I SA/Gl 1266/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku – po przywołaniu argumentacji mającej przemawiać na rzecz skargi – oświadczył, że uzyskuje emeryturę w wysokości 1200 zł i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, której emerytura wynosi 1100 zł. Wyliczył też swoje stałe wydatki, uwzględniając m.in. kredyty swój oraz żony. Według wniosku skarżący posiada dom oraz mieszkanie. Pismem doręczonym dnia 19 stycznia 2018 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zwartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności kopii ostatnich decyzji o waloryzacji emerytur skarżącego i jego żony oraz kopii potwierdzeń wypłaty tych świadczeń za ostatni miesiąc, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano albo zwaloryzowano, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za dwa ostatnie lata, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, zaświadczeń banku wskazujących wysokość miesięcznych rat kredytów spłacanych przez skarżącego i jego żonę w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub harmonogramu spłaty należności kredytowych oraz potwierdzeń zapłaty rat za ostatnie trzy miesiące, dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia oraz wydatków związanych z leczeniem, a także kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, skarżący przedłożył pozew o zapłatę kosztów pobranych od niego podczas egzekucji, zaświadczenie z dnia 22 stycznia 2018 r., według którego jego emerytura do wypłaty wynosi obecnie 1233,87 zł, dokumentów dotyczących egzekucji, jaką prowadzono z tego świadczenia, i stanu zdrowia skarżącego, potwierdzenie wykonania przelewu z rachunku skarżącego na kwotę 400 zł oraz harmonogram spłaty zadłużenia, określającego wysokość miesięcznej raty na 200 zł. Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata w postępowaniu, wynosi w sprawie 100 zł Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem skarżący wykonał takie wezwanie w sposób wybiórczy, jedynie w niewielkiej części, gdyż udokumentował tylko wysokość swojej emerytury, zobowiązanie kredytowe oraz stan zdrowia, nie dostarczył natomiast pozostałych materiałów, o które go wyraźnie wzywano. I tak nie przedstawił dokumentu dotyczącego emerytury jego żony, o którym wprost mowa w punkcie wezwania odnoszącym się do wszelkich dochodów jego gospodarstwa domowego, oraz kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym, także tym ryczałtowym. W efekcie nie można poczynić wyczerpujących i wolnych od wątpliwości ustaleń co do tych dochodów. W tym kontekście zauważyć wypada, że według wniosku skarżący oprócz domu posiada również mieszkanie, co nie pozwala wykluczyć, iż osiąga on dochody z tytułu najmu. Wytknąć wypada wnioskodawcy, że zignorował wezwanie do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, choć nadesłał plecenie przelewu wykonanego za pośrednictwem swojego rachunku. W konsekwencji nie można ani stwierdzić, jaki jest stan tego rachunku, czyli jakimi środkami skarżący dysponuje, ani prześledzić operacji odnotowanych na rachunku, a tym samym zbadać możliwości płatniczych wnioskującego. Jest tak również z tego powodu, że – poza ratami kredytów – nie udokumentował on jakichkolwiek kosztów utrzymania, w tym wydatków ponoszonych na leczenie, oraz ewentualnych zaległości w tej materii. Nie wiadomo zatem, jaka jest skala tych wydatków, w jakiej relacji pozostają one do dochodów i czy po ich uiszczeniu wchodzi w rachubę wygospodarowanie pewnej nadwyżki na potrzeby postępowania. W takim stanie rzeczy nie udowodniono, że opłacenie kosztów sądowych, które są zresztą nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej, pociągnie za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Z tego powodu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.