I SA/Gl 1369/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez panią J. R. (dalej strona lub zobowiązana), na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego uznano za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez zobowiązaną, Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej organ nadzoru) działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 19660 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013.267) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2014.1619 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru wskazał, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W., dalej Fundusz lub wierzyciel, wystawił w dniu [...] r. wobec zobowiązanej tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący należności z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC za 2012 r. i skierował go do organu egzekucyjnego, celem realizacji. Odpis tytułu doręczono zobowiązanej w dniu [...] r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia z dnia [...] r. W wyniku zajęcia uzyskano kwotę [...] zł, którą po odliczeniu kosztów egzekucyjnych przekazano wierzycielowi. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz wskazując, że tytuł wykonawczy jest dokumentem fałszywym, wystawionym na podstawie nieprawdziwych przesłanek przez organ nieuprawniony do nakładania kar finansowych. Postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel uznał zarzut za nieuzasadniony, zaś postanowieniem z [...] r. Rada Funduszu ponownie uznała zarzuty za niezasadne. Na tej podstawie organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie, na które zobowiązana wniosła zażalenie twierdząc, że tytuł wykonawczy był wystawiony bezpodstawnie i narusza prawo, oraz że egzekwowana kwota jest karą, a do jej nałożenia uprawniony jest tylko sąd a nie Fundusz. Rozstrzygając sprawę organ nadzoru przytoczył treść art. 33 § 1, art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że zobowiązana wniosła zarzuty w zakresie których stanowisko wierzyciela było wiążące dla organu egzekucyjnego skoro ustawodawca nie upoważnił organu egzekucyjnego do kwestionowania otrzymanego stanowiska wierzyciela. Zauważył, że zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, wierzyciel potwierdził istnienie obowiązku objętego spornym tytułem oraz jego zasadność. Bezsporna w ocenie wierzyciela była okoliczność, że osobą zobowiązaną do uregulowania należności z tytułu opłat za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC za 2012 r. była zobowiązana, jako posiadaczka samochodu marki Opel o nr rej. [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca pani J. R. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 33 § 1 pkt 4 i 6 ustawy egzekucyjnej poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej oraz niedopuszczalności egzekucji z uwagi na fakt, że Fundusz nie ma kompetencji do wystawienia tytułu wykonawczego, a wystawiony tytuł nie ma mocy prawnej albowiem został wystawiony przez nieuprawniony do tego organ, - art. 26 w zw. z art. 27 w zw. z art. 72 ustawy egzekucyjnej poprzez wszczęcie egzekucji, zajęcie wynagrodzenia w sytuacji, gdy wystawiony tytuł wykonawczy nie miał mocy prawnej ponieważ nie zawierał wszystkich elementów niezbędnych, przewidzianych przepisami art. 27 ustawy egzekucyjnej. - art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego a to zasady prawdy obiektywnej, praworządności oraz słusznego interesu obywatela. Uzasadniając skargę skarżącą podkreśliła, że wielokrotnie podnosiła zarzut nieważności spornego tytułu wykonawczego albowiem jego treść nie odpowiada dyspozycji art. 26 i art. 27 ustawy egzekucyjnej. Następnie przytoczyła ten ostatni przepis podkreślając, że regulacja ta jednoznacznie wskazuje, iż tytuł wystawiony przez Fundusz jest nieważny z mocy prawa, a nadto, że nie został podpisany przez uprawnioną do tego osobę. Dlatego też ponownie wniosła o dopuszczenie dowodu z kopii dowodu osobistego osoby, która podpisała przedstawiony tytuł wykonawczy, albowiem podpis, który widnieje na dokumencie urzędowym nie pozwala na identyfikację osoby, która go podpisała. Brak jest również pieczęci, czy też jakiegokolwiek innego znaku identyfikacyjnego. Pozostaje to w sprzeczności z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, gdyż parafa, która widnieje na dokumencie nie pozwala na zidentyfikowanie osoby, która go podpisała i czy miała ona w ogóle umocowanie do tego by działać w imieniu wierzyciela. Skarżąca wyjaśniła, że nie jest i nigdy nie była strona zobowiązaną do uiszczenia dochodzonej opłaty, a zatem niemożliwym było wszczęcie przeciwko niej egzekucji. Podkreśliła, że organ nadzoru naruszył wskazane w skardze przepisy k.p.a. na potwierdzenie czego zacytowała fragmenty uzasadnień wyroków sądów administracyjnych (podając ich dane identyfikujące) oraz poglądy wyrażone przez Komentatorów. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie należy wskazać na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącą zarzuty nieistnienia egzekwowanego obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanej mieszczą się w punkcie 1 i 4 art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej. Natomiast art. 34 § 1 tej ustawy reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanej oraz nieistnienie obowiązku za nieuzasadniony. Postanowienie to jest ostateczne. Trzeba więc jeszcze raz podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12). Reasumując związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym czy też osoby zobowiązanej ujawnionej w tytule. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy egzekucyjnej. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 tej ustawy, który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu nadzoru jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Ponadto Sąd zauważa, że wierzycielem w sprawie był Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, który postanowieniem z dnia [...] r., a następnie postanowieniem z dnia [...] r. wydanym wskutek rozpatrzenia zażalenia zobowiązanej wskazał, że wykonuje swe obowiązki na podstawie ustawy z dnia [...] r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. 2016.2060 ze zm.), dalej ustawa. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z wyjątkiem pojazdów historycznych. Wierzyciel ustalił, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 kwietnia 2012 r. posiadacz pojazdu marki Opel o nr rej. [...], nie okazał dowodu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w okresie od pierwszej rejestracji tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. Wezwana do przedstawienia dokumentów potwierdzających zawarcie takiej umowy czy wykazanie braku istnienia spornego obowiązku, zobowiązana nie przedstawiła dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od dochodzenia nałożonej opłaty, ani też jej nie uiściła. Wierzyciel stwierdził również, że zobowiązana zarzutu co do błędu osoby zobowiązanej w żaden sposób nie udokumentowała i nie uzasadniła, a dane uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów potwierdziły informacje co do osoby posiadacza pojazdu nieubezpieczonego w spornym okresie. W myśl art. 88 ust. 1 ustawy "osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego (...), jest obowiązana wnieść opłatę." W przypadku samochodów osobowych wysokość tej opłaty określona została w art. 88 ust. 2 pkt 1 ustawy przy czym, w przypadku posiadaczy pojazdów mechanicznych, jest ona uzależniona od okresu pozostawania tego posiadacza bez ochrony ubezpieczeniowej w każdym roku kalendarzowym (art. 88 ust. 3 ustawy). Oznacza to, że sporna opłata i jej wysokość wynika wprost z przepisów ustawy, a tym samym nie wymaga wydania stosownego orzeczenia w tym przedmiocie lecz jedynie wezwania osoby obowiązanej do zawarcia umowy ubezpieczeniowej, do uiszczenia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania - stosownej opłaty (art. 90 ust. 1 ustawy). Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że opłata staje się wymagalna następnego dnia po upływie tego terminu, jeżeli zobowiązany nie udokumentował zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie lub nie wniósł powództwa do sądu powszechnego, zgodnie z art. 10 ust. 2, w myśl którego "ustalenie spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym." Z akt sprawy nie wynika, by zobowiązana powództwo takie wniosła. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy "do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia (...) stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny." Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy tytuł wystawiony został przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i spełnia przepisane prawem warunki, w tym opisane w art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, skoro zawiera datę wystawienia, podpis i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, a nadto opatrzony został pieczęcią urzędową. Przepisy prawa regulujące wystawienie tytułu wykonawczego nie definiują charakteru czy sposobu nakreślenia ("czytelny lub nieczytelny") podpisu składanego przez wierzyciela lub osobę upoważnioną, jedynie wymagają pieczątki z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego co pozwala na identyfikację osoby podpis taki składającej. Wierzyciel potwierdził, że widniejący w tytule wykonawczym podpis należy do osoby, której dane wynikają z pieczątki tam użytej. Skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów czy okoliczności uzasadniających zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, zaś jej twierdzenie o niedopuszczalności egzekucji z uwagi na brak kompetencji Funduszu do wystawienia spornego tytułu wykonawczego pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy, który kompetencję taką Funduszowi przyznaje, to tym samym zarzuty przedstawione przez zobowiązaną były bezpodstawne. Podobnie nie miał uzasadnienia zarzut dotyczący mocy prawnej tego tytułu, w tym z uwagi na brak podpisu osoby upoważnionej do jego wystawienia czy brak pieczęci, gdyż pieczęć taka i podpis z pieczątką odpowiedniej treści widnieją na przedmiotowym tytule wykonawczym. Należy przy tym zauważyć, że okoliczności te nie były podnoszone w zarzutach skarżącej, dlatego nie podlegały ocenie wierzyciela czy organu egzekucyjnego. Chybiony był również zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jej stanowcze rozstrzygnięcie, zaś ocena zebranych dowodów nie była dowolna i pozwalała na rzetelne ustalenie stanu faktycznego. Z tych przyczyn Sąd z uwagi na nieistnienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016.718), na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.