I SA/Gl 1277/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu od skargi. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500 zł, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od tej opłaty. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na konsekwencje katastrofy budowlanej sprzed kilku lat, w wyniku której zniszczony został pawilon służący jej do organizowania targów, stanowiących główny przedmiot jej działalności. W jej wyniku, a także wskutek konieczności zwrotu Skarbowi Państwa nieruchomości, na której działalność ta była prowadzona, Spółka przestała funkcjonować i w grudniu 2011 r. złożyła wniosek o upadłość. Ten został oddalony – jak zaznaczyła – ze względu na brak środków wystarczających na pokrycie postępowania upadłościowego. Spółka zwróciła uwagę na szereg toczących się przeciwko niej postępowań egzekucyjnych, w wyniku których zajęto m.in. jej rachunki bankowe. Powołała się zarazem na pismo komornika z dnia 17 listopada 2012 r., wskazujące, że egzekucje te są bezskuteczne. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, a wartość jej środków trwałych 19.883,39 zł. Spółka w ubiegłym roku obrotowym wykazała stratę netto w kwocie 1.945.473,66 zł i nie posiada żadnych środków na trzech podanych rachunkach bankowych. W piśmie załączonym do wniosku Spółka wymieniła jeszcze dwa inne rachunki bankowe, których stan wynosi odpowiednio 101.929,61 zł oraz 2.439,22 zł, zaznaczyła wszelako, że są one zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Do wniosku załączono także kopie: wniosku Spółki z dnia 30 grudnia 2011 r. o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu (układ miał polegać na proporcjonalnym zmniejszeniu zadłużenia i rozłożenia go na raty, przy założeniu kontynuacji działalności w zakresie organizacji targów i wystaw), postanowienia oddalającego ten wniosek, z dnia [...] r. (bez uzasadnienia) oraz wspomnianego pisma Komornika z dnia 17 listopada 2012 r. (mowa w nim o niemożliwości spłaty wszystkich zobowiązań Spółki dochodzonych w licznych postępowaniach egzekucyjnych, w toku których zajęto jej rachunki bankowe). Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła kopie w szczególności deklaracji dla podatku od towarów i usług (w żadnej z nich nie wykazano dodatniej podstawy opodatkowania), sprawozdania finansowego (oprócz danych wskazanych we wniosku szczególną uwagę zwraca wartość zobowiązań Spółki, na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosząca 12.684.243,67 zł; według wprowadzenia do sprawozdania sporządzone one zostało z założeniem, że Spółka nie będzie kontynuowała działalności, natomiast podstawą oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki był art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) oraz wyciągi z rachunków bankowych. W związku z ponownym wezwaniem referendarza sądowego strona przedstawiła dokumenty, m.in. zaświadczenie jednego z banków, potwierdzające, że rachunki te są zajęte, przy czym suma zajęć przewyższa środki zgromadzone na rachunkach, wobec czego Spółka nie może z nich korzystać (co nie wynikało z wcześniej nadesłanych materiałów). Dostarczono także raporty kasowe, które nie odnotowują żadnych operacji oraz wykazują zerowy stan kasy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. W zakresie tym mieści się zatem zwolnienie tylko od wpisu od skargi, skoro w art. 212 P.p.s.a. zaliczono go do opłat sądowych, mimo że pośród wymienionych w art. 245 § 4 P.p.s.a. wariantów częściowego zwolnienia od opłat nie wymieniono możliwości zwolnienia z określonego ich rodzaju (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, komentarz do art. 245 teza 3). W myśl ostatnio powołanego przepisu zwolnienie od opłat może polegać na zwolnieniu od ułamkowej ich części albo od określonej ich kwoty pieniężnej. Wyliczenie to ma jednak charakter przykładowy, co oznacza, iż zwolnienie takie może również sprowadzać się do zwolnienie z konkretnej opłaty, np. od wpisu od skargi, jak domaga się tego strona skarżąca. W przeciwnym razie uwzględnienie wniosku musiałoby polegać na przyznaniu częściowego zwolnienia w zakresie innym niż wynikający z wniosku, co pozostaje w sprzeczności z zasadą skargowości, obowiązującą bez wyjątków w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy. W świetle art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy przyznaje się wszak stronie na jej wniosek, nie można więc tego uczynić z urzędu. Wniosek wskazuje zakres żądanego prawa pomocy, wytyczając granice, w jakich można i należy go rozpoznać. Skarżąca wniosła zaś o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w takim zakresie może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta została należycie dowiedziona. Spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, co wynika z deklaracji dla podatku od towarów i usług, nieodnotowujących podstaw opodatkowania oraz z raportów kasowych, wykazujących brak obrotów gotówkowych. Udowodniono też, że nie może ona korzystać z rachunków bankowych. Ponadto na skarżącej ciążą bardzo wysokie zobowiązania, wyliczone m.in. w sprawozdaniu finansowym, których spłata w takim stanie rzeczy przekracza jej możliwości płatnicze. Z tego powodu oddalono przed niemal dwoma laty jej wniosek o ogłoszenie upadłości, gdyż jej majątek nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania. Sytuacja Spółki niewątpliwie uzasadnia zatem przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.