I SA/Gl 1260/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-11-28
Skład orzekający: Ewa Madej, Anna Wiciak, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania egzekucyjnego w administracji, naliczone od kwoty pierwotnie wskazanej w tytule wykonawczym, powinny obciążać zobowiązanego, jeśli wierzyciel sam dokonał korekty tej kwoty na niższy wymiar po zgłoszeniu przez zobowiązanego zarzutów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty postępowania egzekucyjnego w administracji zostały naliczone z naruszeniem art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel, który sam dokonał korekty wysokości należności w tytule wykonawczym po zgłoszeniu przez zobowiązanego zarzutów, nie miał podstaw do żądania egzekucji kwoty wyższej niż ta, która została ostatecznie uznana za wymagalną. W związku z tym, niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji nastąpiło z winy wierzyciela, a koszty egzekucyjne powinny obciążać wierzyciela, a nie zobowiązanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy na kwotę wyższą niż ostatecznie uznana za należną po korekcie dokonanej przez samego wierzyciela. Zobowiązana kwestionowała zasadność obciążenia jej kosztami postępowania egzekucyjnego, argumentując, że koszty te wynikły z błędu wierzyciela. Organy administracyjne utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu zobowiązanej kosztami egzekucyjnymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i orzekł na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Tomasz Grzesik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. orzeka na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] 2004 r. wierzyciel – "A" w W. wezwał R. P. do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w kwocie [...] zł wraz z kosztami upomnienia (wezwania) w wysokości [...] zł. W wezwaniu tym wierzyciel pouczył R. P., iż płatność powyższej kwoty jest wymagalna w terminie 30 dni od daty otrzymania wskazanego wezwania, chyba, że w tym samym terminie zobowiązana udokumentuje zawarcie umowy ubezpieczenia, zgodnie z warunkami ubezpieczenia określonymi w ustawie, lub przedłoży dokument potwierdzający brak obowiązku zawarcia umowy takiego ubezpieczenia. W świetle treści powyższego pouczenia wysokość opłaty za nieterminowe zawarcie umowy ubezpieczenia miała podlegać odpowiedniemu zmniejszeniu, w wypadku gdyby zobowiązana udokumentowała, iż zwłoka w jej zawarciu nie przekraczała 14 dni. Zobowiązana została także poinformowana, że nieuiszczenie wymagalnej opłaty w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje jej wyegzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Powyższe wezwanie R. P. odebrała osobiście w dniu [...] 2004 r.
Pismem z dnia [...] 2004 r. (Nr [...]), wierzyciel poinformował R. P., że otrzymał wymaganą polisę ubezpieczeniową, jednakże zażądał od niej przesłania kserokopii dowodu ubezpieczenia OC do dnia [...] 2004 r., a ponadto kserokopii dowodu rejestracyjnego, umowy kupna pojazdu w wypadku gdy pojazd został nabyty w 2004 r., jak również dowodu ubezpieczenia OC zbywcy samochodu w przypadku, gdy w dniu nabycia pojazd był zarejestrowany.
W dniu [...] 2005 r. "A", działając jako wierzyciel, wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący opłatę za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczeń obowiązkowych za rok 2004 w wysokości [...] zł. kierując go do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., który w dniu [...] 2005 r. nadał mu klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji.
W dniu [...] 2005 r., na podstawie powyższego tytułu wykonawczego wystawiono zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. Urzędu Skarbowego w W. Wierzytelność tę stanowiła nadpłata z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Odpis tytułu wykonawczego wraz z kopią zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego doręczono R. P. w dniu [...] 2005 r.
W dniu [...] 2005 r. dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zajęcia, co skutkowało naliczeniem przez organ egzekucyjny opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną w wysokości [...] zł. oraz opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł.
R. P. złożyła do Urzędu Skarbowego w W. pismo z dnia [...] 2005 r., potraktowane przez organ jako zarzuty na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w którym skarżąca podnosiła brak podstaw do ukarania jej karą pieniężną, gdyż opóźnienie w opłaceniu ubezpieczenia OC wyniosło jeden dzień, co wynikało z jej złego stanu zdrowia i złej organizacji pracy w urzędach. Podnosząc powyższe wniosła o umorzenie kary pieniężnej. Do swego pisma załączyła kserokopie dokumentów: wezwania z dnia [...] 2004 r., pisma "A" w W. z dnia [...] 2004 r., polisy nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] o nr rej. [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w trybie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną.
