I SA/Gl 1261/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w lokalu mieszkalnym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 2799 zł średnio miesięcznie. Podkreślił jednak, że wynagrodzenie to jest zajęte do kwoty 1460 zł, z której musi pokryć koszty alimentów (800 zł), mieszkania (500 zł) oraz kredytu (160 zł). We wniosku nie wskazano żadnego majątku. Pismem doręczonym dnia 22 grudnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie w szczególności: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za rok 2016, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować, a w razie likwidacji rachunku wspomnianego w aktach administracyjnych, m.in. w treści odpisu aktu notarialnego z dnia 15 grudnia 2011 r., którego numer podano w wezwaniu – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy o zamknięciu rachunku), dokumentu pozwalającego ustalić tytuł prawny, na podstawie którego skarżący korzysta z lokalu wskazanego jako jego adres zamieszkania, w szczególności odpisów z ksiąg wieczystych, odpisów umowy najmu wraz z potwierdzeniami uiszczenia czynszu za trzy ostatnie miesiące, a także kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, wnioskodawca przedłożył: oświadczenie, że nigdy nie był beneficjentem świadczenia 500+, kopię zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia w okresie od czerwca do listopada ubiegłego roku (najwyższą kwotę z tego tytułu, 3506 zł, przelano na jego rachunek w czerwcu, najniższą, 1460,20 zł, w listopadzie), wyciąg z rachunku bankowego o numerze innym niż ten wskazany w wezwaniu za okres od 1 października do 28 grudnia 2017 r. (poza płatnościami dokonywanymi tytułem alimentów i kredytu oraz wpływami wynagrodzenia, odnotowano liczne transakcje kartą debetową dotyczące z reguły codziennych zakupów, ujemne saldo końcowe na rachunku wyniosło 3644,06 zł), kopię wyroku z dnia [...] r. orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego oraz zasądzającego od niego alimenty na córkę wraz z wyrokiem zmieniającym to orzeczenie na skutek apelacji obu stron i postanowieniem stwierdzającym jego wykonalność, dokumentów odnoszących się do kredytu (m.in. harmonogramu spłat określających miesięczną ratę na kwotę 200,07 zł, zgodną w kwotą widniejącą na wspomnianym wyciągu z rachunku bankowego), kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy skarżącego w roku 2016 oraz kopię aktu notarialnego z dnia [...] r., na mocy którego skarżący sprzedał z była żoną nieruchomość, w wyniku czego na jego rachunek bankowy, ten sam, co wymieniony we wskazanym w wezwaniu akcie notarialnym z dnia [...] r., przelano kwotę [...]zł. Jednocześnie wnioskodawca zwrócił się o wyznaczenie kolejnego terminu, jeżeli dokument te nie będą uznane za wystarczające. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2018 r., doręczonym dnia 29 stycznia 2018 r., referendarz sądowy przedłużył skarżącemu termin do wykonania wezwania o 5 dni. W tak przedłużonym terminie skarżący nadesłał: zaświadczenie, że nigdy nie korzystał z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, wychowawczych, z funduszu alimentacyjnego czy w postaci dodatku mieszkaniowego, harmonogram spłaty pożyczki zaciągniętej dnia 23 stycznia 2018 r., w którym miesięczna rata została określona na 162,56 zł, oraz wyciąg z rachunku bankowego, z którego wyciąg przedłożył wcześniej, obejmujący operacje przeprowadzone do dnia 2 lutego 2018 r. (w grudniu 2017 r. i w zeszłym miesiącu skarżący otrzymał wynagrodzenie w wysokości po 1634 zł, a ujemne saldo końcowe na rachunku zmniejszyło się nieco do kwoty 3560,01 zł). Dodatkowo w piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. oświadczył, że mieszka w lokalu udostępnionym mu grzecznościowo przez właściciela znającego jego trudną sytuację majątkową. Powtórzył, iż nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem skarżący, pomimo przedłużenia terminu wyznaczonego w tej materii, wykonał takie wezwanie w sposób wybiórczy, pomijając niektóre istotne dokumenty, choć były one wprost wymienione w wezwaniu. Uchylił się w szczególności od przedłożenia dokumentów dotyczących rachunku bankowego, którego numer podano w wezwaniu, tj. bądź wyciągu z niego, bądź potwierdzenia jego likwidacji. Właśnie ten rachunek wskazał zaś celem zapłaty ceny (łącznie [...] zł) w znajdującym się w aktach administracyjnych akcie notarialnym z dnia [...] r., co więcej uczynił tak również w akcie notarialnym z dnia [...] r., który – zamiast wyciągu z rachunku – przedstawił na wezwanie. Według tego ostatniego aktu na ten rachunek bankowy miała być przelana kwota [...] zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustalenie, czy skarżący nadal ów rachunek posiada, a przede wszystkim stanu rachunku, ewentualnie operacji dokonanych za jego pośrednictwem, ma kluczowe znaczenia z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak tego dokumentu uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Nie są to jednak wszystkie mankamenty dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. Przedstawił on zwłaszcza jedynie kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2016, mimo iż w wezwaniu była mowa o zeznaniu podatkowym w podatku dochodowym. W efekcie nie można wykluczyć, że poza wynagrodzeniem osiągnął on także inne dochody podlegające opodatkowaniu. Skarżący ograniczył się wreszcie do oświadczenia na temat lokalu stanowiącego miejsce jego zamieszkania, niewspartego jakimkolwiek dowodem, choćby oświadczeniem właściciela lokalu, i nie wykonał wezwania do udokumentowania kosztów utrzymania lokalu, które wedle wniosku ma ponosić. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji