I SA/Gl 1252/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-17

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie wykazał w pełni swojej sytuacji finansowej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w części, jeśli istnieją inne okoliczności wskazujące na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo niepełnego wykonania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych w części. Decyzja ta opiera się na analizie całokształtu jego sytuacji, w tym znacznego zadłużenia, zobowiązań alimentacyjnych, zawieszenia działalności gospodarczej, problemów zdrowotnych oraz niskiego wynagrodzenia, które łącznie wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazał na problemy zdrowotne, rozwód, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, wynajmowane mieszkanie, znaczne zadłużenie i niskie wynagrodzenie. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w tym dotyczących jego zadłużenia i kosztów utrzymania. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dotychczasowe ustalenia w innych sprawach dotyczących skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że jest rozwiedziony, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i mieszka w wynajętym mieszkaniu. Zwrócił uwagę na swoje problemy zdrowotne i znaczne zadłużenie w wysokości kilkuset tysięcy złotych, dochodzone w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Oświadczył, że uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1680 zł brutto i wyliczył swoje wydatki obejmujące m.in. alimenty w łącznej wysokości 1000 zł i ratę kredytu wynoszącą 150 zł. We wniosku nie wskazano żadnego majątku. Po upływie terminu na wyznaczonego wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, przedłużonego zarządzeniem z dnia 6 lutego 2015 r., skarżący nadesłał część żądanych dokumentów, m.in. kserokopie: dokumentacji medycznej, wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r. orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego i zasądzającego alimenty, zaświadczenia banku, zgodnie z którym jeden z rachunków bankowych skarżącego jest zajęty na łączną kwotę 791.224,17 zł i od lat niewykorzystywany dla dokonywania jakichkolwiek operacji oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej, według którego działalność gospodarcza skarżącego została zawieszona z dniem 5 listopada 2014 r., i zaświadczenie pracodawcy i jednocześnie matki skarżącego o wysokości wynagrodzenia. Ponadto w piśmie z dnia 4 marca 2015 r. wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje na nieruchomości należącej do jego matki, w użyczonym lokalu, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i dlatego nie może przedłożyć zaświadczenia w sprawie zameldowania, a także dokumentów obrazujących sytuację finansową matki. Podniósł, że nie może przedstawić dokumentów odnoszących się do dwóch innych jego rachunków bankowych, ponieważ nie stać go na poniesienie opłat, jakie się z tym wiążą. Z tych samych powodów nie nadesłał dokumentów wskazujących stan jego zadłużenia. Wnioskujący oświadczył również, że nie gromadzi rachunków dokumentujących koszty jego utrzymania. Postanowieniami z dnia 23 maja 2013 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 449/13 i III SA/Gl 450/13. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Odnosząc te spostrzeżenia do niniejszej sprawy, na wstępie wytknąć trzeba skarżącemu, że nadesłał tylko część z dokumentów objętych wezwaniem, i to po upływie terminu, który był zresztą na jego wniosek przedłużony. W konsekwencji materiał dowodowy sprawy dotknięty jest poważnymi lukami, gdyż nie zawiera dokumentów wskazujących stan zadłużenia oraz koszty utrzymania wnioskodawcy, wyciągów z aż dwóch jego rachunków bankowych, a także dokumentacji dotyczącej osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym. Co więcej, wnioskujący składał w tej materii niespójne wyjaśnienia, najpierw twierdząc, że zamieszkuje w lokalu wynajętym, następnie że w użyczonym. Uchylił się zarazem od przedłożenia dowodów odnoszących się do jego matki, oświadczając, że nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego, choć zamieszkuje wraz z nią i jest zatrudniony w prowadzonym przez nią przedsiębiorstwie. Nie zauważył przy tym, że w trakcie postępowania w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 449/13 i III SA/Gl 450/13 ustalono, iż tworzy z matką wspólne gospodarstwo domowe. Z drugiej strony jednak w świetle ustaleń poczynionych w tamtych sprawach skarżący istotnie ma problemy ze spłatą ciążącego na nim znacznego zadłużenia, co znajduje również potwierdzenie w treści dostarczonego zaświadczenia banku. Niewątpliwie jest on rozwiedziony, zobowiązany do alimentów w kwocie niewiele niższej niż otrzymywane przez niego wynagrodzenia, a jego działalność gospodarcza została zawieszona. Brak zarazem podstaw, by podważać wiarygodność zaświadczenia w sprawie wynagrodzenia oraz by uznawać, iż jego matka powinna udzielić mu wsparcia finansowego celem opłacenia kosztów sądowych. Nie można także tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącego. Te wszystkie okoliczności pozwalają przyjąć, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w jakiejkolwiek części mogłoby się wiązać z uszczerbkiem jego koniecznego utrzymania, mimo iż wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nie zostało należycie wykonane. Nadesłane dowody umożliwiają rozwianie powstałych w sprawie wątpliwości na korzyść strony, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z przysługującego jej prawa do sądu, realizacji którego służy prawo pomocy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło