I SA/Gl 1277/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. Ł. i B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nakazu płatniczego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych. Skarżący, będący małżeństwem, wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślili, że utrzymują się tylko z niewielkich emerytur rolniczych i że są osobami niepełnosprawnymi, wydatkującymi dużą część swoich dochodów na leczenie. We wniosku nie wskazano innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ani majątku, poza domem i niewielką działką rolniczą stanowiącą gospodarstwo ogrodnicze. Wnioskodawcy z własnej inicjatywy i na wezwanie przedłożyli dokumenty źródłowe, które generalnie potwierdzają powyższe dane, tj. kopii: zeznania podatkowego za ubiegły rok, orzeczeń o niepełnosprawności, potwierdzeń wypłaty emerytur (skarżącemu wypłacono za pośrednictwem poczty kwotę 1156,15 zł, a skarżąca wypłaciła z rachunku bankowego kwotę 988 zł; przy czym według odręcznej adnotacji na rachunku pozostała kwota 230,45 zł), decyzji w sprawie waloryzacji tych świadczeń (emerytura skarżącej do wypłaty wynosi 1190,98 zł) oraz dokumentów obrazujących wydatki gospodarstwa domowego, w szczególności na leczenie. Skarżącym przyznano już prawo pomocy w innych sprawach przed Sądem, m.in. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 260/15 (postanowienia z dnia 12 czerwca 2015 r. i z dnia 10 lutego 2016 r.). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżący w wystarczająco wykazali, że w ich przypadku przesłanka ta została spełniona. Otrzymują oni bowiem niewielkie emerytury i ponoszą znaczne w ich sytuacji wydatki na leczenie. W takim stanie rzeczy trudno od nich wymagać ograniczenia tych wydatków celem uzyskania środków potrzebnych na opłacenie kosztów sądowych, co dostrzeżono w przywołanych wyżej postanowieniach uwzględniających ich wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach. Brak podstaw, by od tej oceny odstępować w niniejszej sprawie. Z tego punktu widzenia dalszą kwestią pozostaje to, że skarżący nie wykonali dokładnie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, przez co ocena ta nie jest wolna od pewnych wątpliwości. Nie przedłożyli w szczególności wyciągu obrazującego wszystkie operacje dokonane na rachunku bankowym skarżącej i nie ustosunkowali się do wezwania w części odnoszącej się do gospodarstwa rolnego, o którym mowa we wniosku. Bezsprzecznie okoliczności te będą musiały być wyjaśnione, jeśli skarżący złożą wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, choćby z tego powodu, iż mimo niewielkich emerytur nie wykazują oni jakichkolwiek zaległości w wydatkach niesprowadzających się przecież do pokrycia najbardziej elementarnych potrzeb życiowych. W tym kontekście zaznaczyć również trzeba, że stosownie do art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.