I SA/Gl 1309/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia NSA Przemysław Dumana (sprawozdawca), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. N.-S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 216 § 1, art. 201 § 1 pkt 2, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku, nr [...], mocą którego organ ten odmówił zawieszenia postępowania w sprawie określenia H. N. – S. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg zdarzeń. W tym ramach przypomniał, iż [...] 2003 roku podatniczka złożyła w Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie podatkowe o wysokości dochodu osiągniętego w 2002 roku (PIT – 36). Z kolei [...] 2003 roku H. N. – S. złożyła korektę w/w zeznania wykazując dochód z renty zagranicznej w wysokości [...] złotych. W deklaracji tej podatniczka nie wykazała podatku dochodowego od osób fizycznych. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia H. N. – S. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawiesił z urzędu postępowanie podatkowe. W związku z otrzymaniem jednoznacznego stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego opodatkowania rent zagranicznych otrzymywanych z Departamentu Spraw Weterańskich Stanów Zjednoczonych Ameryki, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie. [...] 2005 roku H. N.– S. złożyła w organie podatkowym pierwszej instancji ponowny wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K., którymi organ ten odmówił – po wznowieniu postępowania – uchylenia w całości swoich decyzji ostatecznych utrzymujących w mocy decyzje organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 i 2001. Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie określenia H. N. – S. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania podatkowego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, iż zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Następnie, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniósł, że zagadnienie wstępne jest to sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, ocena zaś zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to przy tym zagadnienie, które nie było przedmiotem prawomocnie przesądzonym w innej sprawie. W konkluzji uzasadnienia postanowienia organ odwoławczy podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż sądowa kontrola decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych i dotyczących innych lat podatkowych (2000 i 2001) ma wpływ na rozstrzygnięcie organów podatkowych w spawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, a zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. N. – S. domagała się “zmiany zaskarżonego postanowienia". W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, przedstawiając jednocześnie argumenty, które jej zdaniem, przemawiają za zawieszeniem postępowania podatkowego. Nie wniosła natomiast żadnych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z brzmienia tego przepisu wynika, że organ podatkowy ma obowiązek zawieszenia postępowania, jeżeli w sprawie wyłoni się potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i od tego rozstrzygnięcia uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Innymi słowy zawieszenie postępowania uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek : - postępowanie podatkowe jest w toku, - istnieje zagadnienie wstępne, - rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W literaturze podkreśla się, iż przez “zagadnienie wstępne" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwa niż ten, przed którym toczy się postępowanie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki : Ordynacja podatkowa. Komentarz, Unimex – wydanie II, 2003, str. 652). Organ podatkowy zawiesza zatem postępowanie administracyjne, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Jak trafnie wykazały organy podatkowe nie zaistniała żadna okoliczność, która obligowałaby organ pierwszej instancji do zawieszenia postępowania w sprawie. Wniesienie bowiem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje, wydane w trybie nadzwyczajnym (odmawiające – po wznowieniu postępowania – uchylenia decyzji ostatecznych dot. lat 2000 i 2001), nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji (określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok) przez organ podatkowy i nie daje podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W sytuacji więc braku “zagadnienia wstępnego" o charakterze prawnym, od którego ponadto “zależy" rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie objętym postępowaniem podatkowym, zarzuty strony skarżącej o naruszeniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – nie są uzasadnione. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonego postanowienia z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanego przepisu do podanego wyżej znaczenia. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.