I SA/Gl 1355/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-02-23
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki, stan zdrowia oraz inne okoliczności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo braku wyciągów z rachunków bankowych, zgromadzony materiał dowodowy, w tym oświadczenia o dochodach i wydatkach, a także zły stan zdrowia skarżącego i jego żony, wskazują na niemożność poniesienia kosztów sądowych i zatrudnienia pełnomocnika z wyboru. W związku z tym, sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał na wydatek na renowację grobu rodzinnego oraz oszacował swoje miesięczne wydatki i dochody. Po analizie oświadczeń i dokumentów, sąd ustalił aktualny dochód gospodarstwa domowego i stałe wydatki. Wpis sądowy od skargi wynosił 500 zł.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w tej sprawie na urzędowym formularzu z dnia 24 stycznia 2018 r. W tych ramach skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku wskazał, że w ostatnim czasie poniósł wydatek w kwocie 400 zł na renowację grobu rodzinnego. Dalsze konieczne wydatki skarżący oszacował na łączną kwotę 7.000,00 zł. Oszacował, że łączne wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą około 1.367,64 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe (mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. [...] m2) wraz z żoną. Łączny dochód rzeczonego gospodarstwa zdeklarowano w kwocie 2.381,64 zł netto.
W oparciu o dokumenty źródłowe nadesłane przy piśmie strony skarżącej z dnia 17 lutego 2018 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego), jak również na gruncie oświadczeń złożonych przez stronę w tymże piśmie, ustalono, co następuje. Aktualny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej kształtuje się na poziomie 2.478,10 zł netto. Ustalono, że stałe miesięczne wydatki wynoszą około 1.400,00 zł z wyłączeniem kosztów zakupu żywności oraz środków higieny.
Wpis sądowy od skargi stanowi w tym przypadku kwotę 500 zł. Równolegle prowadzone jest przed tutejszym Sądem postępowanie ze skargi żony skarżącego, w którym opłatę sądową ustalono na tożsamym poziomie.
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Konstytucyjne prawo do sądu, wyrażone w art. 45 Konstytucji RP, pozostaje także w zgodzie z zasadami wyrażonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych praw wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 – Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), w szczególności jej art. 6 regulującym prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącą) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy).
Zdaniem rozpoznającego wniosek, w stosunku do strony skarżącej zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że z uzyskiwanych dochodów nie będzie ona w stanie uiścić należnych w tej sprawie opłat sądowych, jak również zatrudnić pełnomocnika z wyboru.
W toku rozpoznania wniosku dostrzeżono wprawdzie mankament dowodowy sprowadzający się do braku wyciągów z dwóch rachunków bankowych strony skarżącej. Niemniej jednak przyjęto, że już na etapie postępowania administracyjnego na rachunkach walutowych zgromadzone były środki w relatywnie niewielkiej wysokości, które nawet w globalnym ujęciu nie wystarczyłyby na pokrycie opłaty sądowej inicjującej niniejsze postępowanie sądowe. Przyjęto nadto, że dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym strony skarżącej nie pozwoliłby na dalsze gromadzenie środków pieniężnych.
Nie bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostaje także zły stan zdrowia skarżącego, jak również jego żony. Taki stan rzeczy generuje bowiem wydatki związane z zakupem medykamentów, czy koniecznością poddania się zabiegom rehabilitacyjnym.
W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło