I SA/Gl 1364/04

Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Przemysław Dumana (sprawozdawca), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant : Katarzyna Faltus, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 roku sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia odsetek za zwłokę uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) stwierdził, że odwołanie M. W. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2000 roku zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej i w związku z tym pozostawił je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w myśl przepisu art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Następnie organ odwoławczy stwierdził, że powołana wyżej decyzja organu pierwszej instancji doręczona została M. W. w dniu [...] 2004 roku, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru tej decyzji. Wobec powyższego termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] 2004 roku ([...] – dzień roboczy). Odwołanie od tej decyzji podatnik złożył osobiście w Drugim Urzędzie Skarbowym w B. w dniu [...] roku, a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. W. podniósł, iż odwołanie od powołanej wyżej decyzji z dnia [...] roku chciał osobiście złożyć w Drugim Urzędzie Skarbowym w B. w dniu [...] roku. Jednakże w tym dniu ([...] – dzień po św. Bożego Ciała) zastał Urząd zamknięty. Uznał więc, iż dzień ten był dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem przekonany był, że składając odwołanie w pierwszym dniu roboczym tj. [...] 2004 roku ([...]) zachował czternastodniowy termin przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie, w ocenie Sądu, narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w związku z czym należało uwzględnić żądanie skargi. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi więc pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 Ordynacji podatkowej). Zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma zatem ustalenie daty jej doręczenia. Sposoby doręczania pism w trakcie postępowania podatkowego, w tym i decyzji, zostały określone w art. 144 – 154 Ordynacji podatkowej. Doręczenie decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku, nr [...] nastąpiło w dniu [...] 2004 roku, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest również fakt, iż skarżący osobiście złożył odwołanie w organie podatkowym pierwszej instancji w dniu [...] 2004 roku. Odpowiedzieć natomiast należy na pytanie, czy skarżący chcąc złożyć osobiście odwołanie w Urzędzie Skarbowym – w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia – zastając organ podatkowy w godzinach urzędowania zamknięty, mógł domniemywać, iż dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Należy bowiem przypomnieć, iż dzień ten ([...]) następował bezpośrednio po dniu świątecznym (Boże Ciało) i dla większości pracujących był – w ramach tzw. "długiego weekendu" – dniem wolnym od pracy. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu skarżącego w tym zakresie, a więc nie potwierdził czy faktycznie w tym dniu Urząd Skarbowy był zamknięty, a jeżeli tak to czy oprócz takiej informacji (zamieszczonej w widocznym miejscu w Urzędzie Skarbowym czy również np. w środkach masowego przekazu) było też pouczenie dla ewentualnych petentów organu podatkowego, dotyczące między innymi podjęcia czynności (np. nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) dla zachowania terminu procesowego. Jednakże nawet prawidłowa informacja skierowana do podatnika nie powinna, zdaniem Sądu, pozbawiać go prawa do swobodnego wyboru sposobu złożenia środka zaskarżenia. Jeżeli bowiem podatnik – z różnych przyczyn – chce tylko skorzystać z możliwości osobistego złożenia pisma w organie podatkowym, a nie np. za pośrednictwem placówki pocztowej, to nie może on zostać pozbawiony (z przyczyn od siebie niezależnych) tego prawa. Organ podatkowy powinien więc tak zorganizować swoje funkcjonowanie, by w przypadku, gdy w dzień roboczy jest nieczynny, mógł umożliwić ewentualnym petentom złożenie pisma czy to np. do oddawczej skrzynki, czy też wyznaczonemu dyżurnemu pracownikowi. Pozbawienie bowiem podatnika w takim przypadku do skorzystania z jednego ze sposobu złożenia odwołania (bezpośrednio w organie podatkowym) jest naruszeniem przepisów art. 121 (zasada zaufania do organów podatkowych) oraz art. 127 (zasada dwuinstancyjności) Ordynacji podatkowej. Ustalenie powyższych okoliczności pozwoli dopiero na rozstrzygnięcie wątpliwości, czy brak lub niepełna informacja organu podatkowego nie spowodowała, iż skarżący wprowadzony powyższym w błąd mógł przypuszczać, że dzień [...] 2004 roku był dniem ustawowo wolnym od pracy, a także czy zamknięcie w tym dniu Urzędu Skarbowego i całkowite uniemożliwienie złożenia w nim odwołania, nie spowodowało ujemnych konsekwencji dla podatnika poprzez pozbawienie go możliwości wyboru sposobu złożenia środka zaskarżenia, a tym samym uznanie, że odwołanie złożone osobiście przez skarżącego w organie podatkowym w dniu 14 czerwca 2004 roku wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 233 § 2 pkt 1w związku z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. Nadmienić także należy, iż wskazane wyżej okoliczności (po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ podatkowy) mogą zostać uznane przez organ odwoławczy za przesłanki uprawdopodobniające brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, a zatem uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (wniosek taki skarżący zawarł w skardze). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na treść art. 210 powołanej wyżej ustawy, Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.