I SA/Gl 1372/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr COF.OUR.635.5876.2024 ŁD.SA.ZZ 09478996 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. R.S. wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z 9 września 2024 r., nr COF.OUR.635.5876.2024 ŁD.SA.ZZ 09478996 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy. Na podstawie tytułu wykonawczego nr 22803E1-50/PO/2024, wystawionego 8 maja 2024 r. przez Pocztę Polską S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął wobec R. S. (dalej: "skarżący") postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2019 r. do lutego 2023 r. W piśmie z 14 maja 2024 r. (data wpływu) skarżący sformułował zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że już w połowie 2005 r., z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania, wyrejestrował odbiornik telewizyjny. Podniósł też, że w związku z tym zawiadomienie z 5 grudnia 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skierowano na adres, pod którym nie był zameldowany ani nie mieszkał od ponad 3 lat. W piśmie z 20 maja 2024 r. (data wpływu) skarżący oświadczył, że przedmiotem zgłoszonego zarzutu jest błąd co do zobowiązanego. Natomiast w piśmie z 3 lipca 2024 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z 21 czerwca 2024 r., skarżący oznajmił, że nie dysponuje dowodem wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego i jednocześnie wyraził zdumienie, że Poczta Polska S.A. oczekuje przedłożenia dokumentu potwierdzającego zaistnienie okoliczności, która miała miejsce ponad 18 lat temu. Skarżący uznał również za niezrozumiałe, dlaczego zawiadomienie skierowano na jego wcześniejszy adres, skoro pozyskanie (choć nie wiadomo w jakim trybie i w jaki sposób) aktualnych danych było możliwe, o czym świadczy doręczenie mu upomnienia. Przy tym postawił pytanie, jak długo Poczta Polska S.A. archiwizuje zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników i czy posiada dowód wysłania do niego wspomnianego zawiadomienia. Postanowieniem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z 30 lipca 2024 r., nr [...] powyższe zarzuty skarżącego zostały oddalone po uprzednim sklasyfikowaniu ich jako: 1) zarzut nieistnienia obowiązku i 2) zarzut błędu co do zobowiązanego. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego z 8 sierpnia 2024 r. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach wydała zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, którym utrzymała w mocy postanowienie z 30 lipca 2024 r. W uzasadnieniu tej kwalifikacji zwrócono uwagę, że skarżący nie zaprzeczył, by doszło do rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem "ul. D., [...] P." na dane "R. R.S.". Odnotowano też, że w złożonych zarzutach skarżący przyznał wprost, iż pozostawał abonentem opłaty abonamentowej aż do momentu zmiany miejsca zamieszkania, kiedy to – jak twierdzi – odbiornik ten wyrejestrował. Nadto zaakcentowano, że do tego czasu należność ta była uiszczana. W związku z tym uznano, że fakt rejestracji odbiornika jest oczywisty. Dalej podano, że po zgłoszeniu tej rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną nr [...]. Kolejne książeczki nosiły numery [...] i [...]. Natomiast 5 grudnia 2008 r. wysłano zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), realizując tym samym obowiązek informacyjny z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342). Jednocześnie wskazano, że w zasobach Poczty Polskiej S.A. (dalej: "wierzyciel") nie znajduje się potwierdzenie wyrejestrowania odbiornika, a sam skarżący dowodu takiego nie przedstawił. W tej sytuacji stwierdzono, że egzekwowany obowiązek niewątpliwie istnieje i ciąży on na skarżącym jako zobowiązanym. W skardze skarżący zażądał uchylenia obydwóch wyżej opisanych postanowień wierzyciela i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że imienne książeczki abonamentowe utraciły swą ważność, a wspomniany obowiązek informacyjny nie został zrealizowany. Jednocześnie podniósł, że wierzyciel czyni mu zarzut braku przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, a sam nie jest w stanie wykazać, by zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało do niego przesłane i jemu doręczone. Z akt sprawy nie wynika też, by do rejestracji odbiornika w ogóle doszło ani – tym bardziej – kiedy to nastąpiło, choć wierzyciel powinien tę okoliczność udokumentować. Zresztą całość argumentacji wierzyciela sprowadza się do konstatacji, że skarżący nie wyrejestrował odbiornika i nie zaprzeczył, że go posiadał, co przecież jest niewystarczające. Poza tym zaprezentowane dane systemowe wierzyciela zawierają błędy. Wynika z nich, że do rejestracji odbiornika doszło 1 września 1994 r., a zatem jeszcze przed zawarciem przez skarżącego związku małżeńskiego. Tymczasem wówczas jego małżonka nosiła inne nazwisko, a on sam pod wskazanym adresem nie mieszkał. W odpowiedzi na skargę wierzyciel podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Jako niezasadny ocenił przy tym zarzut nierzetelności danych systemowych. Wyjaśnił, że kwestionowany przez skarżącego dokument nie zawiera danych według stanu na 1 września 1994 r., lecz dane aktualnie posiadane. Z kolei przywołana data stanowi umowną datę przeniesienia danych abonenta do systemu informatycznego, a nie: datę rejestracji odbiornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania opłaty abonamentowej rtv. Pierwszy z tych zarzutów dotyczy nieistnienia obowiązku, a drugi – błędu co do zobowiązanego. Skarżący akcentuje, że z akt sprawy nie wynika, czy (a jeśli tak, to kiedy) doszło do rejestracji odbiornika telewizyjnego. Podkreśla również, że wierzyciel nie jest w stanie wykazać dopełnienia obowiązku zawiadomienia go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nadto wskazuje, że posiadane przez wierzyciela dane są obarczone błędami. Wierzyciel z kolei zwraca uwagę, że w świetle akt sprawy, w tym oświadczeń złożonych przez samego skarżącego, nie ulega wątpliwości, iż do rejestracji odbiornika doszło. Jako okoliczność istotną w tym względzie powołuje również fakt uiszczania opłat abonamentowych aż do momentu eksponowanej przez skarżącego zmiany miejsca zamieszkania. Następnie wskazuje, że wspomniane zawiadomienie zostało wysłane. Podkreśla też, że w aktach sprawy nie znajduje się dowód wyrejestrowania odbiornika, w szczególności dokumentu takiego – pomimo wezwania – nie przedłożył sam skarżący. Mając na to względzie, w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że w świetle art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.; dalej: "u.o.a.") obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Stosownie do § 3 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. dowodem zarejestrowania odbiorników, z zastrzeżeniem § 5, jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, to jest od dnia 13 grudnia 2007 r. Natomiast w myśl § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaakcentować również trzeba, że nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. i obowiązuje nadal, w § 18 ust. 1 potwierdza, że indywidualne numery identyfikacyjne wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zdarzeniem determinującym powstanie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej jest zgłoszenie rejestracji odbiornika a obowiązek ten obciąża posiadacza odbiornika. Nie jest przy tym istotne, czy rejestracja ta została dokonana już po wejściu w życie art. 2 ust. 3 u.o.a. czy jeszcze pod rządami przepisów wcześniej obowiązujących. Natomiast dowodem takiej rejestracji nadal pozostaje indywidualny numer identyfikacyjny, który zastąpił wcześniej wydawane książeczki imienne. Co więcej, nadanie tego numeru posiadaczom tych książeczek jedynie potwierdza istnienie po ich stronie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Z kolei zawiadomienie o nadaniu tego numeru podlega wyłącznie przesłaniu do abonenta. Ma ono więc charakter informacyjny i nie jest wymagane jego doręczenie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie zakwestionował dokonania zgłoszenia rejestracji odbiornika. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych wydruków z systemu komputerowego wierzyciela wynika z kolei, że: 1) w bazie danych wierzyciela skarżący i jego małżonka figurują jako abonenci (zał. 1); 2) do 20 czerwca 2005 r. opłaty abonamentowe były przez nich uiszczane (zał. 2); 3) 5 grudnia 2008 r. sporządzono i przesłano zawiadomienie o nadaniu im – jako posiadaczom książeczki imiennej o numerze [...] – indywidualnego numeru identyfikacyjnego: [...] (zał. 3). Stwierdzić zatem należy, że w świetle zaistniałych okoliczności egzekwowany obowiązek prawidłowo został przez wierzyciela uznany za istniejący, a skarżący – za zobowiązanego. Zarazem wyjaśnienia wymaga, że zarzut braku doręczenia skarżącemu wspomnianego zawiadomienia był chybiony, gdyż doręczenie to nie było wymagane. Natomiast samo przesłanie do skarżącego tego dokumentu zostało przez wierzyciela wykazane. Bez znaczenia dla stwierdzenia istnienia egzekwowanego obowiązku było więc skierowanie zawiadomienia na adres, pod którym skarżący już nie zamieszkiwał (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 697/21). Zresztą winę za ten stan rzeczy ponosi sam skarżący, który nie powiadomił wierzyciela o zmianie swych danych adresowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 2/19). W tym kontekście warto też podkreślić, że wierzyciel nie był zobligowany do wcześniejszego powiadamiania skarżącego o istniejących zaległościach (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 431/23). Nie mniej istotne jest także to, że skarżący sam powinien przedstawić dowody świadczące o wyrejestrowaniu odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika było wszak okolicznością przez niego powołaną na poparcie zgłoszonych zarzutów. To zatem on wywodził z niej korzystne dla siebie skutki prawne i tym samym to na nim spoczywał ciężar wykazania, że do zaistnienia tej okoliczności rzeczywiście doszło (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1483/21). Uwzględnienie powyższego skutkować musiało uznaniem, że wierzyciel trafnie oddalił zarzuty sformułowane przez skarżącego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.), czyli zarówno zarzut nieistnienia obowiązku, jak i zarzut błędu co do zobowiązanego. Z tych względów skarga wymagała oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dla porządku jedynie uzupełnienia wymaga, że wyrok niniejszy wydano po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznania w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z kolei zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.