I SA/Gl 1354/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik - Bury, Anna Tyszkiewicz - Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 169 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej zwana: O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia M. G. (dalej zwana: strona, skarżąca), utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] r. nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia podania skarżącej z 20 lutego 2020 r. Postanowienia zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z [...] r., wydaną S. G., Burmistrz Miasta C. ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona do rąk M. G. w dniu [...] r. W dniu 21 lutego 2020 r. do Urzędu Miasta C. wpłynęło pismo skarżącej, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, w którym strona wskazując na w/w decyzję Burmistrza z [...] r. informuje, że "współwłaścicielami są po S. G." osoby podane przez skarżącą z imienia, nazwiska i adresu. Powyższe pismo Burmistrz przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach jako odwołanie od opisanej wyżej decyzji z [...] r. Zwrócił uwagę, że wniesione zostało w terminie przewidzianym dla odwołania, jednak nie spełnia ono kryteriów przewidzianych dla odwołania, a określonych w art. 168 i art. 222 O.p. W związku z wątpliwościami co do charakteru podania Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...] r., na podstawie art. 169 §1 oraz art. 222 O.p., wezwało stronę do jego sprecyzowania w terminie 7 dni, a konkretnie do usunięcia braków podania poprzez wskazanie dowodów potwierdzających, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy w/w decyzja z [...] r., a także o sformułowanie zarzutów przeciwko tej decyzji oraz określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania. W piśmie tym zawarto także rygor pozostawienia podania bez rozpatrzenia, jeśli strona nie uczyni zadość wezwaniu. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na w/w wezwanie. Kolejnym pismem z 25 maja 2020 r. Kolegium ponownie wezwało stronę do usunięcia braków podania w tym samym zakresie, co wskazany w w/w piśmie z [...] r. Ponawiając wezwanie SKO dodatkowo przywołało przepisy dot. zmian terminów w postępowaniu podatkowym, a zawarte w ustawie z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Do usunięcia braków podania organ wyznaczył termin 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi także na to wezwanie. W tym stanie rzeczy postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło podanie skarżącej bez rozpatrzenia m.in. na podstawie art. 169 § 4 O.p. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 168 § 2 O.p. wskazał, że podanie powinno wypełniać kryteria określone w ustawie, w tym zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie skarżącej, jak ocenił organ, nie zawiera sprecyzowanego żądania, a przede wszystkim nie wykazuje, że jest ona stroną w postępowaniu podatkowym dotyczącym ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, ustalonego w w/w decyzji z [...] r. Jak argumentowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wezwano stronę do uzupełnienia w zakreślonym terminie wskazanych wcześniej braków formalnych podania na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 222 O.p., informując przy tym, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Mimo prawidłowego doręczenia wezwań ([...] r. i [...] r.), nie usunięto braków podania. Skutkowało to koniecznością pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 4 O.p. Podaniem z 26 czerwca 2020 r. strona, powołując się na w/w postanowienie Kolegium, wskazała krąg osób będących spadkobiercami S. G. Do tego podania załączyła decyzję z [...] r. w sprawie wymierzenia S. G. podatku od nieruchomości na 2020 r., a także "Spis ze swego spadkobierstwa dla dzieci" sporządzony przez S. G. [...] r. SKO potraktowało w/w podanie strony jako zażalenie i zaskarżonym postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] r. W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium podało te same argumenty, co w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, akcentując niespełnienie przez podanie z 20 lutego 2020 r. kryteriów przewidzianych dla odwołania, a przy tym nieuzupełnienie braków tego podania, pomimo wezwań zawierających informacje, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zwróciła uwagę, że na decyzji z [...] r. w sprawie wymierzenia S. G. podatku od nieruchomości na 2020 r. widnieją dwaj współwłaściciele nieruchomości: M. W. i S. G. W związku z tym nie jest zrozumiałe dlaczego to skarżąca ma płacić podatek, a pominięto drugiego współwłaściciela. Intencją skarżącej, wielokrotnie już podnoszoną, jest równomierne obciążenie podatkiem dwóch właścicieli nieruchomości, a właściwie ich spadkobierców, których wskazała. Wszystkie organy z niewiadomych powodów pomijają pozostałych współwłaścicieli, co – jak podejrzewa skarżąca - może być efektem powiązań spadkobierców M. W. z pracownikami Urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie lub oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone jedynie w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem sporu jest prawidłowość pozostawienia opisanego na wstępie podania z 20 lutego 2020 r. bez rozpatrzenia. Zaskarżone postanowienie wydane w tej sprawie jest zgodne z prawem, stąd skargę należało uznać za niezasadną. Sąd za konieczne uznaje wyjaśnienie skarżącej granic niniejszej sprawy, których Sąd orzekający w tej sprawie przekroczyć nie może, bo byłoby to naruszeniem prawa. Zadaniem Sądu jest zbadanie, czy postanowienie organu pozostawiające opisane na wstępie podanie bez rozpatrzenia jest zgodne z prawem. Sąd nie ma prawa badać, niejako "przy okazji" rozpatrywania niniejszej skargi, innych kwestii, w tym zasadności wymiaru podatku dla S. G., bądź ustalać kręgu właścicieli nieruchomości, którzy powinny być, w tym jako spadkobiercy, obciążeni podatkiem od nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może rozstrzygać, kto powinien być uznany za podatnika podatku od nieruchomości od której podatek wymierzono decyzją z [...] r. Mogłoby się tak stać jedynie wtedy, gdyby skarżąca wniosła skutecznie odwołanie, a dalej skargę do sądu. Wówczas zostałaby otwarta droga do merytorycznego zbadania zasadności decyzji organu, tego kto jest, a kto powinien być podatnikiem, na kim ciąży obowiązek podatkowy, czy też kto powinien być rzeczywistym adresatem decyzji wymiarowej. Odwołanie, aby wnieść je skutecznie, musi spełniać kryteria określone w art. 168 § 2 i art. 222 O.p., a nadto musi być wniesione w ustawowym terminie i do tego przez osobę będącą stroną postępowania, a więc legitymowaną do jego wniesienia. W tej sprawie skarżąca wprawdzie zachowała termin do wniesienia odwołania, jednak – pomimo kierowanych do niej dwóch wezwań – nie uzupełniła braków podania w pozostałym zakresie. Zatem przystępując do oceny prawnej zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, że stosownie do art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy (...), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 222 O.p., w myśl którego odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Przepis ten ustanawia wymogi formalne jakie powinno spełniać odwołanie w postępowaniu podatkowym. Co więcej, od decyzji organu I instancji odwołanie przysługuje wyłącznie stronie postępowania (art. 220 O.p.). Stroną zaś w postępowaniu podatkowym jest przede wszystkim podatnik. Wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia w postępowaniu podatkowym muszą być oceniane w sposób nie kolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Jeśli zatem z odwołania można wyczytać, że pochodzi od strony i zawiera zarzuty stawiane konkretnej decyzji, to środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych. Powyższy pogląd wynika po pierwsze z tego, że zasada dwuinstancyjności postępowania, zawsze stanowiąca gwarancję wolności i praw obywatelskich, jest zasadą rangi zasady konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji RP). Po drugie zaś, brak przymusu adwokackiego w postępowaniu podatkowym oraz powszechnie znany stopień świadomości prawnej obywateli wykluczają nadmierny formalizm przy badaniu, czy środek zaskarżenia spełnia warunki postawione przez odpowiednie przepisy prawa. Jeżeli jednak podanie nie zawiera choćby minimalnych danych niezbędnych do uznana go za odwołanie pochodzące od strony, organ powinien wezwać autora podania do usunięcia braków, pouczając jednocześnie o skutkach niezastosowania się do wezwania. Taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie. W realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji przyjął wstępne założenie, że pismo z 20 lutego 2020 r. jest odwołaniem od decyzji z [...] r. w sprawie wymierzenia S. G. podatku od nieruchomości na 2020 r. Przekazał więc to pismo organowi odwoławczemu zwracając jednakże uwagę na braki jakie ono zawiera w świetle kryteriów stawianych odwołaniu. Powyższe stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z [...] r. zostało przesłane do skarżącej. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...] r. wezwało stronę do sprecyzowania podania, w terminie 7 dni, poprzez wskazanie dowodów potwierdzających, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości (że może być uznana za stronę postępowania) której dotyczy decyzja z [...] r., a także o sformułowanie zarzutów przeciwko tej decyzji oraz określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania. W piśmie tym zawarto rygor pozostawienia podania bez rozpatrzenia, w razie nieuczynienia zadość wezwaniu. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na w/w wezwanie. Kolejnym pismem z [...] r. Kolegium ponownie wezwało stronę do usunięcia braków podania w tym samym zakresie, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia w przypadku nieusunięcia braków. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi także na to wezwanie. W ocenie Sądu z treści pisma skarżącej z 20 lutego 2020 r. nie można wyczytać zarzutów stawianych decyzji oraz żądania wnoszącego odwołanie. Nie wynika z niego także wprost, że skarżąca może być uznana za stronę postępowania odwoławczego. Organ miał więc podstawy, aby przyjąć, że pismo to nie jest odwołaniem pochodzącym od strony postępowania, a żeby nim się stało, wymaga stosownego uzupełnia, o co organ drugiej instancji dwukrotnie wzywał skarżącą. Ponieważ wezwania te pozostały bez reakcji, organ, zdaniem Sądu, miał podstawy, aby przyjąć, że pismo z 20 lutego 2020 r. nie spełnia wymogów wskazanych w art. 168 w zw. z art. 222 O.p., a co za tym idzie należało pozostawić je bez rozpatrzenia. Podsumowując, Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania, jak też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.