I SA/Gl 1318/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. W skardze z dnia 12 września 2016 r. A. Z. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o ustanowienie adwokata dla uzupełnienia jej skargi i reprezentowania w niniejszym postępowaniu. W motywach skargi wskazała, że nie rozumie do końca postanowienia, które zaskarżyła, jak również całej sytuacji, w której się znalazła. W napisaniu skargi pomogła jej fundacja, do której zwróciła się o pomoc. Podniosła dalej, że ma 70 lat i to co się dzieje wokół niej po prostu ją przerasta, a świadomość utraty mieszkania zupełnie ją paraliżuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został następnie złożony na urzędowym formularzu. W tych ramach skarżąca zmodyfikowała zakres pierwotnego wniosku w części wskazującej na korporację zawodową pełnomocnika i ostatecznie wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego. W motywach uzupełnionego wniosku wskazała, że dysponuje bardzo skromnym budżetem zamykającym się w kwocie 1.394,00 zł z tytułu świadczenia emerytalnego, będącego jedynym źródłem dochodu. Kwota ta jest w całości przeznaczana na bieżące wydatki i opłaty, wśród których znaczną część zajmują czynsz za mieszkanie i koszty energii elektrycznej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada jakiegokolwiek majątku, a do stałych wydatków zalicza: czynsz za mieszkanie; koszty energii elektrycznej (łącznie około 550 zł); koszty zakupu lekarstw (100 zł), jak również wydatki związane ze spłatą kart kredytowych (450 zł. W oparciu o dokumenty źródłowe nadesłane przy piśmie skarżącej z dnia 28 listopada 2016 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego), jak również na gruncie oświadczeń złożonych przez skarżącą w tymże piśmie, ustalono, co następuje. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, które posiada zadłużenie z tytułu czynszu. Z wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w G., VII Wydziału Gospodarczego z dnia 17 listopada 2016 r. wynika, że jest to kwota co najmniej 4.272,77 zł powiększona o odsetki liczone od 14 stycznia 2016 r. oraz koszty procesu w kwocie 1.414,00 zł. Miesięczny dochód skarżącej stanowi kwotę 1.394,09 zł netto. Stałe udokumentowane miesięczne wydatki sprowadzają się do kwoty 380 zł, w tym: należności za zużytą energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, składki na ubezpieczenie oraz wydatki z tytułu zakupu lekarstw. Wskazana kwota, w świetle oświadczeń skarżącej, powiększana jest o 450 zł z tytułu spłaty należności wobec różnych podmiotów, w tym banków, [...] oraz osoby prywatnej. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Konstytucyjne prawo do sądu, wyrażone w art. 45 Konstytucji RP, pozostaje także w zgodzie z zasadami wyrażonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych praw wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 – Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), w szczególności jej art. 6 regulującym prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącą) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy). Zdaniem rozpoznającego wniosek, w stosunku do skarżącej zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że z uzyskiwanych dochodów nie będzie ona w stanie uiścić należnych w tej sprawie opłat sądowych, jak również zatrudnić pełnomocnika z wyboru. Z dokumentów tych wynika niezbicie, że skarżąca nie jest w stanie zbilansować dochodów i wydatków we własnym gospodarstwie domowym, o czym świadczą przede wszystkim sygnalizowane wyżej wymagalne zaległości. W toku rozpoznania wniosku zrodziły się wprawdzie wątpliwości co do tego, czy skarżąca rzeczywiście samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jednakże przyjmując nawet, że wnuczka skarżącej mieszka razem z nią, to nie można wymagać, aby oprócz partycypacji w kosztach utrzymania wspólnej nieruchomości, współlokator, nawet jeśli - tak jak w tym przypadku - jest członkiem rodziny, finansował koszty sądowe przynależne skarżącej. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.