I SA/Gl 1333/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Christ, Wojciech Organiściak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę. 1. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. 2. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu sprawy. 2.1. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. określił wobec strony skarżącej (podatnika) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł. Kolegium decyzją z dnia 16 grudnia 2015 r. utrzymało decyzję wymiarową w mocy. 2.2. Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. i zwrot w całości zapłaconego podatku wraz z odsetkami. Powołał się na przedawnienie zobowiązania podatkowego. 2.3. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie dotyczące stwierdzenia nadpłaty wobec podatnika w podatku od nieruchomości za 2010 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazało, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony po terminie, ponieważ zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z końcem 2015 r. Kolegium podniosło, że w tym przypadku organ podatkowy jest zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 216 § 1 i art. 165a § 1 w zw. z art. 75 § 3 i at. 70 § 1 ustawy z dni 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: o.p.). Organ wskazał także na treść art. 79 § 2 i art. 80 § 1 o.p. 2.4. W dalszej kolejności Prezydent Miasta Z. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 13 § 1, art. 143 oraz art. 216 § 1 i art. 165a § 1 w zw. z art. 75 § 3 i art. 70 § 1 o.p. odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. 2.5. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kolegium, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 o.p., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z [...] r. i umorzyło "postępowanie pierwszej instancji w całości". W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 165a § 1 o.p. wydaje się postanowienie, a nie decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis nie upoważnia organu do wydania decyzji o takie treści. Tymczasem organ I instancji wydał taką decyzję. Uczynił to więc bez podstawy prawnej, gdyż nastąpiło to w sytuacji, w której dla załatwienia danej sprawy przez organ administracyjny przewidziana jest inna forma działania, np. postanowienie. Biorąc pod uwagę tę kwalifikowaną wadliwość decyzji, zdaniem Kolegium, konieczne stało się jej uchylenie. Organ odwoławczy podkreślił, że w zaistniałej sytuacji konieczne jest ponowne rozpatrzenie przez organ I instancji, w trybie określonym przepisami Ordynacji podatkowej, wniosku podatnika z dnia [...] r. 3.1. W skardze podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej "umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości". Opisał przebieg sprawy. Dodał, że Prezydent Miasta Z. w dniu [...] r. odmówił wszczęcia postępowania, ale w dniu [...] r. wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2010. Skarżący podkreślił, że decyzja Kolegium w części umarzającej postępowanie przed organem I instancji jest przedwczesna. Organ podatkowy prowadzi bowiem postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie określenia nadpłaty za ten sam rok podatkowy. 3.1. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga zasługuje na oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). 5. Kontrolowane postępowanie dotyczy wniosku skarżącego z dnia [...] r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. W tej mierze Sąd zwraca uwagę, że stosownie do art. 79 § 2 o.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mając zaś na uwadze art. 70 § 1 o.p. zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wypada stwierdzić, że zasadne jest stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji z dnia [...] r., iż termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego upływał z dniem [...] r. W aktach sprawy nie znajduje się żaden dowód wskazujący, że doszło do przerwy albo zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Na tę okoliczność nie powołuje się także podatnik. 6. Powyższa konstatacja kieruje rozważania w stronę art. 165a § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, gdy z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Za taką sytuację należy uznać m.in. złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po terminie określonym w art. 79 § 2 o.p. Sąd dodaje, że pięcioletni termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym i jako taki nie podlega przywróceniu. 7. W związku z powyższym, trafnie Kolegium w zaskarżonej decyzji przyjęło, że zaistniała sytuacja prawna obligowała Prezydenta Miasta Z. do wydania postanowienia, a nie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty. W konsekwencji, znajduje uzasadnienie stanowisko organu odwoławczego, że wydanie w tej sytuacji decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej. Na skutek tego, znajduje uzasadnienie także rozstrzygnięcie Kolegium przewidziane w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) in fine o.p., tj. uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Co prawda, w części wstępnej decyzji powołano tylko art. 233 § 1 pkt 2 o.p., ale nie jest to wada mająca jakikolwiek wpływ na treść (zasadność) kontrolowanej decyzji. Podobnie należy ocenić niezręczność stylistyczną w użytym sformułowaniu "umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości". Zdaniem Sądu treść rozstrzygnięcia decyzji, nawet bez sięgania do jej uzasadnienia, jest klarowna i dostatecznie jasno manifestuje sposób rozpoznania sprawy podatkowej przez organ odwoławczy, przewidziany w art. 233 o.p. 8. Skarżący podkreśla, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Kolegium w części obejmującej umorzenie postępowania przed organem I instancji. W tym zakresie Sąd akcentuje, że już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że na skutek tego rozstrzygnięcia sprawa wniosku o stwierdzenie nadpłaty będzie podlegać rozpatrzeniu przez organ I instancji, w trybie określonym przez Ordynację podatkową. Innymi słowy, skoro do tej pory Prezydent Miasta Z. nie podjął procesowego rozstrzygnięcia, co do wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty z dnia 7 stycznia 2016 r., które istniałoby w obrocie prawnym (dotychczasowe dwa akty administracyjne w tej kwestii, tj. dwie decyzje, zostały uchylone przez Kolegium), to po zwrocie akt będzie zobowiązany to uczynić. 9. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia to, czy Prezydent Miasta Z. wszczął z urzędu postępowanie dotyczące "określenia nadpłaty", o którym mowa w skardze. Jeśli to nastąpiło, toczy się drugie postępowanie. Nie stanowi ono przecież postępowania, które zostało uruchomione (czy według intencji podatnika miało zostać uruchomione) na skutek wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty – stanowiącego bazę sprawy, która jest rozpatrywana przez Sąd. Prawidłowość zainicjowania z urzędu kolejnego postępowania dotyczącego nadpłaty podatnika nie podlega ocenie Sądu w tej sprawie. W tej sprawie Sąd kontroluje bowiem legalność wyłącznie orzeczenia podjętego na skutek wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty z dnia [...] r. W tym miejscu można jeszcze dodać, że jeśli podatnik nadpłacił podatek od nieruchomości za 2010 r., tj. uiścił tym tytułem więcej niż wynika z decyzji określającej wymiar podatku, to nadpłata może zostać zwrócona podatnikowi w drodze czynności materialno-technicznej. Stwierdzenie nadpłaty oraz zwrot nadpłaty to różne instytucje prawne. Czynności dotyczące nadpłaty mogą bowiem być podejmowane w co najmniej trzech sprawach, tj. w sprawie stwierdzenia nadpłaty, w sprawie zwrotu nadpłaty oraz w sprawie jej zaliczenia na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 maja 2014 r., I SAB/Gl 3/14, Lex nr 1522409). Z załączonego do skargi postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie "określenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2010" wynika, że Prezydent Miasta Z. nie kwestionuje, iż podatnik w 2014 r. dokonał wpłaty podatku w innej wysokości niż wynika z decyzji z dnia [...] r., określającej wobec skarżącego wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. 10. Z tych powodów skarga została oddalona.