Postanowieniem z dnia [...] r. Zarząd "A" uznał za niezasadny zarzut złożony przez R. P. i zażądał kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Swoje stanowisko wierzyciel uzasadnił faktem, iż zobowiązana nie dopełniła obowiązku, nie przedkładając w terminie wymaganych w wezwaniu dokumentów, jak również nie wniosła dobrowolnie żądanej opłaty. Wierzyciel wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że opóźnienie w zawarciu umowy ubezpieczenia OC przez zobowiązaną wyniosło jeden dzień, gdyż zawarte zostało w dniu [...] 2004 roku, tj. dzień po rejestracji samochodu w Starostwie Powiatowym w W., w konsekwencji czego, w oparciu o przepis art. 88 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, "A"i "B" (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) obniżono kwotę dochodzonej należności do wysokości [...] zł. Wierzyciel poinformował jednocześnie, iż wraz z postanowieniem przesyłano wezwanie korygujące z dnia [...] 2005 r. wystawione na powyższą kwotę [...] zł.
Jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego, zobowiązana R.P. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie do Rady "A" wskazując, że uchybienie terminowi zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej było spowodowane złą pracą w urzędach, jak i złym stanem jej zdrowia. Podnosząc powyższe argumenty, wniosła o umorzenie nałożonej na nią opłaty.
W dniu [...] 2005 r. Rada "A" wydała postanowienie Nr [...] ([...]) uznając powyższe zażalenie R. P. za nieuzasadnione. W postanowieniu wnioskowano o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, przy czym podkreślono, iż dokonano redukcji dochodzonej opłaty do kwoty [...] zł., która zdaniem wierzyciela jest zasadna i wymagalna.
W oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie o przepisu art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie z dnia [...] r., uznające za niezasadne zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko R. P.
W dniu [...] 2005 r. w Urzędzie Skarbowym w W. R. P. zgłosiła do protokołu wniosek o odstąpienie od naliczenia i egzekwowania kosztów egzekucyjnych i zwrot już wyegzekwowanych środków w wysokości [...] zł., które zarachowano na koszty egzekucyjne. Przedstawiła przy tym do wglądu dowód wpłaty z dnia [...] 2005 r. kwoty [...] zł. na konto "A" w W., zgodnie z treścią otrzymanego od wierzyciela wezwania korygującego z [...] 2005 r. nr [...]. Stwierdziła przy tym, iż tytuł wykonawczy był wystawiony niezgodnie z przepisami prawa, gdyż wierzyciel nie ustalił prawidłowej wysokości opłaty, a miał taką możliwość na podstawie dokumentów, będących w posiadaniu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w W..
Kopię powyższego protokołu Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przesłał w dniu [...] 2005 r. do "A" wskazując jednocześnie, iż organ egzekucyjny nie otrzymał informacji o zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Organ egzekucyjny zwrócił się również do wierzyciela o wskazanie, kto - w związku z wpłatą dokonaną przez zobowiązaną - ponosi koszty egzekucyjne powstałe w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Pismem z dnia [...] 2005 r. "A" wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na zapłacenie należności przez zobowiązaną, z jednoczesnym wskazaniem, iż koszty egzekucyjne ponosi zobowiązana.
W dniu [...] 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko R. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Na powyższe postanowienie zobowiązana R. P. złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K. Z uwagi na fakt, iż zobowiązania podnosiła w zażaleniu zarówno bezpodstawne prowadzenie postępowania egzekucyjnego jak i kwestionowała zasadność obciążenia kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. naliczonymi od kwoty [...] zł., organ egzekucyjny wezwał ją pismem z dnia [...] 2006 roku Nr [...], do wskazania, czy złożone zażalenie stanowi również wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Pismem z dnia [...] 2006 r. R. P. wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. określił wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego przeciwko R. P. na kwotę [...] zł. (tj. opłata manipulacyjna - [...] zł., opłata za zajęcie wierzytelności [...] zł.). Z treści uzasadnienia organu egzekucyjnego wynika, że podstawą do wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego wobec R. P. stała się wysokość egzekwowanej należności wskazanej w tytule wykonawczym, to jest [...] zł. Organ egzekucyjny powołał się również na dyspozycję art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego treść wskazuje zobowiązanego jako osobę, którą obciążają koszty egzekucyjne.
W dniu [...] 2006 r. R. P. zaskarżyła powyższe postanowienie negując jego zasadność. Podniosła, iż koszty powstały na skutek wydania błędnego tytułu wykonawczego przez "A" w W. Wskazała, że dopiero jej interwencja spowodowała sprostowanie tytułu, a suma wyznaczona do zapłaty została przez nią uregulowana w terminie wskazanym w wezwaniu. Stwierdziła, iż koszty postępowania powinny obciążać wierzyciela, gdyż były skutkiem błędnej decyzji, a nie skutkiem jej zaniedbania.
W dniu [...] 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.nr [...] w sprawie określenia wysokości kosztów postępowania na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor, powołując się na treść art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wskazał, iż z zastrzeżeniem wyjątków ustawowych organ egzekucyjny, w wypadku egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności opłaty. Cytując treść przepisów art. 64 § 1, 2 oraz 6 przedstawił podstawy do wyliczenia kosztów poszczególnych czynności egzekucyjnych. Powołując się z kolei na treść art. 64c § 1 i 2 cytowanej ustawy organ odwoławczy stwierdził, iż zasadą jest iż koszty te powinien ponieść zobowiązany. Organ dostrzegł przy tym, iż wyjątek od powyższej zasady został określony w art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, stanowiącym, że jeśli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te wraz naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Zdaniem organu odwoławczego zarzut skarżącej podniesiony w zażaleniu, iż koszty powstały na skutek wystawienia błędnego tytułu wykonawczego był chybiony. Pogląd taki – jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej w K. – znajduje swe uzasadnienie w treści art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. W niniejszej zaś sprawie wierzyciel – "A"– dopełnił tego obowiązku, wzywając pismem z dnia [...] 2004 r. nr [...] R. P. do uiszczenia należności pieniężnej za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w kwocie [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego R. P. wprawdzie przesłała do wierzyciela polisę ubezpieczeniową – co wynika z pisma wierzyciela z dnia [...] 2004 r. – lecz nie można uznać, że wystawiony tytuł wykonawczy był niezgodny z prawem, bowiem zobowiązana nie dopełniła dalszych obowiązków wynikających z tego wystąpienia. Zatem wskutek bezczynności zobowiązanej w tym zakresie, wierzyciel zasadnie skierował sprawę na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego, wystawiając w dniu [...] 2005 r. tytuł wykonawczy nr [...] na kwotę należności wskazanej w wezwaniu tj. [...] zł., która następnie stanowiła podstawę dla obliczenia kosztów egzekucyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zobowiązana przedłożyła dokumenty, uzasadniające zmianę przez wierzyciela wysokości egzekwowanej należności, dopiero w chwili zgłaszania zarzutów w toku wszczętego już postępowania egzekucyjnego, a więc po wystawieniu prawidłowo sporządzonego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Zatem tytuł wykonawczy, będący podstawą naliczenia kosztów egzekucyjnych, którymi organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. obciążył zobowiązaną, wystawiony był przez wierzyciela zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Na powyższe postanowienie R. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając mu naruszenie przepisu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona argumentowała, że zawarcie przez nią umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w dniu [...] 2004 r. powodowało, iż była ona zobowiązana do uiszczenia opłaty w wysokości równej dwudziestu procentom pełnej stawki ubezpieczenia, tj. kwoty [...] zł. Wskazała również, że niezwłocznie po doręczeniu jej wezwania korygującego uiściła żądaną przez wierzyciela opłatę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia [...] zł. W tym stanie rzeczy niezasadnym jest, zdaniem skarżącej, obciążenie ją kosztami egzekucji wynikającymi z pierwotnie żądanej przez wierzyciela i figurującej w tytule wykonawczym kwoty [...] zł.
W pisemnej odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż zarzut skarżącej naruszenia dyspozycji przepisu art. 64c § 3 nie jest zasadny powtarzając przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż przyczyną wystawienia tytułu egzekucyjnego opiewającego na kwotę [...] zł, który stał się następnie podstawą naliczania kosztów egzekucyjnych było niedochowanie przez stronę przedstawienia odpowiednich dokumentów, a więc nieuczynieniu zadość wezwaniu z dnia [...] 2004 r. Tytuł egzekucyjny nie został zatem wystawiony niezgodnie z prawem, co skutkuje koniecznością obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi R. P., wobec czego wniósł o jej oddalenie.
W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze wskazując jednocześnie, iż skarżąca następnego dnia po otrzymaniu wezwania z dnia [...] 2004 r. przesłała do "A" niezbędne dokumenty, a na kolejne pismo z dnia [...] 2004 r. nie dostarczyła żądanych przez wierzyciela dokumentów z uwagi na to, że samochód nie był poprzednio zarejestrowany w Polsce, a zatem skarżąca nie dysponowała żądanymi dokumentami. Pełnomocnik organu odwoławczego oświadczył, że jego zdaniem koszty postępowania egzekucyjnego powinny ulec skorygowaniu, po otrzymaniu przez organ egzekucyjny od wierzyciela wezwania korygującego wysokość należności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu organy egzekucyjne w sposób niedostateczny odniosły się do okoliczności poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego przez "A", a wskazujących na to, że Fundusz, bezpośrednio po wezwaniu R. P. do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, powziął wiadomość o tym, że skarżąca spełniła powyższy obowiązek jedynie z jednodniowym opóźnieniem. Powiadomiła go o tym skarżąca, przesyłając kopię polisy ubezpieczeniowej z dnia [...] 2004 r. oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu. Dalsze wezwanie, skierowane do R. P. w piśmie z dnia [...] 2004 r., dotyczyło nadesłania dodatkowych dokumentów, ale z jego treści wynikało, że dokumenty te są niezbędne w przypadku nabycia pojazdu uprzednio w Polsce zarejestrowanego, podczas gdy skarżąca zarejestrowała samochód sprowadzony z zagranicy. Brak tych dokumentów nie stał zatem na przeszkodzie zrealizowaniu przez "A" zapowiedzi, zawartej w pierwotnym wezwaniu, a mianowicie – obniżenia wysokości opłaty za nieterminowe ubezpieczenie pojazdu, zgodnie z przepisami prawa. Konstatację tę potwierdza także fakt, że po zgłoszeniu przez skarżącą zarzutów na postępowanie egzekucyjne, "A", w oparciu o te same dokumenty (dowód rejestracyjny i polisę ubezpieczeniową) dokonał zmiany wysokości należnej opłaty do kwoty [...] zł i skierował do zobowiązanej nowe wezwanie o jej uiszczenie, z zakreśleniem nowego terminu płatności. Tym samym przyznał, że pierwotne wezwanie, opiewające na kwotę [...] zł zostało anulowane. Z akt sprawy wynika, że takie rozstrzygnięcie Fundusz powinien był wydać już w 2004 r., po otrzymaniu od zobowiązanej dokumentów potwierdzających zarejestrowanie samochodu z jednodniowym opóźnieniem. Wniosek taki należy wyprowadzić z treści przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Art. 85 tej ustawy stanowi, że "spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego ustala się na podstawie polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego ubezpieczającemu przez zakład ubezpieczeń". Z kolei zgodnie z art. 86 "osoba kontrolowana jest obowiązana okazać na żądanie organu obowiązanego lub uprawnionego do kontroli dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego lub dowód opłacenia składki za to ubezpieczenie". Z przytoczonych przepisów wynika niezbicie, że okazanie przez posiadaczkę pojazdu mechanicznego polisy ubezpieczenia tego pojazdu stanowiło dowód jego ubezpieczenia, w tym podstawę do ustalenia terminu zawarcia umowy ubezpieczeniowej., a w realiach niniejszej sprawy, do określenia wysokości opłaty, jaką R. P. winna była uiścić z tytułu spóźnienia się z realizacją obowiązku ubezpieczenia. Także w art. 90 ust. 1, w oparciu o który "A" wzywa osoby zobowiązane do uiszczenia opłaty, zawarto uregulowanie, że osoba ta winna w terminie 30 dni uiścić opłatę lub przestawić dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia. Tak więc w świetle wszystkich tych przepisów umowa zawarcia ubezpieczenia jest jedynym i wystarczającym dowodem spełnienia obowiązku ubezpieczenia.
Art. 88 ust. 3 powołanej ustawy stanowi z kolei, że w przypadku posiadaczy pojazdów mechanicznych, wysokość opłaty jest uzależniona od okresu pozostawania tego posiadacza bez ochrony ubezpieczeniowej (20 % - gdy nie przekracza on 3 dni, 50 % - gdy nie przekracza 14 dni i 100% - powyżej 14 dni). Powyższe uregulowanie prawne przesądza o tym, że "A" jest zobligowany do prawidłowego ustalenia czasokresu pozostawania bez ubezpieczenia, aby określić w sposób właściwy wysokość należnej opłaty. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia tego obowiązku, gdyż Fundusz bezpodstawnie uznał dostarczone mu przez skarżącą dokumenty (w tym polisę ubezpieczeniową) za niewystarczające i w konsekwencji, nie ustalił prawidłowo wysokości opłaty, która mogła – zgodnie z prawem - wynosić wyłącznie 20 % pełnej należności. Na marginesie jedynie można zauważyć, że wzywając R. P. pismem z dnia [...] 2004 r. o nadesłanie dodatkowych dokumentów, nie pouczono jej o skutkach ich nienadesłania, a także o potrzebie udzielenie odpowiedzi, w przypadku ich nieposiadania. Brak takiego pouczenia powoduje, że bierne zachowanie skarżącej (niewysłanie dokumentów, których nie było), uznać trzeba za usprawiedliwione i adekwatne do treści wezwania z dnia [...] 2004 r. Tym samym trzeba uznać, że R. P. miała prawo oczekiwać, że "A" uwzględni fakt, że dopuściła się jedynie jednodniowego opóźnienia i nie miała obowiązku uiszczać opłaty w określonej w pierwszym wezwaniu wysokości. W konsekwencji, wierzyciel nie miał podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego na kwotę [...] zł.
Wystawienie tytułu wykonawczego na kwotę [...] zł nastąpiło więc sprzecznie z prawem z winy wierzyciela. Wierzyciel ponadto, zajmując stanowisko wobec zgłoszonych przez R. P. zarzutów, żądał od organu egzekucyjnego dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, mimo iż sam przyznał, że wysokość należnej opłaty wynosi tylko [...] zł.
W tych okolicznościach nie sposób podzielić stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, że wierzyciel nie zawinił bezzasadnemu wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego do kwoty [...] zł, która była mu nienależna i została następnie skorygowana do wysokości niekwestionowanej przez zobowiązaną i uiszczonej przez nią w zakreślonym terminie. Postępowanie zobowiązanej dowodzi przy tym, że uiściłaby należną opłatę bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, gdyby "A" prawidłowo określił wysokość tej opłaty w oparciu o dokumenty przedstawione przez nią niezwłocznie po otrzymaniu pierwszego wezwania w sprawie.
Ocena, czy niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z winy wierzyciela, należy do organu egzekucyjnego. Nie ma więc żadnych podstaw, aby organ zwracał się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w tej kwestii (jak to uczynił w niniejszej sprawie). Zawinienie wierzyciela organ winien badać samodzielnie, w oparciu o ustalenia faktyczne sprawy i ich poprawną analizę. Jak wywiedziono wyżej, obowiązku tego organ egzekucyjny nie wykonał, a swe rozstrzygnięcie w zasadniczej mierze oparł na stanowisku i argumentach wierzyciela.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania za wydane z naruszeniem art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jego uchyleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło