I SA/Gl 1310/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 września 2025 r. nr SKO.F/41.4/599/2025/11576 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 września 2025r. SKO.F/41.4/599/2025/11576 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: skarżąca) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 28 maja 2025 r. nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem Prezydenta Miasta S. (dalej: Prezydent, organ pierwszej instancji) nr [...] z dnia 2 czerwca 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art.. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, ze zm., dalej jako o.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowyeh kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Stan sprawy. Postanowieniem z dnia 28 maja 2025r. Prezydent odmówił zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem Prezydenta z dnia 2 czerwca 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020. Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie Prezydenta zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniesienie przez skarżącą do Sądu wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020. Zarzucono ponadto naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 707, dalej: u.p.o.l.), a także naruszenie art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. oraz art. 217 § 1 i § 2 o.p. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO postanowieniem z dnia 18 września 2025r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020. Jak wskazano w postanowieniu SKO, zgodnie z informacją zawartą w ewidencji gruntów i budynków w roku 2020 przedmiot postępowania podatkowego stanowiła nieruchomość zabudowana położona w S. przy ul. [...] opisana jako działka nr [...] obręb [...]. Prezydent pismem z dnia 9 kwietnia 2025r. kierowanym do radcy prawnego Pana M. S. - Pełnomocnika Pani M .D. zawiadomił, że Pani M .D. jest stroną postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020r. prowadzonego pod sygnaturą [...] wobec skarżącej w sprawie ustalenia wymiaru podatku za rok 2020 od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Organ zaznaczył, że skarżąca złożyła w dniu 15 kwietnia 2019 roku druk informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 jako posiadacz samoistny przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z dnia 25 października 2018 M .D. złożyła formularz IN-1, a także postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku po J. D., które jak wynika z wyjaśnień strony, potwierdzają fakt dziedziczenia po J. D1, który z kolei dziedziczył po J. D.. Organ wskazał również, że strona przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w K. - sygn. akt [...]z dnia 21 grudnia 2009 roku na podstawie, którego Sąd oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości przez panią E. W., a także postanowienie Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 20 maja 2010 r. oddalające apelację w sprawie dotyczącej zasiedzenia nieruchomości przez panią E. W.. Skarżąca pismem z dnia 25 kwietnia 2025r. wskazała, iż ona jest jedynym właścicielem spornej nieruchomości, gdyż nabyła jej własność w styczniu 2020 roku poprzez zasiedzenie. W konsekwencji niezasadnym pozostaje uznanie M .D. za stronę postępowania. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż w dniu 25 kwietnia 2025r. wniosła do Sądu Rejonowego w S. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, podział majątku wspólnego, dział spadku i stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Wskazano także, iż wobec złożonego wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości niezbędnym pozostaje zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Po zacytowaniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. oraz wskazując na treść wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2024r. sygn. akt II OSK 1064/21 oraz wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 marca 2025r. sygn. akt I SA/Lu 637/24, SKO wyjaśniło, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Ponadto nie jest wystarczającym do uznania za zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. zagadnienie, z którego rozstrzygnięciem mogą jedynie wiązać się określone skutki procesowe, gdyż nie jest to wystarczające do uznania za spełnioną przesłankę "uzależnienia" rozpatrzenia wniosku o zawieszenie. Zdaniem SKO ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania, czyli współwłaścicieli spornej nieruchomości winno nastąpić w trakcie postępowania wszczętego postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020r. Zważywszy na treść art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wszyscy współwłaściciele spornej nieruchomości winni zostać objęci jednym postępowaniem wszczętym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020r. W zakresie naruszenia art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. SKO stwierdziło, iż Prezydent zebrał obszerny materiał dowodowy w sprawie i prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy uznając, że brak jest podstaw od zawieszenia postępowania podatkowego za rok 2020. Jednocześnie w zakresie naruszenia art. 217 § 1 i § 2 o.p. SKO wskazało, że analizowane postanowienie zawiera wszystkie elementy przedmiotowo istotne wymagane art. 217 § 1 i § 2 o.p. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na postanowienie SKO do tut. Sądu. W skardze zarzucono postanowieniu SKO naruszenie: 1. art. 201 §1 pkt 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniesienie przez skarżącą do Sądu wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020, 2. art. 187 § 1 w zw. z art. 235 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie przez organ podatkowy uczestników postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości podczas gdy rozpoznanie przez Sąd wniosku o stwierdzenie zasiedzenia pozostaje kluczowe do ustalenia właściciela nieruchomości, 3. art. 191 w zw. z art. 199a § 3 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego na skutek ustalenia, że w niniejszym postępowaniu nie ujawniły się okoliczności dające podstawę do uznania, ż w sprawie mógłby zachodzić spór co do własności nieruchomości na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, podział majątku wspólnego, działu spadku i stwierdzenia zasiedzenia, 4. art. 233 § 1 pkt 2 lit a o.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji podczas gdy skarżąca w zażaleniu wskazała na istotne uchybienia proceduralne organu I instancji, 5. art. 217 § 1 i § 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego, 6. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uczestniczka jest współwłaścicielką nieruchomości podczas gdy skarżąca jest wyłączną właścicielką nieruchomości i w konsekwencji jedyną stroną postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i zawieszenie postępowania. Wniesiono ponadto o zasadzenie kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, iż przedłożyła Prezydentowi złożony wniosek wraz z wbitą prezentatą. Skarżąca wyjaśniła, że pozostaje jedyną właścicielką nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] w związku z zasiedzeniem udziałów pozostałych współwłaścicieli. W skardze zarzucono, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ ograniczył się wyłącznie do przywołania orzeczeń zawierających definicję zagadnienia wstępnego. Organ nie przenosi jednak przywołanych orzeczeń na kanwę niniejszej sprawy. Co więcej, nie zostało przywołane jakiekolwiek orzeczenie potwierdzające, że wniesienie do Sądu przez podatnika wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Niepodważalnym pozostaje, że ustalenie właściciela nieruchomości pozostaje kluczowe dla prawidłowego ustalenia kręgów uczestników postępowania podatkowego. W przekonaniu skarżącej nabyła ona własność nieruchomości przy ul. [...] w S. najpóźniej w styczniu 2020 roku. Skarżąca wskazała, iż z uwagi na złożony przez nią wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości organ powinien uchylić zaskarżone postanowienie i zawiesić postępowanie z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego. Niewątpliwie, postępowanie sądowe, w którym Sąd rozpoznaje czy zostały spełnione przesłanki do nabycia własności nieruchomości poprzez zasiedzenie stanowi zagadnienie wstępne dla ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości oraz dla ustalenia podatnika, zobowiązanego do jego zapłaty. Jak zaznaczyła skarżąca w orzecznictwie jednolicie przyjęto, że toczące się postępowanie sądowe o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne dla postępowań, których przedmiotem jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt: I SA/Gl 318/09, oraz wyroki WSA w Krakowie - z dnia 15 lutego 2023r. sygn. akt I SA.Kr 625/22 oraz wyrok z dnia 15 stycznia 2025r. sygn. akt I SA/Kr 741/24. Tożsame stanowisko wypływa także, według skarżącej, z wyroku NSA z dnia 28 maja 2019r. sygn. akt II FSK 1894/17. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna. Prawidłowe jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym toczące się postępowanie sądowe o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. Zgodnie z jednolita linią orzeczniczą sądów administracyjnych rozstrzygnięcie sprawy o prawo własności nieruchomości w postępowaniu sądowym, której dotyczy opodatkowanie, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. (por. wyrok WSA w Krakowie sygn. akt 631/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 1999 r., II SA/Kr 566/99, LEX nr 1257819). Art. 201 § 1 o.p. wymienia przesłanki obligujące organ podatkowy do zawieszenia postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy musi zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W konsekwencji chodzi tu o zagadnienie prejudycjalne, które przede wszystkim ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (wydania decyzji). Ponadto winna zaistnieć sytuacja, gdy organ nie jest w stanie rozstrzygnąć tego zagadnienia w ramach własnych kompetencji. W realiach rozpoznanej sprawy skarżąca zawiadomiła organ o złożeniu w Sądzie Rejonowym w S. wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, podział majątku wspólnego, dział spadku i stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Na poparcie powyższego skarżąca przedłożyła organowi wniosek wraz z wbitą prezentatą. Według skarżącej pozostaje ona jedyną właścicielką spornej nieruchomości w związku z zasiedzeniem udziałów pozostałych współwłaścicieli. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, której dotyczy postępowanie podatkowe. Jednocześnie wobec złożenia w/w wniosku w sprawie zaistniał zatem między stronami spór, co do prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zauważyć przyjdzie, iż skutek zasiedzenia następuje z mocy prawa, a do jego stwierdzenia konieczne jest jednak przeprowadzenie postępowania sądowego w odpowiednim trybie (art. 609-610 Kodeksu postępowania cywilnego – t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 148 ze zm.), w wyniku którego, w wydanym postanowieniu stwierdza się deklaratoryjnie, że z danym dniem nastąpiło nabycie własności w drodze zasiedzenia. Analizując zależność między rozstrzygnięciem w postępowaniu sądowym o stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości a wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości, należy wskazać na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zgodnie z powyższą normą podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W konsekwencji, rozstrzygnięcie wydane przez sąd w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości ma dla postępowania w przedmiocie ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości charakter zagadnienia wstępnego, gdyż ewentualne stwierdzenie zasiedzenia – poprzez wskazanie właściciela nieruchomości – jednocześnie określi osobę (osoby) podatnika w postępowaniu podatkowym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2019r., sygn. akt II FSK 1894/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2023r., sygn. akt I SA/Kr 625/22). W niniejszej sprawie skarżąca twierdzi, iż nabyła ona własność spornej nieruchomości w drodze zasiedzenia najpóźniej w styczniu 2020r. i w związku z tym złożyła do odpowiedniego sądu powszechnego wniosek o stwierdzenie nabycia spornych nieruchomości w drodze zasiedzenia. Według Sądu kwestia zasiedzenia spornej nieruchomości stanowi, w niniejszym postępowaniu podatkowym, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. O tym kto jest podatnikiem decyduje bowiem fakt przysługiwania osobie prawa własności lub fakt samoistnego posiadania spornych nieruchomości w danym roku podatkowym. Tymczasem prowadzone postępowanie sądowe przed sądem powszechnym może rozstrzygnąć, że już z dniem 1 stycznia 2020 r. skarżąca nabyła z mocy prawa w drodze zasiedzenia prawo własności nieruchomości. Zatem rozstrzygnięcie wydane przez sąd w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości ma dla niniejszej sprawy charakter zagadnienia wstępnego. W rezultacie organ dokonał błędnej wykładni art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Organ zastosuje się do powyżej zaprezentowanej wykładni przepisów prawa. W konsekwencji Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 143) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł), kwotę 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.