I SA/Gl 1275/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500 zł, skarżący, który jest reprezentowany w postępowaniu przez pełnomocnika będącego adwokatem, pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że uzyskiwane przez siebie dochody z tytułu najmu nieruchomości w wysokości 2900 zł brutto przeznacza w całości na utrzymanie siebie i rodziny. Pośród osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił jednak tylko swojego brata, a pośród składników majątku mieszkanie o powierzchni około 190 m2 oraz nieruchomość o powierzchni około 3 ha. Pismem doręczonym w dniu 19 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że należy w tym celu nadesłać w szczególności odpisy wspomnianej we wniosku umowy najmu oraz pokwitowań wpłat czynszu z tego tytułu za ostatnie trzy miesiące, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy), przedłożenie odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2012 (sprecyzowano, że w razie, gdyby i te ostatnie zeznania nie zostały złożone, należy przedstawić poświadczające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), dostarczenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, złożenie wyjaśnień na temat relacji skarżącego ze Spółką z o.o., której skarżący jest prezesem w świetle akt sprawy, w szczególności dochodów uzyskiwanych z tego tytułu (wskazano, że wyjaśnienia te powinny być w odpowiedni sposób udokumentowane, np. odpisami umowy, na podstawie której skarżący pełni funkcję prezesa zarządu, pokwitowań wypłaty wynagrodzeń, dywidend itp.), nadesłanie zaświadczenia, że działalność gospodarcza prowadzona przez ojca skarżącego nadal jest zawieszona oraz przedłożenie odpisów faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W ostatnim dniu wyznaczonego terminu pełnomocnik wniósł o jego przedłużenie o dalsze 14 dni, zaznaczając, że pozyskanie kompletu dokumentów w tak krótkim czasie nie jest możliwe ze względu na konieczność zwrócenia się do biura podatkowego i innych podmiotów. Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2015 r., doręczonym w dniu 10 lutego 2015 r., referendarz sądowy przedłużył termin wyznaczony wezwaniem o 5 dni od dnia doręczenia zarządzenia. 16 lutego 2015 r. (data nadania) skarżący nadesłał kserokopie zeznania PIT-28 o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za ubiegły rok (wykazano w nim przychody z tytułu najmu lub dzierżawy objęte ryczałtem w wysokości 8,5% w kwocie 54.588,13 zł), wezwanie do zapłaty za paliwo gazowe dostarczone do nieruchomości, która – według oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r., odmiennego niż to zamieszczone tak w skardze, jak i we wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka 2.1 urzędowego formularza) – stanowi wyłącznie adres do korespondencji oraz wydruk z rachunku bankowego skarżącego za miesiące od listopada ubiegłego roku do stycznia roku bieżącego. Odnotowano w nim liczne wpłaty, często dokonywane cyklicznie przez te same osoby i w jednakowej wysokości. Niemniej tylko w jednym przypadku w tytule przelewu stwierdzono, że chodzi o należność związaną z dzierżawą. W każdym miesiącu skarżący dokonywał przelewów niewielkich środków na inny swój rachunek bankowy, z którego wyciągu nie dostarczył – w styczniu była to kwota 100 zł. W tym miesiącu wpłacił gotówką na rachunek kwotę 1500 zł. Wydruk obejmuje również płatności dokonywane na rzecz ojca skarżącego, wedle oznaczenia przelewu z dnia 13 listopada 2014 r. zamieszkałego pod adresem, który, w świetle oświadczenia skarżącego z dnia 16 lutego 2015 r., stanowi także jego miejsce zamieszkania; dnia 16 stycznia 2015 r. przelano z rachunku kwotę 2200 zł tytułem czesnego za studia tej osoby. Poza oświadczeniami na temat miejsca zamieszkania skarżący w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r. stwierdził, że wyciąg z rachunku bankowego obrazuje także dochody uzyskiwane z tytułu czynszu, lecz nie wszyscy najemcy płacą regularnie. Przyznał, że jest prezesem spółki, lecz zastrzegł, iż nie pobiera w związku z tym żadnego wynagrodzenia, m.in. z powodu złej sytuacji spółki, której jest jedynym wspólnikiem. Podkreślił też, iż jego ojciec prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, choć jest przez niego okazjonalnie wspierany finansowo, gdyż z uwagi na jego stan zdrowia jego działalność gospodarcza, według posiadanych przez wnioskodawcę informacji, jest obecnie zawieszona. Skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1/14, w której występował jako strona wraz z ojcem – postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Powodem odmowy było to, że wnioskujący nie wykonali w wystarczającym zakresie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Można tego wymagać szczególnie od podmiotów reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. Tymczasem w niniejszej sprawie przedstawiono jedynie niewielką część dokumentów objętych wezwaniem, mimo że wskutek przedłużenia terminu strona miała w istocie półtora miesiąca czasu, by to uczynić. Wytknąć należy zatem pełnomocnikowi, że domagał się przedłużenia terminu celem zgromadzenia stosownej dokumentacji, m.in. zwrócenia się w tej sprawie do różnych podmiotów, podczas gdy w efekcie przedłożono dokumenty, które można było pozyskać od ręki. Materiały te dają przy tym tylko wybiórczy obraz sytuacji skarżącego i dlatego nie pozwalają na taką jej ocenę, która byłaby wolna od wątpliwości, a tym samym pozwalałaby uwzględnić rozpatrywany wniosek. Z uwagi na brak zaświadczenia w sprawie zameldowania oraz rozbieżność oświadczeń skarżącego co do miejsca zamieszkania niepodobna przyjąć, że przekonująco wyjaśnił on, z kim tworzy gospodarstwo domowe. Niewiarygodne jest w szczególności jego stwierdzenie, że jego ojciec prowadzi odrębne gospodarstwo, co miało uzasadniać pozostawienie poza zakresem zainteresowania wszelkie informacje na jego temat. Pozostaje ono w sprzeczności nie tylko z ustaleniami poczynionymi w sprawie o sygn. akt SA/Gl 1/14, ale i z innymi oświadczeniami skarżącego, w których przyznaje, że wspiera ojca finansowo. Ponadto w świetle wydruku z jego rachunku bankowego ojciec mieszka pod tym adresem, który zgodnie z pismem z dnia 16 lutego 2015 r. stanowi również jego miejsce zamieszkania, przy czym za pośrednictwem tego rachunku są regulowane także należności tej osoby, m.in. opłata za studia w wysokości 2200 zł, przekraczająca znacznie kwotę wpisu od skargi, wynoszącą w niniejszej sprawie 1500 zł. Poniesienie tego wydatku przez skarżącego na rzecz osoby bliskiej, lecz mającej pozostawać poza jego gospodarstwem domowym, wyklucza przyznanie mu prawa pomocy. Wydatek ten wykraczał wszak poza sferę utrzymania koniecznego wnioskującego i był poniesiony w czasie, gdy toczyło się postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przecież po wezwaniu do uiszczenia wpisu, którego strona miała nie być w stanie opłacić. Poważne wątpliwości budzą dochody gospodarstwa domowego skarżącego. Z jedynego dowodu wskazującego wysokość dochodów z tytułu najmu, czyli zeznania PIT-28, wynika, że dochody te są znaczenie wyższe niż podana we wniosku kwota 2900 zł brutto. Skoro w ubiegłym roku wykazano sumę 54.588,13 zł brutto, to daje to średnio miesięcznie 4549,01 zł brutto, a po pomniejszeniu o podatek w wysokości 8,5% – około 4184 zł. Strona nie udokumentowała natomiast tych dochodów w sposób określony w wezwaniu, nie przedkładając odpisów umów najmu i pokwitowań zapłaty czynszu. Ustaleń w tej materii nie pozwala poczynić wydruk z rachunku bankowego, w którym w większości przypadków nie oznaczono tytułu wpłat środków na rachunek. Liczba podmiotów, które dokonują tych wpłat regularnie, przewyższa zresztą znacznie zadeklarowaną we wniosku ilość majątku nieruchomego, który mógłby być przedmiotem najmu lub dzierżawy, co również dowodzi nierzetelności oświadczeń skarżącego. Ponadto gdyby wszystkie środki otrzymywane od najemców i dzierżawców miały być wpłacane na ten rachunek, to niejasne pozostanie źródło, z którego pochodziła kwota 1500 zł, skądinąd równowartość wpisu od skargi, wpłacona przez skarżącego na rachunek gotówką w styczniu bieżącego roku. Skarżący poprzestał także na oświadczeniach dotyczących jego relacji ze spółką, której jest prezesem, mimo że został wezwany do przedstawienia stosownej dokumentacji źródłowej w tym zakresie. Wreszcie wnioskujący, tak samo jak w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1/14 nie wykonał wezwania do udokumentowania swoich kosztów utrzymania. Jedyny dokument nadesłany w tej materii, wezwanie do uiszczenia zaległej należności za paliwo gazowe, dotyczy wszak lokalu, w którym skarżący – wedle oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r. – nie zamieszkuje. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.