I SA/Gl 1311/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] , nr [...]. Wnioskiem datowanym na dzień 23 grudnia 2010 r. strona skarżąca – A S.A. w C. reprezentowana przez radcę prawnego C. S. zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obciążenia dłużnika – A S.A. w C. kosztami postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wysoce sporny charakter należności objętych tymi postanowieniami, jak również rażące naruszenie prawa przy ich wydaniu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że z uwagi na fakt, iż w dniu 23 grudnia 2010 r. skarżącej Spółce zostały doręczone zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z jej rachunku bankowego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej zajęcia te zostały dokonane bez podstawy prawnej. Dalej wskazał, że choć wydawałoby się, iż tego rodzaju postanowienie, jak to będące przedmiotem niniejszego wniosku nie jest wykonalne, jak jego zdaniem stwierdził WSA w Gliwicach w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 314/07, tak z niniejszej sprawy wynika, że jednak organ egzekucyjny wziął je za podstawę dokonywanych czynności egzekucyjnych i dokonał zajęć rachunku bankowego skarżącej. Tymczasem, jak podkreślił pełnomocnik w myśl art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Natomiast tytuły wykonawcze będące podstawą zajęć, zdaniem pełnomocnika, nie istnieją, gdyż w dniu 29 grudnia 2005 r. zostały wycofane przez wierzyciela (na dowód czego załączył pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 sierpnia 2006 r.), zatem przypuszczać można, że egzekucja prowadzona jest w oparciu o postanowienie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik podniósł, że zajęte rachunki bankowe uniemożliwiają ciągłość prowadzenia działalności przez skarżącą Spółkę. Wskazał, że w przypadku dalszego pozostawania w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia, a późniejszego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stanowiska skarżącej Spółki będzie ona narażona na ogromne straty, wynikające z czasowego pozbawienia jej znacznego kapitału. Powyższą argumentację pełnomocnik uzupełnił także tym, że obecna kondycja finansowa Spółki jest zła wskazując, że za rok 2009 wykazała stratę w wysokości [...] zł, zatem dodatkowe zajęcie kwoty kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, co do których zdaniem pełnomocnika istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że się nie należą wierzycielowi, a do tego są egzekwowane bez podstawy faktycznej i prawnej, powoduje dalsze negatywne konsekwencje dla Spółki. Dalej podał, że zajęcia te uniemożliwią prawidłowe działanie przedsiębiorstwa i mogą doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych. Następnie pełnomocnik wskazał, że A S.A. w C. jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, Spółką ze 100 % udziałem Skarbu Państwa. Ponadto podkreślił, że zwrot wszystkich wyegzekwowanych bezprawnie należności wraz z odsetkami, jak też ewentualne odszkodowanie za poniesione straty nie nadrobią poniesionych przez Spółkę strat przez dokonane na dzień dzisiejszy zajęcia. Istotny, zdaniem pełnomocnika, jest również fakt, iż postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. przeciwko skarżącej Spółce na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C., na łączną kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł w analogicznym, jak niniejszy stanie faktycznym. Dotyczyły bowiem kosztów postępowania egzekucyjnego od tych samych, co w niniejszym postępowaniu zobowiązań publicznych restrukturyzowanych, tyle, że egzekucję prowadził Naczelnik Urzędu Skarbowego, a nie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie wskazał, że postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. określił Spółce należne koszty egzekucyjne na 0,00 zł. Sprawa tych kosztów, jak i ta, będąca przedmiotem niniejszego wniosku była już przedmiotem badania tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 314/07 oraz I SA/Gl 168/07. Pełnomocnik Spółki podniósł, że powyższe tym bardziej uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień organu I i II instancji, które są podstawą do dokonywania czynności egzekucyjnych, a więc jego zdaniem ich wykonalność wydaje się być bezsporna. Podsumowując pełnomocnik oświadczył, że powołane okoliczności uzasadniają wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, mianowicie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku pełnomocnik strony skarżącej załączył ponadto kserokopię zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego z rachunku bankowego Spółki z dnia 13 grudnia 2010 r. oraz postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) zasadą, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, a zatem treścią art. 61 § 3 ppsa objęte zostały również akty wydane w pierwszej instancji. W związku z tym złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu pierwszej jak i drugiej instancji będzie podlegał rozpoznaniu. Oceniając wniosek pełnomocnika skarżącej pod kątem spełnienia wskazanych w art. 61 § 3 ppsa przesłanek Sąd uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowień organu pierwszej i drugiej instancji. Wskazać bowiem należy, iż nałożony tymi postanowieniami obowiązek oraz jego wykonanie rzeczywiście może spowodować dla strony skarżącej trudne do odwrócenia skutki lub zrodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). Podnieść zatem trzeba, że pełnomocnik Spółki wykazał, że wykonanie tych postanowień może spowodować utratę płynności finansowej Spółki, a tym samym zakłócić ciągłość prowadzenia przez nią działalności. W konsekwencji może to doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Istotna jest w ocenie Sądu zła kondycja finansowa skarżącej Spółki. Jak podniósł pełnomocnik za rok 2009 wykazała ona stratę w wysokości [...] zł, zatem istotnie zapłata kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł może skutkować znacznym pogorszeniem jej sytuacji finansowej. Ponadto przyjdzie zauważyć, że A S.A. jest przedsiębiorstwem o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy, co w ocenie Sądu również przemawia za wstrzymaniem wykonania analizowanych postanowień. Powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie rzeczywiście istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czego nie zrekompensuje późniejszy zwrot Spółce należności uiszczonych na podstawie postanowienia obciążającego ją kosztami postępowania egzekucyjnego. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany we wniosku o wstrzymanie wykonania zarzut wydania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.