I SA/Gl 1235/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-10-04

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla radcy prawnego ustanowionego z urzędu powinno obejmować czynności wykonane w pierwszej instancji, jeśli te czynności miały charakter przygotowawczy i zostały wykonane przed zakończeniem postępowania w tej instancji, a wniosek o wynagrodzenie został złożony po wydaniu wyroku w pierwszej instancji i dotyczy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla radcy prawnego ustanowionego z urzędu przyznaje się wyłącznie za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Czynności o charakterze przygotowawczym, takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, nie podlegają wynagrodzeniu, jeśli nie doprowadziły do udzielenia pomocy prawnej w danej instancji. Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wykonanej przez tego samego radcę prawnego, przysługuje według stawki dla drugiej instancji, stanowiącej 50% stawki za pierwszą instancję, powiększone o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik skarżących, radca prawny B. B., został ustanowiony z urzędu. Po oddaleniu skargi przez WSA, pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, obejmujący sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu B. B. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi M. G., M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu B. B. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. przyznano skarżącym, w tej i w dwóch innych sprawach, prawo pomocy, ustanawiając im radcę prawnego, którym wyznaczony został radca prawny B. B.. Pełnomocnik ten dnia 22 marca 2018 r. zapoznał się z aktami spraw i pismem dnia 29 marca 2018 r. złożył oświadczenie na temat sposobu wykonywania pomocy prawnej. Następnie już po oddaleniu skargi na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2018 r. złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem i opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarządzeniem z dnia 24 września 2018 r. Sędzia sprawozdawca stwierdził, że opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy zatem sięgnąć do rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm., dalej rozporządzenie). W § 21 ust. 1 rozporządzenia przewidziano wynagrodzenie (opłatę) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w instancji pierwszej (pkt 1) oraz w instancji drugiej (pkt 2). Pełnomocnika w niniejszej sprawie ustanowiono wprawdzie w instancji pierwszej, lecz przed jej zakończeniem nie dokonał on żadnej czynności, poza zapoznaniem się z aktami spraw, w których go wyznaczono. Podjął on wówczas więc działania będące dopiero przygotowaniem do pomocy prawnej, które nie zasługują na wynagrodzenie; skądinąd musiał mieć tego świadomość, skoro wniosek w tej materii złożył już po wydaniu wyroku wraz z czynnością otwierającą instancję drugą w rozumieniu rozporządzenia, czyli złożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jest wszak poza sporem, że wynagrodzenie można przyznać wyłącznie za pomoc prawną, która została rzeczywiście udzielona. Tymczasem tego rodzaju aktywność pełnomocnika ograniczyła się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, będącej jedynym jego pismem w postępowaniu, przedstawiającym merytoryczne stanowisko w sprawie. Aktywność ta, jak wspomniano, przejawiła się zaś w instancji drugiej. Otóż w myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny – wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, czyli opłaty za instancję pierwszą. Wedle § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach innych niż wymienione dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych wynosi 240 zł i tę stawkę trzeba zastosować. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się bowiem właśnie do tej kategorii. Jej przedmiotem jest mianowicie skarga na postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, natomiast w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), tj. kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b). 50 % opłaty za instancję pierwszą to 120 zł. W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (27,60 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 ust. 3, § 21 ust. 1 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło