I SA/Gl 1336/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-06-17

Skład orzekający: Teresa Randak, Dorota Kozłowska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy zarzuty dotyczące obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV wobec osoby, która twierdzi, że wyrejestrowała odbiorniki, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych RTV powstaje z dniem rejestracji odbiornika i trwa do dnia poprzedzającego jego wyrejestrowanie, a ciężar dowodu wyrejestrowania odbiorników spoczywa na zobowiązanym. Skuteczne powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego następuje przez przesłanie zawiadomienia listem zwykłym, a brak zwrotu przesyłki pozwala przyjąć skuteczne doręczenie. Wobec braku dowodów wyrejestrowania odbiorników i skutecznego podważenia powiadomienia, postanowienie Dyrektora COF jest prawidłowe i skarga została oddalona.
Stan faktyczny
T. S. została obciążona opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2008 do stycznia 2013 r. Poczta Polska wszczęła egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych. Skarżąca twierdziła, że wyrejestrowała odbiorniki RTV w 2003 r. i nie posiadała ich od tego czasu, a także kwestionowała skuteczność powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organ utrzymał w mocy postanowienie uznające zarzuty skarżącej za niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia T. S. (dalej: skarżąca, zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym uznano za nieuzasadniony zarzut skarżącej o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel w związku z brakiem realizacji przez zobowiązaną należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. pismem z dnia [...] r., znak [...], o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej, na podstawie załączonych tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...], sporządzonych za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r., w kwocie [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 8 maja 2013 r. zobowiązana wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w oparciu o przepisy wymienione w art. 33 u.p.e.a. W uzasadnieniu zobowiązana wskazała na nieposiadanie odbiorników RTV oraz ich wyrejestrowanie w 2003 r. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. pismem z dnia [...] r., znak [...], przekazał do Dyrektora COF kopię zarzutów, występując o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel wskazał, iż za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, natomiast nałożony obowiązek wnoszenia opłat powstaje od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV, zawarte były w książeczce radiowo-telewizyjnej o nr [...], wydanej przez urząd pocztowy, po dopełnieniu formalności rejestracji odbiorników RTV. Zobowiązana złożyła na powyższe postanowienie zażalenie podnosząc po raz kolejny zarzuty wymienione w piśmie z dnia 8 maja 2013 r. oraz dodatkowo zarzuciła, iż termin wydania postanowienia przez wierzyciela jest niezgodny z przepisami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że w kwestii rejestracji odbiornika RTV przez zobowiązaną postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalały w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiowo – telewizyjnych w dniu 30 czerwca 1983 r., co wynika z dowodu w postaci wniosku o zezwolenie na użytkowanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązana została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych telewizyjnych, gdyż zawiadomienie zostało przesłane do zobowiązanej w dniu 16 maja 2008 r. a przesyłka zawierająca zawiadomienie nigdy nie wróciła do wierzyciela, tym samym przyjęto, iż zawiadomienie zostało skutecznie przesłane do zobowiązanej. Wierzyciel podkreślił, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" ( Dz. U. Nr 54, poz. 307 i z 1984 r. Nr 54, poz. 275). Następnie ustawa ta uchylona została przez ustawę z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. Natomiast od dnia 16 czerwca 2005 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.) powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi abonamentu RTV, są wyłącznie przepisy tej ustawy, które mają zastosowanie również w niniejszej sprawie. Na podstawie ustawy abonamentowej oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342) które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., zmieniły się zasady rejestracji odbiorników, a nadto Poczta Polska S.A. została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia na podstawie § 5 ust. 2 do nadania posiadaczom imiennych książeczek indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Na podstawie wskazanych przepisów zobowiązana otrzymała tzw. "pakiet startowy" zawierający zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, dodatkowo abonenci zobowiązani do wnoszenia opłat abonamentowych, otrzymali imienne formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki, ułatwiające dokonywanie wpłat za abonament RTV. Obowiązek rejestracji odbiorników RTV, a następnie opłacania abonamentu RTV wynika z mocy przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Rozpoczyna się o następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Wierzyciel stwierdził, że w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązaną jak również, zobowiązana nie przedstawiła dokumentu, że skutecznie wyrejestrowała odbiorniki RTV. Reasumując Dyrektor COF uznał, że odbiorniki zostały zarejestrowane przez zobowiązaną, a brak udokumentowania dopełnienia formalności ich wyrejestrowania skutkować powinno obowiązkiem dokonywania opłat abonamentowych i koniecznością dochodzenia tych należności przez wierzyciela. Dodatkowo Dyrektor COF wskazał, że przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) są aktualnie obowiązującymi w zakresie zgłoszenia, zaprzestania użytkowania odbiorników RTV. Natomiast w okresie wcześniejszym, zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz.1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych użytkownik zarejestrowanych odbiorników RTV miał obowiązek powiadomić placówkę urzędu pocztowego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, niezwłocznie po powstaniu lub zaistnieniu zdarzenia. A w okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym należało zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1190 ) zgłosić na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany. Tak więc każdy z powołanych wyżej aktów prawnych, nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej, obecnie Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Zgodnie z obowiązującymi wcześniej przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych była imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego: art. 7, 77 i 10 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie domniemania okoliczności faktycznej, co do faktu skutecznego zawiadomienia skarżącej przez operatora publicznego o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacji, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342 z późn. zm.), a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej i bezpośredniości postępowania, w tym uchybienia prawa strony do aktywnego udziału w toku postępowania, co w ostateczności doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, w szczególności: 1. art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe, 2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez bezpodstawne uznanie za prawidłowe domniemania istnienia odbiorników telewizyjnych i radiowych u skarżącej, 3. § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, że w sprawie doszło do zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wobec braku w aktach sprawy dowodu doręczenia jej takiego zawiadomienia. Skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że z dniem 1 stycznia 2003 r. wyrejestrowała zarówno odbiornik radiowy jak i telewizyjny, a z uwagi na ponad 10 letni upływ czasu nie była w stanie udokumentować dokonania tej czynności. O nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowiedziała się dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] r. Zdaniem skarżącej uchybienie Poczty Polskiej w postaci braku dowodu skutecznego zawiadomienia jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w rozumieniu rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. świadczy o braku podstaw do naliczania opłat abonamentowych RTV dochodzonych wystawionymi tytułami wykonawczymi. Ponadto skarżąca wskazała, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z jednej strony powołuje się, że nie przedstawiła ona żadnego dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV, a w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązaną, a z drugiej strony jednostronnie stwierdza, że doszło do skutecznego doręczenia jej zawiadomienia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie organ ten nie uznając prawdziwości jej twierdzeń w zakresie wyrejestrowania i nieposiadania od 2003 r. odbiorników RTV powołuje się na gruncie postępowania administracyjnego na zasadę, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, sam jednocześnie nie stosując wyżej wymienionej zasady dla własnych twierdzeń i argumentów, co w ocenie skarżącej ewidentnie wskazuje na naruszenie zasady prawdy obiektywniej i świadczy o przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów. Reasumując skarżąca podkreśliła, że wyżej wymienione naruszenie prawa procesowego oraz całkowita dowolność oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa materialnego (określenie istnienia obowiązku skarżącej będącego podstawą wystawionych tytułów wykonawczych). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w którym brakuje dowodu skutecznego doręczenia skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 16 maja 2008 r., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor COF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Dodatkowo Dyrektor COF wskazał, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, w związku z tym udowodnienie dokonania wyrejestrowania odbiorników RTV, spoczywa na zobowiązanej. Nie ma żadnych dowodów na okoliczność wyrejestrowania przez skarżącą odbiorników RTV. Natomiast biorąc pod uwagę porównywane przez skarżącą czynności prawne, tj. zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników RTV oraz zawiadomienie abonentów o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych, należy je porównywać w kontekście przepisów, na mocy których czynności te unormowano. To użytkownik zarejestrowanych odbiorników RTV powiadamia placówkę operatora pocztowego o zmianie nazwiska albo nazwy firmy, miejsca zamieszkania, albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, niezwłocznie po powstaniu zmiany lub zaistnieniu zdarzenia. Zgodnie z obowiązującymi wcześniej przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych była imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników zawarte były w książeczce radiofonicznej. W przypadku zgłoszenia w urzędzie pocztowym jakichkolwiek zmian statusu formalno-prawnego abonenta, użytkownik odbiorników RTV, był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia w zależności od zaistniałego zdarzenia, odpowiednich odcinków: "Z" (odcinek zmiany), "U" (odcinek wymiany książeczki), "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdujących się w książeczce radiofonicznej, a w przypadku zagubienia książeczki RTV złożenia pisemnego oświadczenia. Takie uregulowanie wynikało z rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które obowiązywało w 2002 r. Zobowiązana wskazywała, iż dokonała wyrejestrowania odbiorników RTV w 3 lub 4 kwartale 2002 r. W powyższej więc sytuacji zarówno wierzyciel jak i zobowiązana, byliby w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dokonanie przez nią stosownego zgłoszenia. Natomiast na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta Polska, była zobowiązana do przesłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego posiadaczom imiennych książeczek opłaty abonamentowej. Przepis mówi o powiadomieniu, więc nadanie listu zwykłego na adres abonenta był wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która wobec skarżącej w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu. Tylko zwrot listu zawierającego zawiadomienie do Poczty Polskiej mógłby dowodzić, iż w przypadku skarżącej nie doszło do skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru. Jednakże nie odnotowano zwrotu przesyłki od skarżącej, a zatem zasadne jest twierdzenie, iż doszło do skutecznego nadania skarżącej indywidualnego numeru. Poczta Polska posiada kopię zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 16 maja 2008 r., kierowanego do skarżącej. Ponadto Dyrektor COF zauważył, że skarżąca nie zarzuca wierzycielowi niedoręczenia przez operatora wyznaczonego, czyli przez Pocztę Polską S.A. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a jedynie brak posiadania dowodu skutecznego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego w rozumieniu rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Na wstępie rozważań Sąd dokona krótkiego rysu historycznego dotyczącego opłat abonamentowych. Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" ( Dz. U. z 1960 r. Nr 54, poz. 307), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 1993 r., Nr 7 poz. 34) Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Skarżąca w dniu 30 czerwca 1983 r. zarejestrowała odbiorniki: radiofoniczny i telewizyjny, co potwierdza, znajdujący się w aktach sprawy dokument: wniosek o zezwolenie na używanie urządzenia – kopia oryginału, będącego w posiadaniu Poczty Polskiej, poświadczona za zgodność przez notariusza. Wniosek ten stał się podstawą do wydania skarżącej książeczki radiofonicznej. Wniosek ten jest również dowodem zarejestrowania odbiorników przez skarżącą. Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Skarżąca, będąc użytkownikiem zarejestrowanych w dniu 30 czerwca 1983 r. odbiorników RTV została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 16 maja 2008 r., czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącej. Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia." Podkreślić należy, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wyrejestrowała zarejestrowane przez siebie w dniu 30 czerwca 1983 r. odbiorniki. Nie posiada bowiem żadnego stosownego dokumentu, co więcej takiego dokumentu nie posiada także Poczta Polska S.A. Zatem twierdzenia skarżącej nie zostały niczym potwierdzone. Istotnie ciężar dowodowy spoczywa na skarżącej. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje bowiem kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Znajduje tutaj zatem zastosowanie ogólna reguła z art. 6 kodeksu cywilnego, zgodnie z którą, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Bezzasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.) Wbrew twierdzeniom skarżącej zaskarżone postanowienie nie zapadło z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, w tym ustawy abonamentowej i jej aktów wykonawczych. W żaden sposób nie zostało także naruszone prawo procesowe. Sformułowane przez skarżąca zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 7, 77 i 10 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. okazały się całkowicie chybione. Nie została naruszona zasada praworządności, wierzyciel zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Trzeba także podkreślić, że art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania k.p.a., a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku. Dlatego też każdorazowo należy dokonać oceny w zakresie możliwości odpowiedniego zastosowania norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy k.p.a. mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosuje się je jedynie w sprawach nieuregulowanych "inaczej" w u.p.e.a. Zatem rozwiązania wynikające z przepisów u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed regulacjami k.p.a. Przepisy k.p.a. mogą jedynie mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący. Całkowicie niezrozumiały jest więc zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 79 k.p.a., skoro przepis ten w § 1 stanowi, że "strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem". Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło