I SA/Gl 1233/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-10-04

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w pierwszej instancji, jeśli polegają one jedynie na zapoznaniu się z aktami sprawy, a faktyczne merytoryczne działania (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) zostały podjęte w drugiej instancji?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności faktycznie udzielonej pomocy prawnej. Samo zapoznanie się z aktami sprawy w pierwszej instancji, bez podjęcia dalszych działań, nie stanowi czynności podlegającej wynagrodzeniu. Wynagrodzenie można przyznać za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która jest czynnością podejmowaną w drugiej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego B. B. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik został ustanowiony w pierwszej instancji, zapoznał się z aktami sprawy, a następnie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowiło jego jedyną merytoryczną czynność w sprawie, podjętą już po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu B. B. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 147,60 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi M. G., M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu B. B. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. przyznano skarżącym, w tej i w dwóch innych sprawach, prawo pomocy, ustanawiając im radcę prawnego, którym wyznaczony został radca prawny B. B.. Pełnomocnik ten dnia 22 marca 2018 r. zapoznał się z aktami spraw i pismem dnia 29 marca 2018 r. złożył oświadczenie na temat sposobu wykonywania pomocy prawnej. Następnie już po oddaleniu skargi na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2018 r. złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem i opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarządzeniem z dnia 24 września 2018 r. Sędzia sprawozdawca stwierdził, że opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy zatem sięgnąć do rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm., dalej rozporządzenie). W § 21 ust. 1 rozporządzenia przewidziano wynagrodzenie (opłatę) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w instancji pierwszej (pkt 1) oraz w instancji drugiej (pkt 2). Pełnomocnika w niniejszej sprawie ustanowiono wprawdzie w instancji pierwszej, lecz przed jej zakończeniem nie dokonał on żadnej czynności, poza zapoznaniem się z aktami spraw, w których go wyznaczono. Podjął on wówczas więc działania będące dopiero przygotowaniem do pomocy prawnej, które nie zasługują na wynagrodzenie; skądinąd musiał mieć tego świadomość, skoro wniosek w tej materii złożył już po wydaniu wyroku wraz z czynnością otwierającą instancję drugą w rozumieniu rozporządzenia, czyli złożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jest wszak poza sporem, że wynagrodzenie można przyznać wyłącznie za pomoc prawną, która została rzeczywiście udzielona. Tymczasem tego rodzaju aktywność pełnomocnika ograniczyła się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, będącej jedynym jego pismem w postępowaniu, przedstawiającym merytoryczne stanowisko w sprawie. Aktywność ta, jak wspomniano, przejawiła się zaś w instancji drugiej. Otóż w myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny – wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, czyli opłaty za instancję pierwszą. Wedle § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach innych niż wymienione dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych wynosi 240 zł i tę stawkę trzeba zastosować. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się bowiem właśnie do tej kategorii. Jej przedmiotem jest mianowicie skarga na postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, natomiast w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), tj. kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b). 50 % opłaty za instancję pierwszą to 120 zł. W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (27,60 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 ust. 3, § 21 ust. 1 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło