I SA/Gl 1307/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Granieczny, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić skarżącemu doradcę podatkowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Do skargi z dnia 9 listopada 2010 r. S. D. załączył pismo z tego samego dnia, w którym zawarł wniosek o przyznanie doradcy podatkowego z urzędu i całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, oświadczył, że "nie stać [go] na wynajęcie doradcy podatkowego na wolnym rynku ani na uiszczenie opłaty sądowej". Podkreślił, że jest osobą bezrobotną, jego jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 765,45 zł. Dzięki uprzejmości przebywających za granicą znajomych obecnie mieszka w ich mieszkaniu w zamian za opłacanie rachunków i pilnowanie tegoż mieszkania. Miesięczne opłaty z tego tytułu to kwota 400 zł. Nadto wskazał, że jest osobą posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, choruje na [...]. Z uwagi na stan zdrowia jest zmuszony pobierać stałe leki, co pociąga za sobą koszty leczenia. Pozostała kwota jest niewystarczająca nawet na podstawowe potrzeby. Zaakcentował, że przy tak znikomym dochodzie nie był w stanie poczynić żadnych oszczędności. Jednocześnie skarżący złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym również wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, powtórzył argumenty zawarte w piśmie z dnia 9 listopada 2010 r. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W tych ramach oświadczył nadto, że nie posiada jakiegokolwiek majątku ani zasobów pieniężnych. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 765,45 zł i jak zaznaczył dalej, zasiłek ten od 1 stycznia 2011 r. będzie wynosił 611,36 zł. Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) przedłożenie kopii zeznania podatkowego za rok 2009; 2) wykazanie za pomocą odpisów bądź kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; książeczka opłat czynszowych, ubezpieczenie, itp.), jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tego tytułu należało przedłożyć na tę okoliczność stosowne zaświadczenia; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 4) złożenie wyjaśnień co do miesięcznej wysokości wydatków ponoszonych w związku z leczeniem; wyjaśnienia te winny być wsparte dokumentacją źródłową w postaci paragonów, rachunków bądź faktur z tytułu zakupu lekarstw, zabiegów itp. W odpowiedzi na powyższe wezwanie referendarza sądowego S.D. złożył pismo z dnia 7 stycznia 2011 r., w treści którego oświadczył, że wykonywana przez niego praca odbywała się w ramach skierowań z Powiatowego Urzędu Pracy w Z.. Oświadczył, iż na dzień składania niniejszych wyjaśnień nadal jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku. W dalszej kolejności wskazał, że nie jest w stanie przedstawić rachunków z tytułu użytkowania mieszkania ponieważ ich nie posiada. Dodał, że odnotowaną wcześniej kwotę przekazuje znajomym, i że kwota ta nie odbiega od standardowych wydatków na skromne prowadzenie domu. Odnośnie dokumentacji dotyczącej ponoszonych wydatków na leczenie oświadczył, iż musi stale przyjmować lekarstwa wskazane w zaleceniach lekarza. Nie zbierał dotychczas rachunków z apteki, ale – jego zdaniem – wskazane w zaleceniu medykamenty mają powszechnie znane ceny. "Wykup recepty starczającej na jeden miesiąc to wydatek minimum 150 zł". Do pisma załączył: kopię zeznania podatkowego za 2009 r. (dochód brutto stanowił kwotę [...] zł); wydruk z rachunku bankowego za okres od 10 października 2010 r. do 8 stycznia 2011 r.; umowę bankową, mocą której w 2004 r. skarżący stał się posiadaczem rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego w A S.A. w walucie obcej; bankowe dowody wpłaty i wypłaty kwoty 6000 USD, dokonanych odpowiednio w dniach 21 czerwca 2004 r. i 7 października 2004 r.; kartę wypisową ze szpitala za okres pobytu od 9 marca 2005 r. do 15 marca 2005 r. ze wskazaniami do dalszego leczenia pod kontrolą lekarza rodzinnego oraz poradni kardiologicznej i gastroenterologicznej; kartę wypisową ze szpitala za okres pobytu w dniach 29 października 2007 r. do 2 listopada 2007 r. ze wskazaniami natury farmakologicznej; wynik badania tomografii komputerowej przebytego w dniu 21 maja 2009 r.; zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia 4 stycznia 2011 r., z którego wynika, że skarżący został w tym dniu zarejestrowany w tamtejszym Urzędzie jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 5 stycznia 2011 r.; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 czerwca 2008 r. (skarżący posiada stopień umiarkowany do dnia 30 czerwca 2011 r.); tytuł wykonawczy Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., z którego wynika, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia kwoty 28.774,60 zł (stan na dzień wystawienia tytułu nr SM [...]); zawiadomienia (wystawione na podstawie wspomnianego tytułu wykonawczego) o zajęciu prawa majątkowego S. D. stanowiącego: wierzytelność z rachunku bankowego (A - do kwoty 30.525,98 zł; B - do kwoty 31.101,18 zł), wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą (Miejski Ośrodek Kultury Centrum im. [...] do kwoty 30.354,56 zł i późniejsze do kwoty 31.024,90 zł) oraz wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności (C Sp. z o.o. do kwoty 30.643,56 zł). Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 27 stycznia 2011 r. W dniu 2 lutego 2011 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw, w treści którego podniósł, że jest osobą samotną, żyjącą bardzo skromnie. Powtórzył, że jego dochód stanowi zasiłek dla bezrobotnych. Podniósł także, że w spółce D pracował na umowę zlecenie oraz, że wynagrodzenie za pracę ma zostać przekazane na rzecz Urzędu Skarbowego. Nadto podkreślił, że konto bankowe w walucie obcej jest jedynie "kontem technicznym", gdyż od 2004 r., kiedy to nastąpiła wypłata z tego konta środków, nie przeprowadził żadnych innych operacji. Do sprzeciwu załączył m.in. kserokopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2009 r. PIT-11 (dochód uzyskany w spółce D stanowi kwota 7.749,04 zł), polecenie wypłaty wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. za okres od 1 listopada 2010 r. do 30 listopada 2010 r. (z jego treści wynika, że skarżącemu wypłacono kwotę 765,45 zł), wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w walucie obcej (saldo na dzień 28 października 2010 r. wynosiło 0,00 USD) oraz decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 7 stycznia 2011 r., zgodnie z którą uznano skarżącego z dniem 4 stycznia 2011 r. za osobę bezrobotną oraz przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 stycznia 2011 r. do dnia 11 lutego 2011 r. w wysokości 890,60 zł miesięcznie a od dnia 12 lutego 2011 r. w wysokości 699,30 zł miesięcznie przez kolejne miesiące posiadania prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący w dostatecznym stopniu wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi. Podkreślić należy, że skarżący jest osobą bezrobotną, którego jedynym źródłem dochodu jest w chwili obecnej zasiłek otrzymywany w kwocie 699,30 zł. Wprawdzie w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzyskiwany jest stały dochód, to jednak jego wysokość jest niewystarczająca dla pokrycia zarówno kosztów utrzymania dorosłej osoby, jak i kosztów sądowych. Z treści składanych przez niego oświadczeń wynika, że ponosi on koszty utrzymania w kwocie ok. 400 zł. Nie można także tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych wnioskodawcy, z którymi również wiąże się konieczność ponoszenia stosownych wydatków na leczenie (tj. ok. 150 zł jak wskazał w piśmie z dnia 7 stycznia 2011 r.). Porównując zatem kwotę wydatków z kwotą, którą otrzymuje wnioskodawca, można przyjąć, że nie posiada on środków pozwalających mu na partycypowanie w ponoszeniu kosztów sądowych. Podkreślić przy tym wypada, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w najmniejszym stopniu nie pozostaje w sprzeczności z oświadczeniami skarżącego i w związku z tym nie podważa powyższych wniosków. Nadto odnotować należy, że skarżący wyjaśnił okoliczności, które budziły wcześniej wątpliwości. W tym kontekście należy przede wszystkim wskazać, że nadesłał informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy przez płatnika tj. spółkę D. Podnieść trzeba, że uzyskany w ww. spółce przez skarżącego dochód nie przekracza kwoty wskazanej w tytule wykonawczym, a przysługujące mu wierzytelności nadto podlegają zajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.