I SA/Gl 130/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2012 r., odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 grudnia 2016 r. J. D. zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W motywach wskazała, że utrzymuje się wyłącznie z prowadzonej działalności gospodarczej, oraz że zamieszkuje w chwili obecnej na terenie ośrodka, który należy do jej męża. Całość jej dochodu jest przeznaczona na bieżące wydatki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca zeznała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wyłącznie z mężem. Wskazała dalej, iż posiada mieszkanie oraz samochód osobowy (Citroën C5 z 2004 r.), który służy jej do prowadzonej działalności. Wyjaśniła nadto, że z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Oświadczyła przy tym, że nie posiada on żadnego majątku, oraz że ciążą na nim liczne zobowiązania. Skarżąca oszacowała swój dochód na kwotę ok. 1.600,00 zł netto. Jednocześnie oświadczyła, że zobowiązania i stałe wydatki stanowią miesięcznie 2.250,00 zł. Pismem doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 marca 2017 r. referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych, pouczając przy tym o skutkach niewykonania tego wezwania. Ww. wezwanie pozostało bez odpowiedzi do dziś dnia. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia wątpliwości co do sytuacji majątkowej, w sytuacji gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych, albo gdy przedstawia je w sposób nierzetelny i niejasny, a przede wszystkim nie czyniący zadość wezwaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. W niniejszym przypadku skarżąca nie wykazała rzeczonej inicjatywy dowodowej. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że złożone przez nią oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach było niewystarczające do rozstrzygnięcia wniosku, co więcej było wewnętrznie niespójne. Wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a. zmierzało m.in. do wyjaśnienia źródeł finansowania nadwyżki wydatków skarżącej nad uzyskiwanymi przez nią dochodami, a także zweryfikowaniu na ile deklarowana przez nią umowa wyłączająca wspólność majątkową przekłada się na rzeczywiste stosunki małżonków w kwestii codziennego prowadzenia domu. Akcentowana wyżej bierna postawa skarżącej wyklucza przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.