I SA/Gl 1277/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-09
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może zostać przyznane częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, pomimo trudnej sytuacji finansowej skarżącego, sąd uznał, że opłata sądowa w tej konkretnej sprawie nie jest wysoka i jej poniesienie nie spowoduje uszczerbku dla utrzymania rodziny, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący L.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Uzasadniając wniosek, wskazał na trudną sytuację finansową spowodowaną chorobą, pozostawanie na utrzymaniu żony, która utrzymuje również małoletniego syna, oraz obciążenie majątku (mieszkanie hipoteką, samochód objęty egzekucją). Sąd, analizując dochody i wydatki gospodarstwa domowego skarżącego, ustalił, że dochód żony wynosi 2.442,52 zł, a miesięczne wydatki około 1800 zł. Sąd zauważył, że skarżący wcześniej korzystał z prawa pomocy, uiszczając znaczną kwotę wpisów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w wyniku wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 grudnia 2012 r. L.U. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając żądanie wskazał, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej ze względu na zły stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie pracy. Oświadczył, że aktualnie pozostaje na utrzymaniu żony, która utrzymuje również ich małoletniego syna. Stwierdził, że "opłaty sądowe w niniejszej sprawie są bardzo wysokie i nie [jest] w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem. L.U. oświadczył, że wraz z żoną posiadają lokal mieszkalny o pow. 35 m2, przy czym jest on obciążony hipoteką. Ich wspólnym składnikiem majątkowym jest nadto samochód osobowy marki Opel Vectra (rok prod. 2005), jednakowoż jest on objęty postępowaniem egzekucyjnym. Skarżący zdeklarował, że dochód jego żony (jedyne źródło w gospodarstwie) stanowi kwotę 1800 zł. Miesięczne koszty ponoszone w gospodarstwie domowym oznaczył w kwocie 710 zł.
Przy opisanym wyżej oświadczeniu skarżący nadesłał plik dokumentów źródłowych, które uzupełnił następnie (patrz pismo przewodnie skarżącego z dnia 21 grudnia 2012 r.; dokumentację źródłową dołączono natomiast do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1275/12) w wyniku wezwania referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2012 r. Dokonawszy zestawienia wspomnianych wyżej dokumentów ustalono, co następuje.
L.U. jest osobą bezrobotną, przy czym nie został zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy. Jedynym źródłem utrzymania w jego trzyosobowym gospodarstwie domowym jest wynagrodzenie żony w kwocie 2.442,52 zł (średnia z okresu od 1 września 2012 r. do 30 listopada 2012 r.; patrz zaświadczenie z zakładu pracy). Łączna kwota wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie stanowi kwotę około 1800 zł, w tym z tytułu: zużycia gazu (100 zł); zużycia energii elektrycznej (62 zł); czynszu (381,21 zł); obiadów dla syna (60 zł); usług telekomunikacyjnych (80 zł); zakupu lekarstw (50 zł) i opłaty abonamentowej TV (70 zł). Należy tutaj podkreślić, że nie wszystkie z tych pozycji zostały przez skarżącego udokumentowane. Podobnie rzecz ma miejsce w przypadku deklarowanych przez skarżącego wydatków na wyżywienie, tj. kwoty 1000 zł. L.U. został zgłoszony przez swoją żonę do ubezpieczenia społecznego, dlatego może bezpłatnie korzystać z opieki medycznej. Samochód osobowy marki Opel Vectra został wystawiony przez organ egzekucyjny na sprzedaż w drodze licytacji. Mieszkanie skarżącego jest obciążone hipoteką przymusową w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K.
Należy w tym miejscu odnotować, że skarżący występował już wcześniej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Mocą postanowień z dnia 27 sierpnia 2012 r., w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 158/12 do III SA/Gl 163/12, skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej, w części przekraczającej kwotę 300 zł. W wyniku tych rozstrzygnięć skarżący uiścił kwotę 1800 zł tytułem wpisów sądowych od skarg w ww. sprawach.
Obecnie ustalono, że gospodarstwo domowe skarżącego nie składa się już z czterech osób, jak to przyjęto w ww. orzeczeniach Wydziału III tut. Sądu. Tym samym ograniczone zostały dochody ów gospodarstwa, odpowiednio zmniejszyły się też wydatki w nim ponoszone.
Wymaga tutaj odnotowania, że w Wydziale I tut. Sądu zarejestrowano skargi L.U.. Postępowania w tych sprawach toczą się pod sygn. akt: I SA/Gl 1275/12 do I SA/Gl 1278/12, I SA/Gl 1286/12 i I SA/Gl 1306/12.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
Co do zasady, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W punkcie wyjścia rozważań należy podkreślić, że skarżący sformułował w niniejszym wniosku alternatywne żądania. Zwrócił się bowiem do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych lub o częściowe zwolnienie od tychże kosztów. Zgodnie zaś z treścią art. 245 § 4 P.p.s.a., częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W toku rozpoznania tej sprawy nie stracono więc z pola widzenia zarówno możliwości, deklarowanej przez skarżącego, partycypacji w ponoszeniu kosztów sądowych, jak i okoliczności, iż w chwili obecnej zainicjował on równolegle kilka postępowań toczących się przed Wydziałem I tut. Sądu. Obecnie przedmiotem rozpoznania przez referendarza sądowego są sprawy, w których łączna wysokość wpisów sądowych od skargi wynosi 600 zł (6x100 zł). Mając na uwadze te okoliczności wypada odnotować, iż skarżący błędnie przyjął, że "opłaty sądowe w niniejszej sprawie są bardzo wysokie i nie [jest] w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny" (patrz uzasadnienie wniosku). Po pierwsze, opłata sądowa inicjująca postępowanie w tej sprawie jest najniższą, jaka została przewidziana w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a po drugie, jej poniesienie nie wywoła uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny. Konstatacja ta jest wynikiem zestawienia dochodów jego gospodarstwa domowego i niezbędnych, ponoszonych w nim wydatków. Z tych względów wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie to doznaje wzmocnienia na gruncie spraw zarejestrowanych w Wydziale III tut. Sądu, w których skarżący uiścił jednorazowo kwotę będącą trzykrotnością wartości wpisów sądowych w sprawach zarejestrowanych w Wydziale I tut. Sądu.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło