I SA/Gl 1347/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-24
Skład orzekający: Paweł Kornacki, Beata Machcińska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci pobrania należności od podatnika, na podstawie decyzji, która następnie została uchylona, może skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci pobrania należności od podatnika, o którym podatnik został zawiadomiony, nie przerywa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli środek ten został zastosowany na podstawie decyzji, która następnie została uchylona. Uchylenie decyzji wymiarowej powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przede wszystkim kwestionując prawidłowość ustaleń organów co do przedmiotu opodatkowania i podstawy jego opodatkowania, a także podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał zasadność zarzutu naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 13.063 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Teresa Randak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 13.063 (trzynaście tysięcy sześćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Przedmiotem skargi A. SA w K. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia (...) r. określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004 r.
2. Stan sprawy przedstawia się następująco:
2.1. Postanowieniem z dnia (...) r. Burmistrz R. (dalej również: "organ pierwszej instancji") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r.
2.2. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia (...) r. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r.
2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej również: "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu sprawy na skutek złożonego przez spółkę odwołania, decyzją z dnia (...) r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
2.4. Decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji ponownie określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Decyzji tej, organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności (postanowienie z dnia (...) r.).
2.5. Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, które zostało przez organ odwoławczy uwzględnione poprzez wydanie w dniu (...) r. decyzji o uchyleniu decyzji Burmistrza R. z dnia (...) r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
2.6. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 354/12 oddalił skargę spółki wniesioną na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia (...) r.
2.7. Decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji ponownie określił wysokość zobowiązania spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r.
2.8. Organ odwoławczy, w ramach kontroli instancyjnej, decyzją z dnia (...) r. uchylił ww. decyzję Burmistrza R.
2.9. Ostatecznie decyzją (nr (...)) z dnia (...) r. wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849, dalej również: "upol"), uchwały Rady Miejskiej w Radlinie Nr BRM-0150-XV/105/2003 z dnia 26 listopada 2003 r. w sprawie stawek i zwolnień z podatku od nieruchomości na 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. nr 107, poz. 2946 z dnia 9 grudnia 2003 r.) Burmistrz R. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie (...) zł.
2.10. Spółka w złożonym od ww. decyzji odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, zarzucając:
1) brak kluczowej analizy - dokonywanej przez biegłych - w celu wyjaśnienia, czy poszczególne, umiejscowione w podziemnych wyrobiskach górniczych obiekty są jedynie samodzielnymi budowlami w postaci budowli, czy też jednocześnie urządzeniami technicznymi związanymi z podziemnymi wyrobiskami górniczymi;
2) brak ustaleń w zakresie rzeczywistych funkcji techniczno-użytkowych jakie pełniły pod ziemią opodatkowane obiekty, co przełożyło się na błędne zakwalifikowanie "obudów" do konstrukcji oporowych;
3) brak podstaw prawnych do zastosowania przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 4 ust. 7 upol z uwagi na brak wcześniejszego wezwania podatnika do określenia wartości budowli;
4) brak wiedzy powołanych biegłych z zakresu prawa budowlanego.
2.11. Organ odwoławczy decyzją z dnia (...) r. (nr (...)) wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
2.12. Zaskarżona decyzja wydana została na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego.
Organ odwoławczy, powołując się na pismo Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) r. (znak: (...)), uznał, że zobowiązanie spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. nie uległo przedawnieniu, gdyż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci "pobrania należności u podatnika", o którym spółka została powiadomiona w dniu (...) r. Zdaniem organu odwoławczego, termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczął biec na nowo z dniem (...) r.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z dniem (...) r., tj. z dniem złożenia przez spółkę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu odwoławczego z dnia (...) r. uchylającą decyzję Burmistrza R. z dnia (...) r. i umarzającą postępowanie wobec B. za 2004 r. oraz przekazującą w pozostałym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ i zaczął biec dalej od następnego dnia po doręczeniu organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego - wyroku z dnia 5 września 2012 r. (sygn. akt I SA/Gl 354/12) ze stwierdzeniem jego prawomocności, czyli od dnia 15 grudnia 2012 r. Organ odwoławczy podniósł również, że organ pierwszej instancji wystawił kolejne tytuły wykonawcze nr (...) oraz nr (...) w dniach: (...) r. i (...) r. zastosował wobec spółki środek egzekucyjny w postaci doręczenia odpisów tytułów wykonawczych wraz z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy spółką a organem pierwszej instancji jest kwestia opodatkowania obiektów spółki znajdujących się pod ziemią. Natomiast nie ma sporu co do opodatkowania gruntów, budynków oraz budowli znajdujących się na powierzchni.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo – w oparciu o wyjaśnienia podatnika, wykazy obiektów i instalacji zabudowanych w wyrobiskach górniczych oraz sporządzone opinie biegłych, ustalił przedmiot opodatkowania, obejmując opodatkowaniem wyłącznie obudowy wyrobisk górniczych, rurociągi różnego przeznaczenia, kable energetyczne, linie kolejowe, które stanowią części składowe środków trwałych rodzaju 200 KST bądź też są to samodzielne budowle umiejscowione pod ziemią, w wyrobiskach górniczych, wykazywane przez spółkę pod poz. 211, 220 lub 221 KŚT itd. Każdy z tych obiektów można przypisać do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej "Prawo budowlane", w brzmieniu obowiązującym w 2004 r.) bądź urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 tej ustawy. Burmistrz Miasta R. zakwalifikował obudowy do konstrukcji oporowych, natomiast pozostałe budowle takie jak: "rurociągi", "linie kablowe" do sieci technicznych, "torowiska" do linii kolejowych, natomiast "trakcje kolejowe" do urządzeń budowlanych związanych z konkretną budowlą linii kolejowej.
Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.:
- obudowa, to konstrukcja oporowa wymieniona wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli budowla inżynierska, której zadaniem jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa poprzez przenoszenie obciążeń mas gruntu bądź górotworu; budowla stanowiąca samodzielny obiekt budowlany, którego zadaniem jest zapewnienie stateczności górotworu, przeciwdziałanie opadaniu skał do pustej przestrzeni wyrobiska;
- rurociągi, linie kablowe, itd. - to sieci techniczne (elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne, rurociągi przesyłowe) wymienione wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz w kategorii XXVI załącznika do Prawa budowlanego;
- linie kolejowe, torowiska - to element sieci kolejowej składający się z jednego, dwóch lub kilku torów kolejowych łączących punkty początkowy i końcowy wraz z wszelkimi urządzeniami sygnalizacyjnymi oraz innymi do prowadzenia ruchu kolejowego wymienione wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego bądź też w kategorii XXV załącznika do Prawa budowlanego, jako kolejowe drogi szynowe;
- przewód jezdny, trakcja torowa, trakcja elektryczna, trakcja elektryczna dwutorowa, jednotorowa - to urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, jakim jest linia kolejowa (torowisko kolejowe) znajdujące się pod ziemią.
W zakresie podstawy opodatkowania, organ odwoławczy, powołując adekwatne przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 5 i 7 zaakcentował, że spółka na potrzeby podatku dochodowego dokonywała amortyzacji całego środka trwałego rodzaju 200 (kwalifikowanego przez spółkę do budowli), a nie jego poszczególnych części, który obejmował (jak twierdzi spółka) także koszt drążenia wyrobiska górniczego i z powyższych przyczyn, w szczególności zaś stanowiska dominującego w orzecznictwie sądów administracyjnych, Burmistrz R. nie mógł oprzeć się na wartości figurującej w ewidencji środków trwałych dla poszczególnych budowli i zgodnie z art. 4 ust. 7 upol był uprawniony do powołania biegłego, który dokonał wyceny wartości budowli, przy czym wycena ta nie obejmowała wartości drążenia pustej przestrzeni, w której budowle te zostały umieszczone.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 120, art. 122, art. 123 § 1, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 2 upol w zw. z art. 3 pkt 3 i 9 Prawa budowlanego oraz art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 3 , ust. 5 i ust. 7 upol.
Spółka nie zgodziła się z ustaleniami organów podatkowych zarówno co do przedmiotu opodatkowania zlokalizowanego pod ziemią jak i podstawy jego opodatkowania.
4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
5. Na rozprawie w dniu 24 stycznia spółka reprezentowana przez pełnomocnika podniosła zarzut naruszenia art. 70 § 1 i 4 O.p. przez niezasadne przyjęcie przez organ, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Stwierdziła, że co prawda przed upływem 2009 r. zostały podjęte wobec niej czynności egzekucyjne, ale decyzje na podstawie których je podjęto zostały uchylone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zarzut naruszenia art. 70 § i 1 i § 4 O.p. jest zasadny.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł rozważania dotyczące przedawnienia zobowiązania spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r. Zdaniem organu zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym spółka została zawiadomiona w dniu 7 grudnia 2009 r. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia zaczął biec od nowa od dnia 8 grudnia 2009 r. (art. 70 § 4 O.p.).
Ponadto organ odwoławczy wskazał na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w okresie od (...) r. do (...) r. w związku z wniesieniem przez spółkę skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania – decyzję organu odwoławczego z dnia (...) r. (art. 70 § 6 pkt 2 O.p.).
Powołana okoliczność dotycząca przerwania biegu terminu przedawnienia nie została potwierdzona stosownymi dokumentami; informacja o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu (...) r. zawarta jest w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia (...) r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r. (na stronie 5 uzasadnienia, karta 44). Akta sprawy zawierają pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z dnia 29 czerwca 2016 r. dotyczące zastosowania wobec skarżącej środków egzekucyjnych w 2015 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr (...) z dnia (...) r. i nr (...) z dnia (...) r.
Natomiast w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma WSA w Gliwicach z dnia (...) r. skierowanego do organu odwoławczego, z którego wynika że odpis wyroku z dnia (...) r. wraz z uzasadnieniem (sygn. akt I SA/Gl 354/12) został doręczony organowi w dniu (...) r. oraz kserokopia odpowiedzi na skargę z dnia (...) r. wskazująca, że skarga spółki na decyzję organu odwoławczego z dnia (...) r. została nadana pocztą w dniu (...) r.
W kontekście przywołanych wyżej okoliczności stwierdzić należy na wstępie, że zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Na mocy art. 70 § 6 pkt 2) i § 7 pkt 2) O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po doręczeniu organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Posługując się argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 listopada 2016 r., (sygn. akt I SA/Gl 599/16, CBOSA), którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zauważyć trzeba, że pogląd akceptujący stan przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek zastosowania środka egzekucyjnego mimo późniejszego uchylenia decyzji podatkowej bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego, znajdował swe podstawy w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. w wyrokach NSA: z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 445/10, z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1679/10 oraz z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 491/11), choć nie był jedynym stanowiskiem prezentowanym w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 2676/13 oraz z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2916/14 (LEX nr 2119039) uznał, że pogląd ten należy jednak poddać przewartościowaniu i w rezultacie od niego odstąpić. Skłania do tego treść uchwały 7 sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13. W uchwale tej, na podstawie analizy skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zestawienia art. 60 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uznano, że skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, który nastąpił w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (pkt 8.8. uzasadnienia uchwały). Jak wskazano dalej, dotychczasowe, odmienne od powyższego, stanowisko judykatury bazowało na poglądzie, że wyeliminowanie z obrotu rozstrzygnięcia organu w trybie "zwykłym" powoduje skutki ex nunc, zaś jedynie w trybie nadzwyczajnym - ex tunc. Pomijano jednak przy tym istotną dla tego zagadnienia treść art. 60 § 1 u.p.e.a. lub w sytuacji jego analizy, bazowano na wadliwym poglądzie, że na jego podstawie następuje uchylenie tylko czynności egzekucyjnych, a nie skutków wywołanych przez te czynności na gruncie stosunków z zakresu zobowiązań podatkowych. W uchwale zwrócono również uwagę, iż także w doktrynie prawa administracyjnego obowiązuje reguła, że sankcja wzruszalności zastosowana wobec aktu administracyjnego przerywa zdolność do wywołania skutków prawnych od momentu wejścia do obrotu prawnego aktu uchylającego akt wadliwy z zachowaniem skutków prawnych wywołanych (ex nunc), a jedynie sankcja nieważności oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez wadliwy akt administracyjny od samego początku (ex tunc). Zostało jednak podkreślone, że zasada ta nie może mieć pierwszeństwa przed jednoznaczną normą art. 60 § 1 u.p.e.a. i wynikający z niej skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, polegający na przywróceniu stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, odpowiada sankcji wzruszalności orzeczeń administracyjnych o skutkach ex tunc - za wyjątkiem przypadków nabycia praw przez osoby trzecie. Zwrócić również należy uwagę na te wnioski zawarte w uzasadnieniu uchwały (pkt 8.12.), w których zauważono, że uchylenie w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego – czynności egzekucyjnej, a tym samym zastosowanego środka egzekucyjnego, wymaga przywrócenia stanu sprzed jego zastosowania (za wyjątkiem przypadków, gdy przepisy ustawy stanowią inaczej oraz praw osób trzecich nabytych na skutek uchylonych czynności). Oznacza to, że jego zastosowanie nie wywołało żadnych skutków prawnych, w tym również w zakresie przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie może bowiem wywoływać skutku prawnego środek egzekucyjny, który – jako uchylony z uwagi na wadliwość (brak legalności) podstawy prawnej jego zastosowania, skutkującą umorzeniem postępowania egzekucyjnego – w ogóle nie powinien być stosowany. Gdyby zaś przyjąć, że uchylenie czynności egzekucyjnej, a tym samym zastosowanego środka egzekucyjnego, wywołuje skutki jedynie od momentu umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie uchyla skutków, które już nastąpiły w oparciu o zastosowane środki, oznaczałoby to, że: 1) nie zostaje przywrócony stan istniejący przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a tym samym 2) organ egzekucyjny nie ma obowiązku zwrotu, np. środków pieniężnych zajętych w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego opartego o wadliwą podstawę prawną.
Z akt sprawy wynika, że: 1) decyzja organu pierwszej instancji z dnia (...) r. określająca spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia (...) r., 2) decyzja organu odwoławczego z dnia (...) określająca spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności (postanowieniem z dnia (...) r.) została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia (...) r., 3) decyzja organu pierwszej instancji dnia (...) r. określająca spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia (...) r.
Jak już Sąd wspomniał, w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających zastosowanie wobec spółki środka egzekucyjnego w postaci, jak to ujął organ odwoławczy, "pobrania należności u podatnika" oraz zawiadomienia spółki o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu (...) r. Z akt nie wynika, czy i ewentualnie kiedy postanowienie z dnia (...) r. o nadaniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia (...) r. rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uchylone. Spółka na rozprawie w dniu (...) r. oświadczyła, że przed upływem 2009 r. zostały wobec niej podjęte czynności egzekucyjne na podstawie decyzji, które w toku postępowania zostały uchylone. Akta sprawy nie zawierają dokumentów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. Wskazać zatem należy na tezę wyroku NSA z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 235/14, zgodnie z którą "uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności – w oparciu o którą zastosowano w postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne – i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania tych środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ord. pod. bez względu na to, czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uchylone i bez względu na to, czy postępowanie egzekucyjne zostało na postawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzone."
Godzi się także przywołać uchwałę NSA z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13, w której stwierdzono, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). Dobrowolna lub przymusowa zapłata przez skarżącą podatku nie daje zatem organowi podatkowemu uprawnienia do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w nieograniczonym czasie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że powołane przez organ odwoławczy okoliczności związane ze stosowaniem wobec skarżącej środków egzekucyjnych w dniu 7 grudnia 2009 r. nie skutkowały przerwaniem biegu terminu przedawnienia, skoro zastosowano je, na podstawie uchylonej później decyzji wymiarowej. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, okres przedawnienia nie zaczął biec na nowo od dnia (...) r.
Zastosowanie wobec skarżącej środków egzekucyjnych w 2015 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr (...) z dnia (...) r. i nr (...) z dnia (...) r. nie mogło spowodować przerwania biegu terminu przedawnienia, skoro z udostępnionych Sądowi akt sprawy wynika, że miało już miejsce po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r. (upływającego z dniem (...) r.). Podobnie należy ocenić podniesioną przez organ odwoławczy okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Takiego skutku nie mogło wywołać wniesienie przez spółkę skargi do WSA w Gliwicach w dniu (...)r., tj. po upływie terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania.
Przez wzgląd na powyższe decyzja organu odwoławczego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - jako naruszająca przepis prawa materialnego (art. 70 § 1, § 4 i § 6 pkt 2 O.p.), a odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi uznać należy za przedwczesne.
W ponownym postępowaniu organ będzie związany zaprezentowaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa (art. 153 p.p.s.a.). Po zweryfikowaniu kwestii ewentualnego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 2 O.p. i nast.) rozstrzygnie możliwość merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie, a uznając, że jest ono dopuszczalne zadba o szczegółowe umotywowanie, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnienia i udokumentowanie w aktach sprawy wszystkich okoliczności stanowiących podstawę tej konstatacji. Akta sprawy, którymi Sąd dysponuje w niniejszej sprawie (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie pozwalają bowiem na kategoryczne wypowiedzenie się przez skład orzekający w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego (art. 145 § 3 p.p.s.a.), z uwagi na możliwość zaistnienia innych okoliczności powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, których organ być może nie przedstawił, obstając przy nieaktualnym już stanowisku dotyczącym skutków wykonywania decyzji, którą następnie wyeliminowano z obrotu prawnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 206 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 13.063 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi (5.846 zł), koszty zastępstwa procesowego (7.200 zł) stanowiące połowę wynagrodzenia określonego w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Zatem Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu części kosztów postępowania (co do połowy wynagrodzenia pełnomocnika) uznając, że w realiach tej sprawy zachodzą ku temu uzasadnione podstawy. Stosownie bowiem do art. 206 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Ta regulacja stanowi zatem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 200 i art. 205 p.p.s.a. Ustawodawca w art. 206 p.p.s.a. wskazał, że sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach. Ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do takiego uzasadnionego przypadku należy do sądu rozpatrującego indywidualną sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2016 r., I OZ 1870/15, CBOSA).
Sąd wziął pod uwagę to, że rozpatrywana sprawa jest kolejną ze skarg spółki na decyzję określającą wymiar podatku w odniesieniu do obiektów posadowionych w wyrobisku górniczym, w której skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a formułowane zarzuty w znacznej części stanowią powielenie argumentacji prezentowanej w innych sprawach. Okoliczność ta musiała mieć wpływ na ocenę nakładu pracy pełnomocnika, związanego z przygotowaniem niniejszej sprawy, w tym ze sporządzeniem skargi do Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło