I SA/Gl 1318/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-13

Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania postanowienia o przybiciu nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uzasadnione ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego?
Ratio decidendi
Wykonanie postanowienia o przybiciu nieruchomości, które prowadzi do przeniesienia własności i wpisu do księgi wieczystej, może spowodować u skarżącego znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza gdy dotyczy to jedynego lokalu mieszkalnego. W związku z tym, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest uzasadnione na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. do czasu rozpoznania skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tego postanowienia, wskazując na wiek (70 lat) i trudności w fachowym formułowaniu pism, a także na paraliżujący ją strach przed utratą mieszkania. Sąd uznał, że mimo nieprofesjonalnego sformułowania wniosku, intencją skarżącej było jego złożenie, a sytuacja materialna skarżącej uzasadniała przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowienia o przybiciu p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia Pismem z dnia 12 września 2016 r. A. Z. (dalej jako "skarżąca") wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., oznaczone w sentencji niniejszego postanowienia, w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o przybiciu do czasu rozpoznania jej skargi. Wskazała, że świadomość możliwości straty mieszkania ją paraliżuje. Jednocześnie wskazała, że ma 70 lat i nie potrafi napisać fachowo skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy tym chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. m.in. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 328/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność wystąpienia takich przesłanek sąd bada zasadniczo w oparciu o przedstawione we wniosku okoliczności, uprawdopodabniające zaistnienie tych przesłanek. Oznacza to, iż na stronie skarżącej spoczywa wskazanie we wniosku okoliczności uwiarygodniających niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. m.in. postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca w swej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o przybiciu do czasu rozpoznania jej skargi pisząc jednocześnie, że ma 70 lat i nie potrafi fachowo napisać skargi. Jednocześnie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów, jak i ustanowienia dla skarżącej radcy prawnego z urzędu, uznając, że sytuacja materialna i finansowa skarżącej nie pozwala na ustanowienie przez nią pełnomocnika z wyboru. Powyższe determinuje zatem możliwość uznania przez Sąd, że intencją skarżącej było w istocie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Trudno bowiem wymagać od osoby starszej, bez wykształcenia prawniczego, by formułowała ona wnioski w taki sposób w jaki wymaga się tego od pełnomocnika. Jednocześnie uznanie powyższe nie wychodzi poza granicę rozpoznania niniejszej sprawy, albowiem przedmiotem jej jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące postanowienie organu egzekucyjnego o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta dot. nieruchomości należącej do skarżącej. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku należy wskazać, że w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania u skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć bowiem na względzie podniesioną przez skarżącą okoliczność, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje pozbawienie skarżącej podstawy bytowej w postaci lokalu mieszkalnego. Konsekwencją wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o przybiciu zgodnie z treścią art. 112b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) jest bowiem wydanie postanowienia o przyznaniu własności o ile nabywca uiścił cenę, które to postanowienie, w myśl art. 112b § 3 tej ustawy, jeżeli stanie się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub podlega złożeniu do zbioru dokumentów, a także jest tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Powyższe przepisy nie przewidują zatem swobody działania organu egzekucyjnego w przypadku uiszczenia ceny przez licytanta. Jednocześnie należy mieć na względzie, że w niniejszym postępowaniu poddana będzie kontrola postępowania egzekucyjnego w zakresie obejmującym wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, a zatem postanowienia, którego - prawidłowość winna determinować możliwość wydania postanowienia o przyznaniu prawa własności, z uwagi na skutki jakie te ostatnie postanowienie wywołuje. Postanowienie o przyznaniu prawa własności rodzi bowiem skutki o charakterze materialnoprawnym w postaci właśnie przeniesienia prawa własności, jak i procesowe w postaci wpisu w księdze wieczystej i powstania tytułu egzekucyjnego do wprowadzenia nabywcy w posiadanie tej nieruchomości (tak. A. Barańska [w:] K. Piasecki (red.), Kodeks, t. II, s. 1103-1104). Nie przesądzając zatem o zasadności skargi, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Dopiero bowiem kontrola dokonana przez tut. Sąd zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego doprowadzi do oceny, czy wydane postanowienie o przybiciu spełniało wymogi prawa, a tym samym brak jest przeszkód prawnych do wydania następczo, po uiszczeniu ceny przez licytanta, postanowienia o przyznaniu prawa własności przez organ egzekucyjny. Wykonanie zaskarżonego postanowienia, w sytuacji jego zaskarżenia, poprzez przyznanie własności nieruchomości nabywcy, któremu organ egzekucyjny udzielił przybicia, niewątpliwie spowodowałoby bowiem po stronie skarżącej znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło