I SA/Gl 1341/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-27
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudności finansowe, w tym pozyskiwanie żywności ze śmietników, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykazuje, że jego skromny dochód ledwo wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków, a nawet zmuszony jest pozyskiwać żywność ze śmietników, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na niskie dochody (1.546,12 zł netto miesięcznie) i trudną sytuację materialną, w tym pozyskiwanie żywności ze śmietników. Dołączył dokumenty potwierdzające dochody, status bezrobotnej żony oraz ponoszone wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został w tej sprawie złożony na urzędowym formularzu z dnia 19 marca 2018 r. W tych ramach skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W motywach wniosku wskazał, że wraz z żoną utrzymują się ze skromnego dochodu w kwocie 1.546,12 zł netto. Jego żona jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący podkreślił, iż wspomniana kwota z trudem wystarcza na pokrycie stałych wydatków, w szczególności tych dotyczących utrzymania mieszkania. W związku z utrzymującymi się problemami finansowymi skarżący zdobywa żywność ze śmietników przy sklepach wielkopowierzchniowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący oprócz mieszkania o pow. 47,8 m2 nie posiada jakiegokolwiek majątku. Do stałych opłat gospodarstwa domowego zaliczył: czynsz (400,30 zł); energię elektryczną (430,16 zł); gaz (141,10 zł); składki na rzecz PZU (łącznie 181,40 zł); koszty leczenia (łącznie około 270 – 330 zł); podatek od nieruchomości (61,00 zł) oraz podatek z tytułu wieczystego użytkowania (89,10 zł).
W ramach odrębnej korespondencji z dnia 19 marca 2018 r. skarżący nadesłał: zaświadczenie organu rentowego o osiągniętych przez niego dochodach w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2018 r. (świadczenie rentowe za luty 2018 r. wyniosło 1.552,55 zł netto); zaświadczenie właściwego urzędu pracy, z którego wynika, że żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od 22 stycznia 2013 r. i od 30 lipca 2013 r. nie posiada prawa do zasiłku. Skarżący nadesłał również dokumentację potwierdzającą rzeczone wydatki z tytułu czynszu, należności za paliwo gazowe oraz z tytułu podatku od nieruchomości. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że kwota 61 zł z tytułu podatku od nieruchomości stanowi należność za cały 2018 r. Z kolei fragment faktury za paliwo gazowe opiewającej na kwotę 141,10 zł nie pozwala na oznaczenie okresu za jaki została wystawiona.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zdaniem rozpoznającego wniosek, w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że z uzyskiwanego dochodu skarżący nie będzie w stanie uiścić należnych w tej sprawie opłat sądowych, jak również zatrudnić pełnomocnika z wyboru. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że nawet gdyby przyjąć, że wskazane przez skarżącego wydatki z tytułu zużytej energii elektrycznej i gazu były rozliczane w cyklu dwumiesięcznym, a należności z tytułu ubezpieczenia – kwartalnie, to i tak pozostawałoby to bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie. Znamienne jest bowiem to, że skarżący z trudem bilansuje gospodarstwo domowe prowadzone wraz z bezrobotną żoną. Konieczność ponoszenia stałych opłat skutkuje tym, że żywność pozyskuje ze zbieractwa, a taki stan rzeczy w pełni uzasadnia przyjęte rozstrzygnięcie.
Na marginesie należy zauważyć, że już w ramach decyzji organu odwoławczego zauważono, iż skarżący po uregulowaniu stałych zobowiązań i wydatków na leki posiada wolne środki. "Jest to kwota bardzo skromna (...)". Zdaniem rozpoznającego wniosek kwota ta nie wystarczy na partycypację w kosztach niniejszego postępowania. Konstatacja ta pozostaje oczywiście bez wpływu na rozstrzygnięcie zasadności samej skargi, wszak referendarz sądowy i organy podatkowe, rozstrzygają w oparciu o różne podstawy prawne.
W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło