spółka ta nie ma prawa stosować przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie jest organem administracyjnym. W związku z tym, biorąc pod uwagę literalną wykładnię przepisu art. 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie mógł uznać, że zostały spełnione dyspozycje wynikające z art. 3 ustawy, czym naruszył art. 29 § 1 u.p.e.a. zgodnie, z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym obowiązek, którego dotyczą tytuły wykonawcze, nie podlega egzekucji administracyjnej i stosownie do art. 29 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie może przystąpić do egzekucji. Następnie podniesiono, że ustawodawca w art. 27 u.p.e.a. określił jakie wymogi musi spełniać tytuł wykonawczy. Musi zawierać oznaczenie wierzyciela (pkt 1 powyższego artykułu) oraz musi zawierać datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela (pkt 7 powyższego artykułu). Tytuły wystawione przez Pocztę Polską S.A. nie zawierają powyższych elementów, bowiem na pierwszej stronie tytułu wykonawczego widnieje zapis "Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej", a taki podmiot nie istnieje. Istnieje Poczta Polska S.A. Ponadto na drugiej stronie widnieje podpis jakiejś osoby i widzimy tam pieczątkę o treści "Z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] A. H.". W związku z tym, nie można uznać, że tytuły wykonawcze są wystawione w sposób odpowiadający wymogom art. 27 u.p.e.a., czym organ egzekucyjny dopuszczając takie tytuły wykonawcze do realizacji, naruszył art. 26 § 1 i art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. Ponadto w KRS podpisana na tytule wykonawczym osoba nie figuruje, w związku z powyższym nie można uznać, że wierzyciel został prawidłowo wskazany na przedmiotowych tytułach wykonawczych. Na koniec podał, że nie do końca można się zgodzić z tym, iż egzekucja abonamentu jest zgodna z Konstytucją i jest dopuszczalna, bowiem tak stwierdził w swym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny. Trybunał bowiem nie rozpatrywał całości uregulowania, bowiem Rzecznik Praw Obywatelskich na rozprawie wycofał część swego żądania. Skarżący wskazał, iż zgodza się z zacytowanym zdaniem odrębnym prof. Liszcz. 3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. 4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela oraz organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie naruszają prawa. 5. Zasadnie organ egzekucyjny przyjął, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] r. utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] r. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W niniejszej sprawie skarżący zarzuty oparł na art. 33 § 1 pkt 1, 3, 6, 7 i 10 u.p.e.a., tj. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, niedopuszczalność egzekucji administracyjne, braku doręczenia upomnienia oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W tym miejscu Sąd stwierdza, że legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega kontroli sądu administracyjnego. Pomimo tego, że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1302 ze zm. - p.p.s.a.) wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a. Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia DIAS wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Zatem uwzględniając art. 134 § 1 p.p.s.a. według, którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia DIAS i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela oddalających zarzuty zobowiązanego, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312). 6. W ocenie Sądu orzekającego, postanowienia wierzyciela w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela. 7. Niezasadny jest zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. We wniesionym na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzucie zobowiązany wskazał na nieistnienie obowiązku, bowiem wierzyciel nie przedstawił dowodu nadania numeru identyfikacyjnego, dowodu przesłania stronie tej informacji, jak też zwrotnego potwierdzenia odbioru tych dowodów, co oznacza, że obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie powstał. Należy jednocześnie zauważyć, że skarżący kwestionuje, że zarejestrował odbiornik RTV oraz twierdzi, że w latach 2005-2013 nie mieszkał w K.. Wierzyciel wskazywał natomiast na zarejestrowanie przez skarżącego odbiornika RTV w 1999 r. Podkreślił, że odbiorcy usługi został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, o którym zawiadomienie wysłano do strony w dniu 10 września 2008 r. na adres w K., zgodnie z pobytem czasowym zobowiązanego. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu zasadne. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Z akt sprawy wynika, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika RTV w Urzędzie Pocztowym w K., co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odcinek "U" z dnia [...] r., z którego wynika, iż skarżący wniósł o wydanie nowej książeczki radiofonicznej w powodu wyczerpania dowodu wpłat. W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje. W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ poprzez dołączenie do akt odcinka "U" z dnia [...] r., z którego wynika, iż skarżący wniósł o wydanie nowej książeczki radiofonicznej w powodu wyczerpania dowodu wpłat. Jest to dokument własnoręcznie przez skarżącego podpisany wraz ze wskazaniem adresu K. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13, CBOSA. Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 - CBOSA). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r. Powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja strony skarżącej dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). W ocenie Sądu chybione jest wywodzenie braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z treści § 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia. Przepis ten nie określa bowiem takiego obowiązku, jak również z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie zwalnia. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 (Lex nr 2190429). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15 (Lex 2141379). Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16, Lex nr 2190429). Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą [...] r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania. Stąd też organy właściwie uznały zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny. 8. Organy nie naruszyły również art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., albowiem jak już zostało wyżej wywiedzione, co należy powtórzyć, po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnego), co potwierdził TK w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. 9. Należy przygnać racje również organom w zakresie dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do zaległych zobowiązań pieniężnych z tytułu opłat abonamentowych, co wynika wprost z treści przepisu art. 7 ust. 3 u.o.a., stanowiącym, że do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej co do zaległych opłat abonamentowych potwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 wskazując, że egzekucja nieuiszczonego abonamentu RTV jest prawnie możliwa, a obowiązujące przepisy prawne pozwalają Poczcie Polskiej S.A. na egzekucję zaległych opłat abonamentowych. W tym zakresie organy również właściwie uznały za niezasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. 10. W piśmie stanowiącym zarzuty zobowiązany postawił również zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W aktach sprawy widnieje własnoręcznie podpisane przez skarżącego w dniu [...] r. zwrotne potwierdzenie odbioru przez niego, upomnienia z dnia [...] r., które zostało wysłane na adres K. ul. [...], [...], na który to zresztą adres wysłano również zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru indentyfikacyjnego użytkowników odbiorników RTV i do dnia dzisiejszego skutecznie doręczana jest na tenże adres wszelka korespondencja kierowana do skarżącego. W obliczu zatem powyższego, niezasadny okazuje się być również zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. 11. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 5 u.o.a. uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Z kolei w myśl rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130), jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Zatem uprawnionym do żądania wykonania obowiązków pieniężnych z tytułu opłat abonamentowych, w drodze egzekucji jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. Zgodnie z art. 268a k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej może upoważnić pracowników Centrum Obsługi Finansowej do załatwiania spraw w jego imieniu. Tytuły wykonawcze z dnia [...] r. zostały podpisane przez A. H., która posiada stosowne upoważnienie datowane na dzień [...] r. od Dyrektora jednostki organizacyjnej Poczty Polskiej, które również dołączone jest do akt administracyjnych sprawy, co czyni zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niezasadnym. W obliczu powyższego niezasadne okazują się być wszystkie zarzuty skargi. 8. Z tych wszystkich względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło