I SA/Gl 1340/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-26
Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV, oparty na braku dowodu doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jest uzasadniony w sytuacji, gdy wierzyciel uznał zarzut za nieuzasadniony, a przepisy prawa nie uzależniają obowiązku uiszczania opłaty od posiadania takiego dowodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV za nieuzasadniony. Kluczowe było stwierdzenie, że zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych oraz rozporządzeń wykonawczych, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z samego używania odbiornika RTV, a nie z posiadania dowodu rejestracji czy otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Stanowisko wierzyciela uznające zarzut za nieuzasadnione było wiążące dla organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący L.K. wniósł zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV, podnosząc jako podstawę nieistnienie obowiązku. Zarzut ten został uznany za nieuzasadniony przez wierzyciela (Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.) oraz utrzymany w mocy przez organ egzekucyjny i organ II instancji. Skarżący kwestionował obowiązek, argumentując m.in. nieotrzymaniem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi L.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Naczelnika Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...], mocą którego uznano zarzut L. K. wniesiony na postępowanie egzekucyjnym za nieuzasadniony.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wystawił w dniu [...] wobec L. K. (dalej: zobowiązany, strona, skarżący) tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący opłaty abonamentowe rtv. Następnie dokument ten został przekazany Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w B.(dalej: organ egzekucyjny) celem realizacji. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w dniu [...].
Pismem z dnia 19 marca 2018 r. zobowiązany złożył zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na przesłankę z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku.
Pismem z dnia 26 marca 2018 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonego zarzutu. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz pismem z dnia 15 maja 2018 r. poinformował organ rentowy o wstrzymaniu realizacji zajęcia.
W dniu 21 maja 2018 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło postanowienie Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] nr [...], którym uznano zarzut za nieuzasadniony.
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, po rozpatrzeniu którego, organ II instancji postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Mając na uwadze fakt, iż postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania, organ egzekucyjny wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], mocą którego uznano zarzut za nieuzasadniony.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podniósł, iż nie otrzymał przesyłki od Poczty Polskiej z dnia 10 września 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego rtv.
Organ nadzoru po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie stwierdził, co następuje.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne w fazie wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub, gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., który zawiera zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego, obejmujący m.in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)
Art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, o którym zobowiązany zostaje pouczony w tytule wykonawczym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania w granicach podniesionych przez zobowiązanego okoliczności.
Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Natomiast na mocy art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie zobowiązany wniósł zarzut, odnośnie którego organ egzekucyjny winien był uzyskać ostateczne stanowisko wierzyciela, które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co oznacza, że organ egzekucyjny nie może samodzielnie dokonać analizy złożonych w w/w zakresie zarzutów.
Wierzyciel w wydanym w dniu [...] uznał zarzut za nieuzasadniony. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...], wobec czego postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest ostateczne.
Powyższe, determinowało organ egzekucyjny do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego zarzutu, tj. do uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony.
Organ nadzoru dokonując oceny zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Skoro zatem, w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] w obiegu prawnym istniało ostateczne stanowisko wierzyciela stwierdzające, że zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony, to organ egzekucyjny był zobowiązany wydać rozstrzygnięcie o uznaniu tego zarzutu za nieuzasadniony. Uregulowania prawne w tym względzie, nie dają bowiem organowi egzekucyjnemu prawa do dobrowolnego uznania w tej materii. Z istoty przyjętego w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego oraz że organ egzekucyjny (w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5, 7 ustawy egzekucyjnej) nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów oraz podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela w kwestii słuszności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, iż w postępowaniu przed organem egzekucyjnym nie bada się merytorycznej zasadności stwierdzenia obowiązku, a tym samym nie bada ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 379/11). Organ odwoławczy nie może również nie uwzględnić tego stanowiska przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż jest ono dla niego wiążące (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 54/11, wyrok NSA z dnia 21.05.2013 r., sygn. akt II FSK 80/12, wyrok NSA z dnia 10.07.2015 r., sygn. akt II FSK 1427/13).
Wobec powyższego organ nadzoru stwierdził, że z uwagi na treść art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny zasadnie uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony.
Z uwagi na fakt, iż zobowiązany w zażaleniu nie podnosi zarzutów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, a nadal uważa, iż nie została mu doręczona informacja o nadaniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego organ nadzoru zauważył, iż w tej kwestii wypowiedział się wierzyciel zarówno I, jak i II instancji w swoich rozstrzygnięciach, a stanowisko w nich wyrażone jest - jak zauważono wyżej - wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego, jak i dla organu nadzoru.
W skardze na to postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że biorąc pod uwagę dotychczasową korespondencję z wierzycielem "odrzuca" postanowienie o obowiązku opłat rtv na podstawie pisma wydanego przez Pocztę Polską o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zdaniem skarżącego, nie może być tak, że Poczta Polska bez powiadomienia strony i bez jej akceptacji (brak jakichkolwiek dowodów na wysłanie pisma) żąda od skarżącego opłat abonamentowych. Przyjmując ten tok myślenia, równie dobrze skarżący (twierdząc, że wysłał odpowiednie zawiadomienie i nie mając na to żadnego dowodu) może żądać natychmiastowej spłaty w drodze egzekucji opłat od Poczty Polskiej za korzystanie ze skrzynki pocztowej.
Wobec powyższego skarżący stwierdził, iż nie miał i nie ma żadnego obowiązku opłat na rzecz Poczty Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu nadzoru z dnia
[...], którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o uznaniu za niezasadny zarzutu skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] obejmującego opłaty abonamentowe rtv.
Kontrolę tę rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany, wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie wierzyciel uznał zarzut zobowiązanego za niezasadny, o czym orzekł w postanowieniu z dnia [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...].
Zagadnienie dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych było już wielokrotnie rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, m.in. w wyrokach z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13, z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14 oraz sygn. akt I SA/Gl 697/14, z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt 481/15, z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1372/16, a także z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 188/19 (wszystkie dostępne na stronie www.nsa.orzeczenia. gov.pl – dalej CBOSA).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone w tych orzeczeniach poglądy, w związku z czym posłuży się przedstawioną w nich argumentacją.
Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników RTV jest aktualnie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Wskazanie podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska S.A., co wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 z późn. zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika do 31 grudnia 2013 r. normowało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika - § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika był "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia z 2007 r.). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zauważyć należy, że zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. poz. 1676 – dalej rozporządzenie z 2013 r.) indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność.
Przepis art. 7 u.o.a. zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska S.A., a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i ust. 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.).
Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 u.o.a.).
Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet, jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.
Zdaniem skarżącego, zarzut nieistnienia obowiązku jest zasadny z uwagi na nieprzedstawienie dowodu doręczenia stronie informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Na tę okoliczność zobowiązany powołał się w zażaleniu na postanowienie wierzyciela z dnia [...] oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...], podnosząc w nim, że nie otrzymał przesyłki z dnia 10 września 2008 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego, by mógł się do tego faktu ustosunkować i albo go zaakceptować albo odrzucić.
Wierzyciel wskazywał natomiast na zarejestrowanie przez stronę odbiornika telewizyjnego, na potwierdzenie czego wydana została książeczka opłat rtv o nr [...].
Podkreślenia wymaga, że wystawiony na podstawie danych przechowywanych w systemie duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, t.j. numeru [...] z datą nadania 10 września 2008 r. został załączony do akt sprawy. Nadto wskazać warto, że wspomniany indywidualny numer abonenta – [...] został podany w doręczonym stronie upomnieniu z dnia [...].
Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w pełni zasadne. Wskazać należy, że w ocenie Sądu, zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego nie uczyniono (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 837/18).
Odniesienie się do kwestii dotyczącej nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14 oraz z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 696/18). Stanowisko to w pełni potwierdził NSA m.in. w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1806/18).
Zaakcentować także trzeba, że organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia (10 września 2008 r.), a zatem nadano je przed końcem listopada 2008 r.
Podkreślenia również wymaga, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma znaczenia dla obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. nie wynika obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, jak również przepisy te z tego obowiązku nie zwalniają. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Przy czym należy podkreślić, że ustawa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16, zaaprobowane w wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1226/18. W swoich wywodach Sąd ten stwierdził nadto, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie traktować jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu rejestracji odbiornika. Zatem to niejako w interesie posiadacza odbiornika RTV jest uzyskanie tego numeru. Wspomniany numer bowiem identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Z powyższych wywodów wynika zatem, że wspomniane zawiadomienie pełni rolę informacyjną.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej rtv nie był zasadny, wobec czego skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło