I SA/Gl 1376/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub – "z ostrożności procesowej" – w części. Uzasadniając wniosek, oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która jest rencistką, otrzymującą rentę w wysokości około 600 zł. Stwierdził nadto, że prowadzi działalność gospodarczą, osiągając dochód około 1200 zł. Według wniosku skarżący jest właścicielem domu, mieszkania, nieruchomości o powierzchni 10 arów oraz kilkuletniego samochodu osobowego. Pismem doręczonym w dniu 20 stycznia 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a w przypadku, gdyby zeznania te nie były jeszcze złożone – za rok 2009, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (sprecyzowano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją, tj. w szczególności odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ten okres oraz ewidencji środków trwałych) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 100 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – w myśl art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych w nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Podkreślić przy tym wypada, że rozwianie wspomnianych wątpliwości jest w niniejszej sprawie tym bardziej niezbędne, iż wysokość należnych w niej kosztów sądowych jest stosunkowo niewielka, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie brak jakichkolwiek dowodów pozwalających poczynić ustalenia faktyczne konieczne dla oceny przesłanek prawa pomocy. Nic nie wiadomo w szczególności na temat tak istotnych elementów sytuacji wnioskodawcy jak wysokość dochodów jego i jego małżonki, wypłacalność prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa czy poziom wydatków. Ze wskazanych już powodów nie można zaś w tym zakresie poprzestać na niczym nieudokumentowanych oświadczeniach strony. Oświadczenia te zresztą również niejako same przez się nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę wymienione w nich składniki majątku skarżącego. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.