I SA/Gl 1235/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Suleja – Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. G., M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17, 18 i art. 59 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej jako u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia M.G. i M.G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...], wystawione na zaległości skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2011, organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanych postępowanie egzekucyjne, dokonując w jego toku czynności egzekucyjnych w postaci doręczenia ich odpisów, pobrania gotówki zarachowanej na poczet kosztów egzekucyjnych, zajęcia rachunku bankowego oraz spisania protokołu o stanie majątkowym dłużników. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na jego bezskuteczność. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż skarżący zamieszkują w lokalu będącym własnością Spółdzielni Mieszkaniowej [...], na rzecz której zalegają z płatnościami czynszowymi. Jedynym źródłem ich utrzymania była renta w wysokości [...] zł. miesięcznie przyznana do [...], zaś ponowne uzyskanie prawa do renty uzależnione jest od komisji lekarskiej. Ponadto zajęty w postępowaniu egzekucyjnym rachunek w A S.A. nie wykazuje obrotów, a także, iż brak jest informacji o innym majątku zobowiązanych rokującym zaspokojenie zaległości podatkowych. Na to postanowienie, skarżący złożyli zażalenie, w którym podnieśli, iż każdego roku składają zeznanie podatkowe i tak PIT w 2013 r. rozliczanym za 2012 rok wykazali nadpłatę w wysokości [...] zł, a w PIT w 2014 r. rozliczanym za rok 2013 - [...] zł. W uzasadnieniu podano, że prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanych zostało umorzone. Wnieśli więc o dokładne sprawdzenie przez Izbę Skarbową występujących niezgodności co do wysyłanych pism przez Urząd Skarbowy, niemających żadnego połączenia /ciągłości/. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wskazał, że materialnoprawnym przepisem będącym podstawą zaskarżonego postanowienia był art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wskazując na ustalenia poczynione przez organ egzekucyjny, a dotyczące sytuacji skarżących Dyrektor stwierdził, że nie udało się ujawnić majątku rokującego zaspokojenie dochodzonych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2011, objętych tytułami wykonawczymi nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...], a tym samym zasadnym było umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżących na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych na zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych. W ocenie Dyrektora bez wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia pozostają argumenty zażalenia dotyczące nadpłat podatkowych wykazywanych w zeznaniach rocznych składanych dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych. Umorzenie bowiem postępowania egzekucyjnego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, co oznacza, że w przypadku ich wymagalności, mogą być one zaspakajane w inny sposób, z innych dostępnych źródeł. Dyrektor podkreślił, że zaliczanie z urzędu na ich rzecz nadpłaty podatkowej, odbywa się poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie zaliczenia nadpłaty, to organ podatkowy wydaje postanowienie, na które także służy zażalenie i jak wynika z przedłożonej przez skarżących dokumentacji, wnieśli oni zażalenie, które rozpoznawane jest również przez Dyrektora, ale działającego na gruncie wytycznych art. 13 Ordynacji podatkowej, jako organ odwoławczy od decyzji/postanowień naczelnika urzędu skarbowego występującego w roli organu podatkowego, a więc w odrębnym postępowaniu. Dyrektor wskazał, że zaliczenie nadpłaty podatkowej w postępowaniu podatkowym na poczet zaległości podatkowych poddanych egzekucji administracyjnej ma tylko taki związek z postępowaniem egzekucyjnym, że wierzyciel - organ podatkowy dokonujący zaliczenia nadpłaty ma bezwzględny obowiązek poinformowania organu egzekucyjnego, realizującego tytuły wykonawcze wystawione na te zaległości podatkowe, o zmianie stanu zaległości podlegających uregulowaniu. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości podatkowych skarżących jest już zakończone, wszelkie zaszłości dotyczące stanu zaległości podatkowych pozostają poza zainteresowaniem i wiedzą organu egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie pozostaje w sprzeczności z przedstawionymi przez nich dokumentami oraz prośbą o dokładne zbadanie sprawy. Zdaniem skarżących w wydanym postanowieniu powielono nieprawdę, gdyż mimo załączenia wyroków sądów powszechnych nadal jest brany podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2007-2011 wraz z odsetkami i kwoty te są potrącane przez komornika. Tymczasem z wyroków tych wynika, że to inna osoba jest dłużnikiem organu egzekucyjnego. W ich ocenie zadłużenie za rok 2011 przeszło na tę osobę. Zauważyli też, że z jednej strony organ twierdzi, że został spisany protokół o stanie majątkowym z drugiej zaś, że brak jest informacji o majątku skarżących. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała jako oddaleniu. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość wydanego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżących w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...]. Należy zatem wskazać, że stosownie do brzmienia art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W orzecznictwie sądowym akcentuje się przy tym, że użycie w tym przepisie zwrotu "może być umorzone", oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanki niemożności uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne organ egzekucyjny nie jest zobligowany do umorzenia postępowania. Dopiero bowiem ustalenie, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpiła przeszkoda o charakterze trwałym, która powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania stało się niemożliwe lub niecelowe pozwala na umorzenie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 642/16). Zasadą jest bowiem doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, albowiem na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Ustalenie zatem, że przesłanka z art. 59 § 2 ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone, pozwala dopiero na umorzenie postepowania egzekucyjnego na tej podstawie. W niniejszej sprawie podstawą umorzenia egzekucji było ustalenie, że jedynym źródłem utrzymania skarżących jest renta skarżącego w kwocie [...] zł miesięcznie przyznana jedynie okresowo, tj. do dnia [...]. Przyznanie renty po tym okresie zostało zaś uzależnione od opinii komisji lekarskiej. Ponadto ustalono, że skarżący mieszkają w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność spółdzielni mieszkaniowej oraz że zalegają z płatnościami czynszu wynoszącego [...] zł miesięcznie. Jednocześnie na zajętym rachunku bankowym nie odnotowano obrotów oraz brak było realizacji dokonanych zajęć. W ocenie Sądu tak ustalony stan faktyczny uzasadniał umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec małżonków. Z powyższego wynika bowiem, że stan majątkowy skarżących nie tylko nie pozwalał na skuteczne wyegzekwowanie od nich objętych ww. tytułami kwot, ale również nie wskazuje by w przyszłości zgromadzili oni środki pozwalające na ich uregulowanie. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu sprzeczności twierdzeń organów odnośnie spisanego protokołu o stanie majątkowym i braku majątku przyjdzie wskazać, że to właśnie konsekwencją spisania tego protokołu było ustalenie, że brak jest majątku pozwalającego na zaspokojenie należności objętych tytułami. Nie zachodzi zatem sprzeczność w tym zakresie. Ostatecznie należy wyjaśnić, że kwestie niezwiązane z niniejszym postępowaniem, a podnoszone w skardze nie mogą podlegać ocenie w tym postępowaniu, albowiem wychodzą poza granice sprawy, której zakres zdeterminowany jest zakresem rozstrzygania przez organ. W postępowaniu dotyczącym prawidłowości wydanego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do konkretnych tytułów nie bada się zatem innych rozstrzygnięć. Kwestia prawidłowości wydania postanowienia również z tej samej daty, a dotyczącego innych tytułów wykonawczych jako zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 1534/17 będzie oceniana w tamtym postępowaniu. Jednocześnie prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych skarżących, jako nie dotycząca postępowania egzekucyjnego, jak słusznie wskazał organ, będzie rozpoznawana w postępowaniu podatkowym, nie zaś egzekucyjnym. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm), skargę oddalił.