I SA/Gl 1283/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. N. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi H. N. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił H. N. (dalej jako "skarżąca") od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 100 zł oraz oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Przedstawiając stan sprawy, referendarz sądowy wskazał, że skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest osobą samotną a jej dochody ograniczają się do świadczenia wypłacanego przez Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 719 USD miesięcznie, którego to realna wartość uzależniona jest od kursu skupu tej waluty. Referendarz wskazał, że w złożonym wniosku skarżąca zwróciła uwagę na inne postępowania toczące się przed tutejszym Sądem, w których również wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Ponadto referendarz stwierdził, że skarżąca wskazała na wydatek jaki poniosła w listopadzie 2015 r. wynikający z zakupu pieca grzewczego w wysokości 579 zł. Rozpoznając złożony przez skarżącą wniosek referendarz sądowy stwierdził, że na dzień 9 grudnia 2015 r. zostało wyznaczone posiedzenie niejawne m.in. w 4 sprawach, których przedmiotem jest wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Powołując się na względy ekonomii procesowej referendarz sądowy wyjaśnił, że złożone przez skarżącą dokumenty obrazujące jej sytuację finansową w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 324/15 są wystarczające do ustalenia sytuacji finansowej skarżącej w niniejszej sprawie, a tym samym nie jest konieczne wzywanie skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Przyjmując ustalony w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 324/15 stan rodzinno-materialny skarżącej referendarz sądowy wskazał, że skarżąca mieszka w domu dwurodzinnym, przy czym jedno gospodarstwo domowe tworzy sama skarżąca, drugie zaś jej siostra z mężem i synem. Gospodarstwa te posiadają w większości odrębne urządzenia pomiarowe bieżącego zużycia mediów i tak do stałych udokumentowanych wydatków w tym zakresie należą opłata za energię elektryczna w wysokości 286,30 zł (jako średnia z dwóch miesięcy), opłata za zużycie wody i odprowadzanie ścieków 45,07 zł, opłata za gospodarowanie odpadami 10 zł, podatek od nieruchomości 4,90 zł oraz kwota 8,80 tytułem łącznego zobowiązania pieniężnego. Ponadto referendarz sądowy na podstawie złożonych dokumentów ustalił, że w okresie od września do listopada 2015 r. skarżąca poniosła wydatek w wysokości 2.286,49 zł na modernizację domu, w którym mieszka, w tym na remont pokrycia dachu, piec stalowy grzewczy, termowentylatory oraz wyposażenie łazienki). Skarżąca nie posiada również rachunku rozrachunkowego, który byłby przez nią używany dłużej niż jeden dzień, albowiem skarżąca każdorazowo zakłada taki rachunek jedynie na potrzeby przewalutowania i wypłaty otrzymywanego świadczenia, a następnie go likwiduje. Ostatecznie referendarz sądowy wskazał, że skarżąca wielokrotnie zwracała się do tutejszego Sądu z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, które w większości przypadków były uwzględniane, jednakowoż w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 553/15 skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł przy jednoczesnym oddaleniu jej wniosku w pozostałej części. W sprawie tej przyjęto kwotę 2.725,01 zł jako miesięczny dochód skarżącej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz sądowy przytoczył treść art. 246 § 1 pkt 2 oraz 245 § 3 p.p.s.a. i art. 199 p.p.s.a. Wskazał na fakt dotychczasowego wielokrotnego przyznawania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podniósł, że brano w tych sprawę pod uwagę okoliczność podnoszona przez skarżącą we wnioskach dotycząca konieczności poniesienia kosztów remontu domu, w którym mieszka przy jednoczesnej trudnej sytuacji finansowej. Tymczasem zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja wskazuje, że skarżącą w okresie pomiędzy wrześniem a listopadem 2015 r. pomimo podnoszonych przez nią kłopotów finansowych potrafiła zgromadzić środki pieniężne niezbędne na zakup pieca grzewczego, pokrycia dachowego, grzejników elektrycznych czy wyposażenia łazienki. Jednocześnie referendarz sądowy zauważył, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazuje w ogóle jakichkolwiek oszczędności. Zdaniem referendarza sądowego skala poczynionych przez skarżącą wydatków wskazuje, że skarżąca w najbliższym czasie nie będzie zmuszona do czynienia inwestycji remontowych co pozwoli jej na zgromadzenie środków na koszty niniejszego postępowania. Jednocześnie referendarz sądowy zwrócił uwagę, że obecne zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł wynika z faktu, że kurs dolara amerykańskiego kształtuje się na poziomie wyższym niż uprzednio, tj. przy uprzednio rozpoznawanych wnioskach i na dzień 7 grudnia 2015 r. wynosił 3,9491 zł co oznacza, że dochód skarżącej kształtuje się na poziomie 2.839,40 zł. W złożonym sprzeciwie z dnia 24 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2015 r. i zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Wskazała, że poniesione przez skarżącą koszty na utrzymanie mieszkania, opłaty i wydatki jakie poniosła w grudniu, w tym związane ze świętami, nie były przedmiotem badania przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że poniesienie przez nią kosztów sadowych w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1283/15, I SA/Gl 1284/15 i I SA/Gl 554/15 w łącznej wysokości 250 zł będzie dla niej zbyt uciążliwe, tym bardziej, ze w sprawie I SA/Gl 554/15 będzie musiała uiścić opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniosła również, że nie otrzymała jeszcze decyzji ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i nie wie czy otrzymywane dotychczas przez nią świadczenia, które stanowią jej jedyne źródło dochodów, będą kontynuowane. Ostatecznie stwierdziła, że kurs dolara w Polsce w grudniu jest niższy niż w listopadzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) mającym zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarga została nadana w dniu 2 października 2015 r. w placówce operatora wyznaczonego. Tym samym zastosowanie do niej ma przepis art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jednocześnie zgodnie z § 2 ww. przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowana treść przepisu, w szczególności użycie sformułowania "gdy wykaże", wyraźnie przesądza, że to na stronie spoczywa obowiązek przekonania sądu, że znajduje się w sytuacji wymagającej przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że referendarz sądowy prawidłowo dokonał oceny sytuacji skarżącej. Nie jest bowiem kwestionowane, że skarżąca będąca osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe otrzymywała comiesięczne świadczenie ze źródeł rządowych od rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 719 USD. Powyższa kwota, niezależnie od tego czy przyjąć kurs dolara wskazany przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, czy też w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 553/15, daje kwotę ponad 2.700 zł, którą to kwotą skarżąca dysponuje co miesiąc. Nie może przy tym ujść uwadze Sądu, że miesięczne świadczenie przyznawane skarżącej w przeliczeniu na walutę polską, co wymaga podkreślenia, jest trzykrotnie wyższe od kwoty najniższej gwarantowanej emerytury wypłacanej w Polsce, wynoszącej od marca 2015 r. – 880,45 zł. Jednocześnie brak jest w aktach dokumentu, który potwierdzałby twierdzenie skarżącej o czasowych charakterze ww. świadczenia, tj. by świadczenie to było przyznawane jedynie na jakiś okres czasu. Należy wręcz stwierdzić, że Sądowi z urzędu znany jest fakt, że świadczenie to jest przyznawane skarżącej od wielu lat, jak również i to, że świadczenie to przyznawane jest jedynie osobom, których dochody z innych źródeł są niższe od limitu dochodów ustalonego przez Departament Spraw Weterańskich USA (por. k. 15p akt administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 342/15). Tymczasem ze złożonego przez skarżącą oświadczenia na urzędowym formularzu "PPF" pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynika, że świadczenie to jest jedynym źródłem dochodu skarżącej. Powyższe prowadzi do konkluzji, że brak było podstaw do stwierdzenia przez referendarza sądowego faktu utraty przez skarżącą źródła dochodu. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie co do zasady oceniane jest przez pryzmat stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Ta okoliczność przesądza również, że zarzut skarżącej o nieuwzględnieniu jej wydatków w miesiącu grudniu 2015 r. należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że poniesienie przez nią kosztów sadowych w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1283/15, I SA/Gl 1284/15 i I SA/Gl 554/15 w łącznej wysokości 250 zł będzie dla niej zbyt uciążliwe należy podkreślić, że wykazane przez nią obciążenia, wynikające zarówno z comiesięcznych opłat za media, jak i opłat z tytułu przysługującego skarżącej prawa do nieruchomości, pozwalają na zgromadzenie przez skarżącą kwoty niezbędnej do dochodzenia jej praw, a która to kwota w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Zestawienie bowiem kwoty dochodu w wysokości co najmniej 2.700 zł (przy kursie na poziomie 3,8000 zł) z kwotą tych obciążeń wskazuje, że do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota co najmniej 2.300 zł, a zatem prawidłowo referendarz sądowy uznał, że jest to kwota, która pozwala na podjęcie działań mających na celu zgromadzenie środków niezbędnych do dochodzenia praw przez skarżącą w postępowaniach zainicjowanych przed tut. Sądem. Jednocześnie z dokumentów źródłowych znajdujących się w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 324/15 wynika, że skarżąca jest w stanie wygospodarować dużo wyższe kwoty, niż wpis w niniejszej sprawie, co prawidłowo podniósł referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca w samym tylko wrześniu 2015 r. wydała 2.339 zł w związku z prowadzonym remontem dachu, zaś w listopadzie przeznaczyła ona kwotę 918 zł tylko na sanitariaty. W związku z powyższym na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.