I SA/Gl 1283/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1 uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] do [...] , działając na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił firmie "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. przywrócenia terminu , do złożenia odwołania od sześciu decyzji Dyrektora Urzędu Kontro1i- Skarbowej w K. z dnia [...] r. o numerach [...], [...],[...],[...],[...] oraz [...] w zakresie określenia podatku akcyzowego. Na wstępie uzasadnienia przedstawił stan faktyczny sprawy. W ramach tych wyjaśnił, że w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki podnosił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy organów Spółki, gdyż strona skarżąca dowiedziała się o treści decyzji dopiero [...] r. po otrzymaniu kopii decyzji od organu egzekucyjnego. Wcześniej , pełnomocnik Spółki E. C. zataiła fakt doręczenia decyzji, tytułów wykonawczych i operacji na rachunku bankowym, związanych z egzekucją. Następnie, powołując się na stan faktyczny sprawy, wskazał, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zostały doręczone w dniu [...] 2004 r. E. C., która była główną księgową Spółki i pełnomocnikiem upoważnionym do reprezentowania Spółki w trakcie kontroli prowadzonej przez inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zaakcentował, że na podstawie decyzji wystawione zostały tytuły wykonawcze, które doręczono skarżącej Spółce [...] 2004 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, z podpisem pracownika firmy i pieczątką firmową. Na podstawie tych tytułów wykonawczych [...]r. pobrano z rachunku bankowego Spółki kwotę [...] zł. Słuchana w charakterze świadka E.C. zeznała, że prezes zarządu wcześniej od niej był w posiadaniu wyciągów z konta bankowego, nie informowała go o zajęciu rachunku bankowego, w Spółce pracownicy nie posiadali pisemnych zakresów obowiązków i nie było osoby odrębnie upoważnionej do odbioru korespondencji. Na zakończenie, organ odwoławczy powołując się na treść orzeczeń sądowych wskazał, że niewłaściwe działanie pełnomocnika obciąża Spółkę, dlatego brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego pełnomocnik spółki "A" wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając mu naruszenie prawa procesowego przez rozstrzygniecie sprawy bez przeprowadzenia analizy stanu faktycznego, zwłaszcza oceny czynu zabronionego popełnionego przez E. C., nadto naruszenie prawa procesowego przez stosowanie formalnej teorii dowodów, a także jego rażące naruszenie przez pozbawienie Zarządu Spółki możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z [...] 2006 r. pełnomocnik Spółki powołał się na wyroki tutejszego Sądu z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1085/05 i sygn. akt I SA/Gl 10856/05, którymi uchylone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanych przez ten organ oraz odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa: "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że: "Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin". Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że możliwość przywrócenia terminu nastąpi w sytuacji, gdy zainteresowany, po pierwsze uprawdopodobni, że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, po drugie wniosek o jego przywrócenie złoży w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, po trzecie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której termin był wyznaczony. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia bez swojej winy, organ podatkowy winien, w pierwszej kolejności, wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Następnie obowiązkiem organu jest precyzyjne określenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu oraz ustalenie, czy podanie o przywrócenie terminu zostało złożone w terminie 7 dni od tej daty. Odnosząc te rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest rozważań na płaszczyźnie relacji między stroną postępowania/jednostka organizacyjna/a jej pełnomocnikiem będącym równocześnie jej pracownikiem i to wysoko ulokowanym w hierarchii stanowisk, bo głównym księgowym i jej znaczenia dla oceny zawinienia strony w uchybieniu terminu. Nie może być wątpliwości, że sytuacja jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie odbiegała od "typowych" stanów faktycznych , takich jak niedbalstwo pracownika odpowiedzialnego w jednostce za obieg dokumentacji ,czy wysyłania korespondencji. Mamy bowiem tu do czynienia z sytuacją, gdy samodzielny pracownik-jak wspomniano-wysoko ulokowany w hierarchii a równocześnie jej pełnomocnik działa z pełną świadomością na szkodę jednostki. Tak tylko bowiem ocenić należy zdarzenie którego istota sprowadza się do tego, że główny księgowy odbiera w imieniu Spółki adresowane do niej decyzje organu podatkowego i nie tylko fakt dokonania tej czynności zataja przed organami Spółki ale ,co więcej –dokumenty te najpierw ukrywa a potem wynosi poza siedzibę Spółki. Będąc też upoważniona do reprezentowania Spółki w toku postępowania kontrolnego E. C. kłamliwie zapewniała, że kontrola trwa nadal i "wszystko jest w porządku" Nie wdając się-co oczywiste-w ocenę znamion podmiotowych tego zachowania nie sposób nie dostrzec w nim przedmiotowych znamion art.276 kodeksu karnego(Kto czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać ...). Rodzi się zatem zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy pytanie, a mianowicie, czy stronie procesowej na której szkodę został popełniony taki czyn przez jej pracownika tak wysokiej rangi a równocześnie pełnomocnika, który był zarazem przyczyną uchybienia przez nią terminu do wniesienia środka odwoławczego można zarzucić zawinienie w rozumieniu art.162§1 Ordynacji podatkowej. Innym słowy chodzi o odpowiedź na pytanie, czy dopełnienie tego obowiązku(wniesienie w terminie odwołania) stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia .Takiej oceny zaskarżone postanowienie w istocie nie zawiera, ograniczając się do przywołania licznych tez orzecznictwa sądowego, nie zawsze pozostających w związku z realiami sprawy. Następnie należy wskazać, że organy podatkowe nie ustaliły, kiedy skarżąca Spółka dowiedziała się o doręczeniu decyzji. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca wskazywała, że o treści decyzji dowiedziała się dopiero po uzyskaniu kserokopii tytułów wykonawczych od organu egzekucyjnego [...] 2005 r. Z kolei organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego twierdzenia strony skarżącej. Wskazywał jednocześnie, że Spółka wiedziała już w [...] 2004 r. o wystawionych tytułach wykonawczych, gdyż zostały one odebrane przez pracownika Spółki, następnie wskazał, że datą taką jest [...] 2004 r., kiedy nastąpiło obciążenie rachunku bankowego Spółki. Ostatecznie jednak ani w zaskarżonym postanowieniu, ani w odpowiedzi na skargę nie wskazał, w jakim terminie Spółka dowiedziała się o doręczeniu decyzji wymiarowych i czy w ustawowym terminie 7 dni od tej daty wystąpiła z wnioskiem. Nie przeprowadził też na tę okoliczność postępowania dowodowego. Nie przesłuchał w charakterze świadka osoby, która odebrała tytuły wykonawcze, na okoliczność, komu je przekazała, nie przesłuchał też byłego prezesa Spółki na okoliczność, kiedy dowiedział się o tytułach egzekucyjnych i egzekucji z rachunku bankowego. W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, celem ustalenia, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony w ustawowym terminie oraz wnikliwa analiza okoliczności mających wpływ na ocenę czy w sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki zastosowania art. 162§1 Ordynacji podatkowej. Dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. nr 153 poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.