I SA/Gl 122/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, wystosowane przez Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o zwolnienie "z kosztów postępowania sądowego", po czym, również na wezwanie tego Przewodniczącego, złożyła urzędowy formularz PPF z dnia 14 czerwca 2011 r., wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę i w związku z tym nie ma środków nawet na pokrycie wszystkich bieżących wydatków, w tym na utrzymanie studiującej córki, którą od wielu lat samotnie wychowuje. Podkreśliła, że w konsekwencji jest zadłużona "w bankach i u rodziny" na kwotę około 150.000 zł. Dodała też, iż jej miesięczne wydatki na mieszkanie wynoszą około 1000 zł. Według wniosku strona poza wspomnianym mieszkaniem nie posiada żadnego majątku. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 734/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę tutejszemu Sądowi według właściwości, po czym – po oddaleniu zażalenia na to postanowienie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II GZ 422/11) – referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku. Wezwanie obejmowało m.in. księgę przychodów i rozchodów prowadzoną przez skarżącą, jej zeznania podatkowe w podatkach dochodowym i od towarów i usług, wyciągi i wykazy z rachunków bankowych oraz dokumenty dotyczące zadłużenia i kosztów utrzymania. Jak ustalono w toku postępowania reklamacyjnego, zostało one doręczone w dniu 9 grudnia 2011 r., lecz skarżąca dotychczas go nie wykonała. Wezwanie opatrzono sygnaturą III SA/Gl 1851/11, jednak po jego wysłaniu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 5 stycznia 2012 r. sprawę przekazano do Wydziału I, gdzie nadano jej sygnaturę obecną. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Konfrontacja ta jest w niniejszej sprawie tym bardziej konieczna, że od czasu wniesienia wniosku upłynął już okres kilkumiesięczny. Niezbędne jest przede wszystkim ustalenie aktualnych danych dotyczących dochodów pozostających do dyspozycji skarżącej, stanu prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, wysokości jej zadłużenia oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Wezwanie referendarza sądowego służyło wyjaśnieniu m.in. tych kwestii. Podsumowując, niewykonanie wezwania nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.