I SA/Gl 1312/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. W druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 kwietnia 2013 r. B. P. zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych z uwagi na krytyczną sytuację finansową. W motywach wniosku odnotowała, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego w kwocie 717,35 zł netto. Z tej kwoty ponosi wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz spłaca pożyczki, które zaciągnęła na remont pieca CO i łazienki oraz na zakup wsadu węglowego. Dodała, że stale wspiera ją ośrodek pomocy społecznej w formie zasiłków celowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że skarżąca posiada dom o pow. 104 m2 i działkę o pow. 0,3130 ha. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia wniosku skarżąca nadesłała plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. B. P. korzysta ze wsparcia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w formie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego. Z tej puli w kwietniu br. przyznano jej wsparcie w łącznej kwocie 450 zł. W stosunku do skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Urząd Miejski w K. z tytułu należności w podatkach lokalnych i Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Skarżąca jest przewlekle chora i znajduje się pod stałą opieką lekarską, co generuje relatywnie spore wydatki, udokumentowane za pomocą faktur i zaświadczeń lekarskich. Miesięczne zobowiązania z tytułu spłaty pożyczek stanowią łącznie kwotę 477,95 zł. Wpis sądowy od skargi stanowi kwotę 100 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że B. P. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w ww. przepisie. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim relację pomiędzy dochodami skarżącej a wydatkami, których stałe ponoszenie w jej przypadku jest niezbędne. Jednocześnie nie stracono z pola widzenia faktu, iż kondycja finansowa skarżącej winna być nadto postrzegana przez pryzmat uzyskiwanego przez nią wsparcia ze strony pomocy społecznej. Uzasadniając przyjętą konstatację godzi się zaakcentować, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, której zadaniem jest wspieranie osób lub rodzin nie będących w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb zgodnie z założeniami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182). Godzi się zaakcentować, iż podobnie prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu osobom, którym brakuje środków finansowych na prowadzenie postępowania. Mając na uwadze powyższe spostrzeżenia należało odnotować, iż bezspornie B. P. korzystała w ostatnim czasie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego, co pozwala przyjąć, iż jest osobą, która nie może samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb. Nie sposób przy tym przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego prze nią wsparcia budżetu państwa. W ocenie rozpoznającego wniosek sądy powinny zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Obciążenie zaś skarżącej kosztami niniejszego postępowania w sposób oczywisty naruszałoby jej interes w dochodzeniu swoich praw przed sądem, a jednocześnie skutkowałoby tym, że przyznane skarżącej świadczenia z pomocy społecznej byłoby iluzoryczne. Argumentem wzmacniającym zapadłe obecnie rozstrzygnięcie jest fakt, iż strona skarżąca, w sprawach ze skarg dotyczących działania lub bezczynności organu z zakresu pomocy i opieki społecznej, jest zwolniona od kosztów sądowych ex lege (vide art. 239 pkt 1 P.p.s.a.). W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.