I SA/Gl 124/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 9 kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy dla J. D., w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący w gospodarstwie domowym przebywa wraz z żoną, chociaż jak podniósł w dalszej kolejności, wyłączono pomiędzy nimi ustrój wspólności majątkowej. Z posiadanych składników majątkowych wskazał wyłącznie na mieszkanie o pow. 47m². Skarżący zeznał dalej, że uzyskuje dochód z udziału w spółce jawnej w kwocie [...]zł miesięcznie. Przy druku PPF nadesłano do Sądu: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji skierowane do spółki jawnej, w której posiada udział (kwota należności głównej wynosi [...]zł), wezwanie do zapłaty należności skierowane do rzeczonej spółki jawnej na kwotę należności głównej w wysokości [...]zł oraz akt notarialny z dnia 17 kwietnia 2008 r. dokumentujący umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej pomiędzy skarżącym i jego żoną. Dokonawszy wstępnej analizy przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia 17 kwietnia 2009 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich trzech miesięcy (należało wskazać kwoty netto oraz sposób wypłaty tych świadczeń, tj. przelew, wypłata gotówkowa, inne), 2) przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, 3) nadesłanie kopii zeznania podatkowego złożonego przez skarżącego i jego małżonkę za rok 2007 oraz 2008, 4) złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, w tym przede wszystkim aktualnych dochodów z niej pochodzących. Wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją, tj. odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, aktualnej ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres ostatnich sześciu miesięcy, 5) udowodnienie okoliczności związanych z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu – należało w tym celu nadesłać w szczególności kopie dokonanych na majątku skarżącego zajęć, pokwitowania wpłat itp., 6) udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, 7) nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zamieszkałe w lokalu mieszkalnym położonym w B. przy ul. [...]. W omówionym wyżej wezwaniu zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie do jego treści w terminie siedmiu dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej także w skrócie: P.p.s.a. W dniu 28 kwietnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęło do Sądu pismo procesowe J.D., przy którym nadesłano plik dokumentów źródłowych. W piśmie tym skarżący zawarł nadto oświadczenie, z którego wynika, iż jedyne dochody, które uzyskuje to te pochodzące z prowadzonej działalności w formie spółki jawnej. Zeznał dalej, że dochody za rok 2008 nie zostały jeszcze rozliczone, a otrzymane zaliczkowe kwoty z zysku wynosiły [...] zł miesięcznie. Podniósł przy tym, iż miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie [...] zł. Przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2009 r. nadesłano: zaświadczenia właściwego komornika o egzekucji prowadzonej w stosunku do FHUP "A" Sp. J. S. i P. A. , J. D. oraz w stosunku do poszczególnych wspólników wraz z żonami, zeznania o wysokości dochodu J.D. za rok 2007 (dochód brutto [...] zł) i J. D. za rok 2007 (dochód po odliczeniach [...] zł) oraz za 2008 r. (dochód po odliczeniach – [...] zł), zawiadomienie o zajęciu pozostałych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności (zajęcie praw z tytułu umowy ubezpieczenia w towarzystwie ubezpieczeniowym "B" S.A. do kwoty należności [...] zł), wyciąg z rachunku bankowego skarżącego (stan dostępnych środków na dzień 5 marca 2009 r. wyniósł [...] zł). Z nadesłanego nadto rachunku zysków i strat FHUP "A" wynika, że w 2008 r. Spółka osiągnęła zysk brutto w kwocie [...] zł (RZiS, poz. K¹). Z kolei z "podsumowania na koniec miesiąca" księgi rachunkowej firmy PHU "C" s.c. wynika, że J. D. poniosła w marcu 2009 r. stratę w kwocie [...] zł (50 % straty firmy w związku z posiadanym udziałem). Przy piśmie skarżącego z dnia 21 kwietnia 2009 r. nadesłano nadto faktury i rachunki dokumentujące koszty miesięcznej dostawy mediów w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], w tym: energii elektrycznej ([...] zł), wody ([...] zł), usług telekomunikacyjnych ([...] zł). Dodatkowo skarżący wydatkował sumę [...] zł na zakup gazu propan-butan w lutym 2009 r. J. D. ponosi nadto koszty: monitoringu w wysokości [...] zł, ubezpieczenia na życie w towarzystwie "D" S.A. w kwocie [...] zł (składka za rok 2005), nadto wraz z żoną ponosi koszt rocznego ubezpieczenia ruchomości w kwocie [...] zł oraz podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł. W omawianej korespondencji nadesłanej do Sądu znalazły się nadto dokumenty, z których wynika, że skarżący opłaca czynsz za mieszkanie położone w B. przy ul. [...], i że posiada zaległość w kwocie [...] zł z tytułu dostawy energii elektrycznej do tego lokalu. Z dokumentacji źródłowej wynika nadto, że właścicielką domu wraz z gruntem położonego na terenie Gminy K jest J. D. (patrz decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...]). W korespondencji z dnia 24 kwietnia 2009 r., pomimo wskazania wśród załączników, nie nadesłano pozycji "VAT-7k za III i IV kwartał 2008 rok". Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę [...] zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 211 tej ustawy, obejmującym między innymi zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W toku rozpoznania wniosku stwierdzono, że przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została w tej sprawie spełniona. Konkluzja ta jest wynikiem przede wszystkim postawy skarżącego w toku niniejszego postępowania wpadkowego. W tych ramach uznano, iż podejmując działania zmierzające do zainicjowania postępowania z niniejszego wniosku, realizowane przecież świadomie, skarżący kierował się założeniem, aby wskazać tylko te okoliczności, które przemawiają na rzecz jego wniosku, ukrywając te mniej korzystne z omawianego punktu widzenia. Godzi się podkreślić, że wątpliwości budzą oświadczenia skarżącego w zderzeniu z dokumentacją źródłową zgromadzoną w tej sprawie. Wytknąć trzeba skarżącemu, że w druku PPF zeznał, iż jego miesięczny dochód stanowi kwotę [...]zł brutto. Z kolei w następstwie wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych oświadczył, że dochód ten kształtuje się na poziomie [...] zł i pochodzi z zysku osiągniętego przez spółkę jawną, w której skarżący ma udziały. Tej ostatniej kwoty nie potwierdza przedstawiona Sądowi dokumentacja źródłowa, wszak wynika z niej, że zysk spółki za cały 2008 r. wyniósł "zaledwie" [...] zł. Ujawniona dysproporcja nie znajduje wyjaśnienia w zaświadczeniu o zarobkach, gdyż takiego, pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie, skarżący nie nadesłał. Taki stan rzeczy jedynie pogłębił wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Wypada w tym miejscu przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniach z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04 i GZ 64/04, niepubl.), zgodnie z którym udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Częstokroć środków na pokrycie należnych kosztów sądowych należy upatrywać w ograniczaniu wydatków, które nie są niezbędne z punktu widzenia koniecznego utrzymania. W tej części rozważań trzeba podkreślić, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez skarżącego noszą znamiona tych koniecznych. Za takie należy uznać w tym przypadku te z nich, które realizowane są w oparciu o umowy świadczenia usług i dostawy towarów dotyczące nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Stroną wielu umów jest J. D. (np. dostawa energii elektrycznej, wody, usług telekomunikacyjnych itd.), który nie tylko nie jest współwłaścicielem tej nieruchomości ale nie jest też w niej zameldowany. Wątpliwości budzi nadto w tej sprawie oświadczenie skarżącego, że jakoby nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro (patrz druk PPF z dnia 8 kwietnia 2009 r., poz. 7.2.2), wszak J. D. jest stroną umowy ubezpieczenia ruchomości domowych zawartą w "E" S.A. Suma ubezpieczenia została tam określona w kwocie [...] zł. Jest przy tym bezsporne, że oferta "wszystko co w domu" "E" S.A. "jest odpowiednia dla każdej osoby, która chce zabezpieczyć się na wypadek utraty bądź zniszczenia swojego [podkreślenie własne] mienia (źródło: www.[...].pl). Faktu ukrywania przez skarżącego okoliczności mniej korzystnych z omawianego punktu widzenia należy nadto upatrywać w merytorycznym aspekcie jego skargi. Otóż kwestionowanie możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł pozostaje niejako w sprzeczności z całością argumentacji skarżącego, przyjętą w toku postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją. Bezspornym jest bowiem, że w toku postępowania przed organami skarbowymi skarżący domagał się ustalenia dla niego układu ratalnego spłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami w miesięcznych ratach w kwocie około [...] zł. Należy przy tym zaznaczyć, że w toku tamtego postępowania, jak i obecnie, jedynym źródłem dochodu skarżącego (wg jego zeznań) jest udział w spółce jawnej. Mając na uwadze przytoczony wyżej stan prawny i faktyczny uznano, że skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku może być zastosowane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Trzeba ponownie podkreślić, że analiza oświadczeń skarżącego oraz nadesłanych przez niego dokumentów skutkowały przyjęciem, że stan rodzinny, majątkowy i dochody J.D., ujawnione na potrzebę rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, mogą odbiegać od rzeczywistości. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.