I SA/Gl 1251/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-11
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, złożony na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może zostać uwzględniony w oparciu o dokumentację zgromadzoną w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli skarżący nie przedstawił jej bezpośrednio do wniosku o wstrzymanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, opierając się na dokumentacji finansowej skarżącego zgromadzonej w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jeśli wykazuje ona niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd jest zobowiązany do analizy akt sprawy, w tym dokumentów zebranych w ramach postępowania o prawo pomocy, w celu oceny przesłanek wstrzymania wykonania aktu.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania, uznając brak wykazania okoliczności wyjątkowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, do którego dołączono dokumentację potwierdzającą jego trudną sytuację finansową, problemy z zadłużeniem, alimentami, zawieszoną działalność gospodarczą i problemy zdrowotne. Na tej podstawie referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O.
z dnia [...]r., nr [...] określającą A. B. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie [...]zł.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gliwicach A. B. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołano się również na art. 61 § 3 wspomnianego Prawa.
Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ oświadczył, że skarżący nie wykazał, że w stosunku do jego osoby zachodzą okoliczności faktyczne o charakterze wyjątkowym. Organ nie ma natomiast możliwości poszukiwania z urzędu faktów (argumentów) mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie dokumentacji złożonej w związku z powyższym wnioskiem referendarz sądowy ustalił m.in., że skarżący ma problemy ze spłatą ciążącego na nim znacznego zadłużenia, jest zobowiązany do alimentów w kwocie niewiele niższej niż otrzymywane przez niego wynagrodzenie, jego działalność gospodarcza została zawieszona. Ponadto skarżący ma problemy ze zdrowiem. Mając powyższe na względzie, postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Na postanowienie to nie został wniesiony sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych
o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 ppsa). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa).
Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, że we wskazanym wyżej przepisie przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy
i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki zarówno na wnioskodawcę, jak i na Sąd, który winien dokonać analizy akt sprawy.
W omawianej sprawie skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych wyżej decyzji nie poparł go dokumentacją świadczącą o jego aktualnej sytuacji finansowej. Niemniej jednak taka dokumentacja została zgromadzona w toku postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że "w tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 ppsa, wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 ppsa" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 557/10, publ. LEX nr 742615). Sąd podzielił w tym konkretnym przypadku wskazane wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W świetle zatem zgromadzonej w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy dokumentacji, w ocenie Sądu, żądanie skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Dowody te pozwalają bowiem przyjąć, że wykazano, iż wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Do wniosku takiego prowadzi porównanie obecnej zdolności płatniczej skarżącego
z nieporównywalnie większą kwotą zobowiązania podatkowego określonego
w decyzji, a także wzgląd na jego stan majątkowy. Bez wątpienia wykonanie decyzji może pogorszyć trudną sytuację finansową skarżącego, skutkując w dalszej kolejności zakończeniem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie można przy tym tracić z pola widzenia okoliczności, że działalność tę skarżący już zawiesił. Nadto wykonanie decyzji może spowodować konieczność ograniczenia bieżących wydatków na podstawowe potrzeby oraz utrudnić, o ile nie uniemożliwić, realizację przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego. Powyższe stanowi spełnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wykonanie decyzji może bowiem doprowadzić do realnych negatywnych następstw.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło