I SA/Gl 1256/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-12
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Dorota Kozłowska, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości, pomimo stwierdzenia istnienia interesu publicznego, jest uzasadniona brakiem "ważnego interesu podatnika", gdy podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest bezrobotny i korzysta z pomocy społecznej, ale nie jest osobą niezdolną do pracy ani niepełnosprawną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie istnienia interesu publicznego nie obliguje organu do umorzenia zaległości podatkowych, jeśli nie zachodzi "ważny interes podatnika". Trudna sytuacja materialna podatnika, brak dochodów i korzystanie z pomocy społecznej, choć uzasadniają interes publiczny, nie są wystarczające do uznania "ważnego interesu podatnika", jeśli podatnik nie jest osobą niezdolną do pracy ani niepełnosprawną. Organ podatkowy, działając w ramach uznania administracyjnego, prawidłowo odmówił umorzenia zaległości, opierając się na braku "ważnego interesu podatnika", pomimo istnienia interesu publicznego.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2015-2017, uzasadniając go trudną sytuacją materialną, bezrobociem i korzystaniem z pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając istnienie interesu publicznego, ale brak ważnego interesu podatnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie jego ważnego interesu i interesu publicznego. WSA oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za lata 2015-2017 wraz z odsetkami. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800, obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej: O.p.), po rozpoznaniu odwołania R.S. (dalej: podatnik, wnioskodawca, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2015, 2016 i 2017 w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Podatnik zwrócił się do organu pierwszej instancji o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata od 2015 r. Podatek wynika z faktu, że jest on współwłaścicielem (wraz z J.S.) nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. Podatnik uzasadnił wniosek bardzo trudną sytuacją materialną. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotną, bezrobotną, ma długi i korzysta z pomocy społecznej.
Organ pierwszej instancji decyzją dnia [...] odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległości podatkowej. Organ wskazał, że po stronie wnioskodawcy co prawda występuje interes publiczny, ale brak w sprawie ważnego interesu podatnika do zastosowania ulgi. W konsekwencji, w oparciu o uznanie administracyjne odmówiono umorzenia zaległości podatkowej.
Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał w nim, że rozstrzygnięcie to jest bezpodstawne, niezgodne ze stanem faktycznym i elementarnym poczuciem sprawiedliwości. Podniósł, że jest osobą samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy znajomych oraz środkom otrzymywanym z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dodatek mieszkaniowy, dodatek elektryczny oraz zasiłek celowy). Podatnik zwrócił uwagę również na fakt, że jest leczony laryngologiczne i oczekuje na leczenie uzdrowiskowe. Zdaniem podatnika jego ważny interes łączy się ściśle z interesem publicznym, gdyż obciążanie go podatkami spowoduje dalsze pogorszenie jego sytuacji materialnej, a co za tym idzie wpłynie na zwiększenie zakresu przydzielanej mu przez państwo i samorząd pomocy społecznej.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji wydał decyzję w oparciu o art. 67a § 1 pkt. 3 O.p., w myśl którego organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi jest postępowaniem dwufazowym. Pierwszy etap obejmuje przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy w danej, indywidualnej sprawie istnieje uzasadniony, "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Wskazać należy, iż przesłanki te mają charakter rozłączny co oznacza, że wystarczy, by jedna z nich wystąpiła, aby organ podatkowy był zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia mającego postać uznania administracyjnego. W sytuacji, gdy organ ustali, że w sprawie nie występuje żadna z w/w przesłanek zobowiązany jest do podjęcia decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku, gdyż tylko ważny interes podatnika lub interes publiczny przesądzić może o zastosowaniu ulgi. W drugim zaś etapie, tj. w sytuacji gdy organ stwierdzi zaistnienie którejkolwiek z przesłanek, podejmuje decyzję w ramach uznania administracyjnego, co do ewentualnego umorzenia zaległości. Jednocześnie organ wskazał, że stwierdzenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu pierwszej instancji, tzn. nie musi on podjąć decyzji korzystnej dla podatnika. Może bowiem w ramach przyznanego ustawą uznania, zadecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje np. "ważny interes" zobowiązanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja
2018 r., sygn. akt I SA/GI 1425/17).
Następnie organ odwoławczy wskazał, że kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p., mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a także, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1039/17).
Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 168/16). "Interes publiczny" to z kolei sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. I SA/Po 595/130).
Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż podatnik prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, nie osiąga żadnych dochodów, zaspakajając swoje potrzeby życiowe uzyskiwaną pomocą socjalną. Jego zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie wynosiło w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji [...] zł.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie można stwierdzić istnienie interesu publicznego, szczególnie w kontekście obecnej sytuacji finansowej podatnika, ale nie zachodzi ważny interes podatnika.
Organ odwoławczy podkreślił, że trudna sytuacja materialna podatnika rozumiana jako zestawienie zaległych zobowiązań podatkowych z jego aktualnym majątkiem, jego możliwościami zarobkowymi oraz ewentualnymi innymi obciążeniami sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą umorzenie zaległości podatkowych, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 894/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1163/17). Wnioskodawca ma [...] lat i nie jest osobą uznaną za niezdolną do pracy, nie jest także osobą niepełnosprawną o obniżonych możliwościach uzyskiwania dochodu. Dlatego też organ odwoławczy za słuszny uznał pogląd organu pierwszej instancji o braku ważnego interesu podatnika w niniejszej sprawie.
W skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego oraz błędną wykładnię art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt. 3 O.p.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, umorzenie zaległych podatków, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca, nie uwzględniająca ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, skrajnie sprzeczna z elementarnym poczuciem sprawiedliwości społecznej. Podatek dotyczy nieruchomości, której jest tylko współwłaścicielem. Skarżący podkreślił, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, jest osobą samotną, bezrobotną i korzysta z pomocy społecznej. Nadto cierpi na wiele chorób ograniczających jego możliwości zarobkowe. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, nie składał takiego wniosku, bo takie orzeczenie nie było mu potrzebne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2019 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2019 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu adwokata z urzędu.
Na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu poparł skargę wniesioną osobiście przez skarżącego. Dodatkowo podniósł, iż w sprawie zachodzi ważny interes podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu podatkowego był przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W cytowanym przepisie ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków, realizowany poprzez dopuszczenie możliwości udzielenia pomocy publicznej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie to może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego. "Ważny interes podatnika", "interes publiczny" to pojęcia nieostre. W nauce przedmiotu "ważny interes podatnika" definiuje się jako pewien stan oczekiwania, określoną potrzebę zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Z kolei "interes publiczny" traktuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (Ordynacja Podatkowa Komentarz, Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, wydanie 5, Lex - Wolters Kluwer business, Warszawa 2013 str. 294-295). W orzecznictwie wskazuje się, że owymi wartościami wspólnymi tworzącymi "interes publiczny" są sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 156/10 – wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sądowa wykładnia pojęcia "ważnego interesu podatnika" ma charakter kazuistyczny: generalnie można wyróżnić orzeczenia, które akcentują nadzwyczajny, losowy charakter przypadków, w następstwie których podatnik nie może uregulować swych zobowiązań podatkowych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98). Podobnie w tym przedmiocie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 80/04, w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Dlatego z tego odstępstwa nie można czynić normy i z faktu, że jakiś inny podmiot uzyskał umorzenie zaległości podatkowych, wywodzić prawo do żądania podobnej ulgi. Ten pogląd akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie. Dla porządku należy wskazać, że są też takie orzeczenia, które przyjmują, że ważnego interesu podatnika nie można ograniczać li tylko do nadzwyczajnych i losowych zdarzeń, ale także normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08.
Należy przy tym wskazać, że ustalenie w toku postępowania istnienia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" nie oznacza jeszcze, że organ podatkowy będzie zobowiązany do przyznania ulgi, gdyż w sprawach tego rodzaju ma zastosowanie tzw. uznanie administracyjne, które jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Oczywiście owo uznanie administracyjne nie będzie miało zastosowania wówczas, gdy wyniki postępowania nie pozwolą na stwierdzenie istnienia jednej z dwóch albo obu przesłanek łącznie, o których mowa w art. 67a O.p. Skoro więc decyzje o przyznaniu ulg mogą mieć charakter uznaniowy (w razie zaistnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"), a hipoteza normy prawnej art. 67a O.p. oparta jest na nieostrych przesłankach, co daje organom podatkowym bardzo szerokie pole do podejmowania rozstrzygnięć, to istotne jest, aby w takich postępowaniach ze szczególną starannością gromadzić materiał dowodowy, wyjaśniać wszelkie istotne wątpliwości respektując podstawowe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania.
Użyte w art. 67a § 1 O.p. określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania co, jednakże nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Uprawnienie organu administracji do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zinterpretował powyższe pojęcia nieostre na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Prawidłowa decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wymaga więc w pierwszej kolejności stanowiska organu podatkowego w kwestii czy zachodzi w sprawie "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".
Wskazać też trzeba, iż w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sądowa kontrola legalności decyzji, wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie czy wydanie decyzji w sprawie ulgi podatkowej, poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Wybór sposobu załatwienia wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej zależy wyłącznie od woli organu podatkowego, nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej.
Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi.
Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organy podejmują decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, powinny w swoim rozstrzygnięciu jasno określić i uzasadnić jego motywy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy uczynił zadość swoim obowiązkom, także przy uwzględnieniu tego, że w sprawie doszło do ustalenia istnienia przesłanki "interesu publicznego". Sąd nie podziela twierdzeń skarżącego dotyczących naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przeprowadzona kontrola nie wskazała, bowiem na ich występowanie.
W szczególności podkreślić trzeba, iż w analizowanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. Przedstawiona sytuacja została oceniona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie zachodzi przesłanka "interesu publicznego", szczególnie w kontekście obecnej sytuacji finansowej skarżącego, ale nie zachodzi "ważny interes podatnika". Skarżący jest osobą samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy znajomych oraz środkom otrzymywanym z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dodatek mieszkaniowy, dodatek elektryczny oraz zasiłek celowy). Niemniej trzeba także zwrócić uwagę, że skarżący ma obecnie 59 lat i nie jest osobą uznaną za niezdolną do pracy, nie jest także osobą niepełnosprawną o obniżonych możliwościach uzyskiwania dochodu. Zaś aktualny rynek pracy jest korzystny dla osób poszukujących pracy. Ponadto na okoliczność swojego stanu zdrowia skarżący nie przedstawił żadnych zaświadczeń lekarskich, podając jedynie, że jest leczony laryngologiczne i oczekuje na leczenie uzdrowiskowe.
Sąd zaakceptował prawidłowość prezentowanego przez organy stanowiska o braku przesłanki "ważnego interesu podatnika" na tle zgromadzonego przez organy podatkowe i pozostającego do ich dyspozycji materiału dowodowego. W sprawie nie pominięto okoliczności przywoływanych przez skarżącego na uzasadnienie swojego wniosku. Powołano i przeanalizowano wszystkie argumenty wskazane przez skarżącego.
Sąd nie podzielił więc zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. polegającego na uznaniu, że w sprawie nie zachodzi przypadek uzasadniony "ważnym interesem podatnika". Zgodnie z utrwalonym poglądem, "ważny interes podatnika", to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku.
Przeprowadzona ocena legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia art. 67a § 1 O.p., a postępowanie w obu instancjach przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających m.in. z art. 120, 121, 122, 191 O.p. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania co oznacza, że nie wolno czynić z niej środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku. Umorzenie stanowi bowiem ostateczną formę rezygnacji organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych. Należy zgodzić się zapatrywaniem, że każdy podatnik powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie może być również traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych podatnika, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd funkcjonujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu zaległości podatkowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2118/04). Bieżące problemy finansowe same w sobie nie mogą być uznane za wystarczającą przesłankę pozwalającą zastosować art. 67a O.p. W przeciwnym razie wyjątek, stałby się regułą, albowiem niewątpliwie ulga w spłacie należnych podatków będzie zawsze w interesie podatnika. W konsekwencji, gdy znajdzie się w trudnej sytuacji, zawsze spełniałby przesłankę do zastosowania ulgi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 689/13).
Reasumując, w ocenie Sądu organ podatkowy precyzyjnie wyszczególnił i uzasadnił przyczyny odmowy zastosowania rozpatrywanej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, a zatem w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Orzeczenie uznaniowe może być bowiem przez Sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, iż zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.
Końcowo podkreślić należy, że odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata i można żądać ponownie przyznania ulgi w spłacie zaległości podatkowej tak długo, jak długo zaległość ta istnieje.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło