I SA/Gl 1292/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w Katowicach (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r.. poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez G.J. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...]r. znak [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wobec zobowiązanej toczy się postępowanie egzekucyjne w administracji. Wobec doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego wystawionego przez Wierzyciela wniosła ona zarzuty wskazując, że nie zostało jej doręczone upomnienie, nie zostało jej doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także wskazała na nieistnienie obowiązku opłat abonamentowych. Postanowieniem z dnia [...]r. Wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz uznał w całości zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana podniosła zarzut nieistnienia obowiązku podkreślając, że w 1993 roku zmieniła adres zamieszkania i dokonała wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w placówce pocztowej. Zaznaczyła przy tym, że nie posiada dokumentu potwierdzającego z powodu upływu czasu. Jednocześnie wskazała, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane na nieaktualny adres zamieszkania. Podkreśliła, że nie będąc posiadaczem odbiornika telewizyjnego od 1993 roku nie miała obowiązku rejestracji w nowym miejscu zamieszkania odbiorników radiofoniczno/telewizyjnych. Wierzyciel po rozpoznaniu zażalenia uznał je za niezasadne. Wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a., a uprzednio w przepisach: ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz, 805.), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. oraz ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz, 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r. Odwołał się do art. 2 ust. 3 u.o.a. w zakresie w jakim trwa obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Wskazał, że zajmując stanowisko co do zarzutu nieistnienia obowiązku, w zaskarżonym postanowieniu potwierdzono, iż wykonując ustawowy obowiązek zobowiązana zarejestrowała odbiornik telewizyjny używany pod adresem: ul. [...], [...] L. Zaznaczył, że dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiornika ciąży na skarżącej. Zatem w rozpatrywanej sprawie jedynie okazanie dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela w zakresie zaległości abonamentowych wskazanych w tytuł wykonawczym o numerze [...] z dnia [...]r. Jednocześnie w zaskarżonym postanowieniu wskazano przepisy prawne regulujące obowiązek pozostający po stronie abonenta, a dotyczący zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników. Zaznaczył, iż minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym aktualizacji danych adresowych oraz wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny. Zaznaczono również, że po zgłoszeniu zaprzestania korzystania z odbiorników abonent otrzymuje dokument (obowiązujący w danym okresie czasu) potwierdzający dokonanie wyrejestrowania w placówce pocztowej. Wierzyciel odwołał się także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I SA/GI1372/16. Wskazał, że na dzień wystawienia postanowienia Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązaną formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego. Następnie stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązanej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], a zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie przesłano na adres, który został podany przy rejestracji odbiorników. Zaznaczył, że ponieważ rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem doręczenia, lecz przesłania zawiadomienia, przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej czyniło zadość wymogom określonym w rozporządzeniu i było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki. Ponadto przepisy ww. rozporządzenia, normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofoniczno/telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano także na różnice pomiędzy przesyłką rejestrowaną (przesyłka polecona), czy też pokwitowań dla nadawcy przesyłki celem potwierdzenia jej odbioru przez adresata. Mając na względzie powyższe stwierdzono, iż Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem wysłania oraz doręczenia przedmiotowych zawiadomień, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomień, nadto nie wskazał, że zawiadomienia należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Zaznaczono także, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Wierzyciel dodał także, że w przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe i którego osiem ostatnich cyfr stanowi indywidualny numer identyfikacyjny, dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej lub w placówkach pocztowych. Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do internetu, mogą również za pomocą strony internetowej i ustalić swój numer rachunku bankowego do wpłat abonamentowych. Uwzględniając powyższe Wierzyciel wskazał, że w postanowieniu z dnia [...]r. prawidłowo uznano, iż zarzut nieistnienia obowiązku należy oddalić. Ostatecznie uznano, że w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel zasadnie uznał, że wypełniając obowiązek nałożony w myśl art. 16 § 1 u.p.e.a., w dniu [...]r. Poczta Polska S.A. skierowała do Par (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należność. Upomnienie uznano za doręczone z dniem [...]r. w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Tymczasem, aby przewidziane w tym przepisie domniemanie doręczenia było skuteczne, przesyłka zawierająca pismo musi być zaadresowana na aktualny adres, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione, ponieważ nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania zobowiązanej. Fakt przesłania upomnienia na nieaktualny adres spowodowany był brakiem aktualizacji danych adresowych przez zobowiązaną (co pozostaje w obowiązku abonenta). Przesłanie przedmiotowego upomnienia na nieaktualny adres spowodowało, iż zarzut braku uprzedniego doręczeń upomnienia, o którym mowa w przepisie art. 15 § 1 ust. 1 u.p.e.a. prawidłowo uznano w całości, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec skarżącej. W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, a także uchylenie tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła przy tym naruszenie: 1. art. 1 i 2 ust. 1 u.o.a. poprzez obciążenie skarżącej obowiązkiem uiszczania opłat abonamentowych od odbiorników, których nie używała i nie posiadała pod wskazanym adresem, tj. pod adresem pod którym nie mieszka od października 1993 r., 2. art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie wobec niej postępowania egzekucyjnego nieistniejących wierzytelności, 3. art. 7, art., 8, art. 77, art. 80, art. 81a k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na nieostatecznie zweryfikowanym materiale dowodowym, dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, 4. art. 44 k.p.a. poprzez rzekome przesłanie informacji o nadaniu indywidualnego numeru abonenta w sprawie na nieaktualny adres; 5. przedawnienie wszelkich roszczeń objętych zaskarżonymi orzeczeniami. Zakwestionowała także prawdziwość wydruku z bazy danych o abonentach załączony do postanowienia. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko co do braku skierowania do niej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta i tym samym braku możliwości prowadzenia wobec niej jakiegokolwiek postępowania egzekucyjnego. Podniosła, że wyrejestrowała ona odbiornik w 1993 r. i od tego czasu nie jest posiadaczem odbiornika RTV. Zaznaczyła przy tym, że przez 27 lat wierzyciel nie podejmował wobec niej żadnych czynności zmierzających do egzekwowania obowiązku, zatem miała ona prawo pozostawać w uzasadnionym przeświadczeniu, że wyrejestrowanie odbiornika było skuteczne. Ostatecznie wskazano, że duplikaty i kserokopie znajdujące się w aktach sprawy nie mogą stanowić jakiegokolwiek dowodu na wysłanie do niej ww. zawiadomienia. W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem wydania przez Wierzyciela rozstrzygnięcia jest skuteczne wniesienie przez zobowiązanego zarzutu. Oczywistym jest przy tym, że pismo zawierające zarzuty podlega rygorom wynikającym z art. 63 § 3 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie niesienia zarzutów) stanowiącym, iż podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Oznacza to, że aby można było uznać za skuteczne wniesienie zarzutów winny one być podpisane. Brak podpisu jest przy tym brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie pismo stanowiące zarzuty skarżącej nie zawiera podpisu. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że pismo to zostało nadane przez zobowiązaną listem poleconym, a zatem nie sposób uznać, że mamy do czynienia z pismem wniesionym drogą elektroniczną. Nie jest przy tym wiadome, czy po wniesieniu zarzutów przez skarżącą była ona wzywana do uzupełnienia braku formalnego pisma w postaci własnoręcznego podpisu. Akta administracyjne sprawy nie zawierają żadnych dokumentów w powyższym zakresie. Powyższe oznacza, że brak formalny ww. wniosku nie tylko uniemożliwia kontrolę merytoryczną wydanego rozstrzygnięcia, ale wręcz budzi wątpliwości co do możliwości jego wydania w ogóle. Jeżeli bowiem nie zostało skutecznie zainicjowane postępowanie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydanie postanowień w tym przedmiocie należałoby uznać za co najmniej przedwczesne. Postępowanie z art. 33 § 1 O.p. jest bowiem postępowaniem wnioskowym, a zatem zdeterminowane jest skutecznie złożonym wnioskiem. Powyższe powoduje, że Sąd stwierdziwszy powyższą wadliwość nie mógł odnieść się do kwestii spornej pomiędzy Wierzycielem a skarżącą. Jednocześnie stwierdzona wadliwość powoduje, że zaskarżone postanowienie narusza art. 33 § 1, art. 34 § 2 u.p.e.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wierzyciel zweryfikuje, czy zobowiązana wniosła zarzuty skutecznie. Zweryfikuje zatem, czy z uwagi na brak podpisu postanowienie I instancyjne było przedwczesne, czy też organ egzekucyjny przekazał Wierzycielowi niepodpisane zarzuty sam równocześnie dysponując podpisanym egzemplarzem tego pisma przekazał Wierzycielowi dokument niepodpisany. W zależności od powyższych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy. Na koszty te złożyła się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł.