I SA/Gl 1377/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania z tytułu pobranych i niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r. i poszczególne miesiące 2013 r., odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że we wrześniu ubiegłego roku został odwołany z funkcji członka zarządu spółki i utracił przez to jedyne źródło dochodu. Podkreślił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką i z żoną otrzymującą wynagrodzenie za pracę w wysokości 1500 zł, lecz pośród swoich zobowiązań i stałych wydatków wymienił ratę kredytu w wysokości około 1480 zł miesięcznie oraz opłaty za tzw.media w kwocie około 800 zł miesięcznie.Według wniosku skarżący posiada udziały w trzech spółkach, w tym jednej będącej bankrutem, oraz – jako użytkownik wieczysty – teren przemysłowy o powierzchni 15,6 ha, o wartości szacunkowej 1.500.000 zł. Wnioskodawca zastrzegł jednak, że nigdy nie pobierał dywidend, zaś wspomniany teren jest zajęty, obciążony hipotecznie na kwotę około 8.500.000 zł i ze względu na szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego nie przynosi żadnych dochodów, stanowiąc jedynie ciężar finansowy (opłata za jego użytkowanie wieczyste wynosi około 20.000 zł, a podatek od nieruchomości około 61.000 zł rocznie). Podał również, że jego żona jest właścicielką kilkunastoletniego samochodu osobowego, zwrócił wszelako uwagę, iż w jego małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa. Do wniosku załączono odpisy zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2015 r. (wykazał w nim przychody z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 12.000 zł, z innych źródeł w kwocie 11.374,74 zł oraz odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie 50.000 zł, z kolei jego żona przychód ze stosunku pracy w kwocie 20.930 zł oraz brak przychodów z działalności gospodarczej), potwierdzeń wpłat dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym w okresie od 2010 r. do 2016 r. (z tego ostatniego roku pochodzą tylko dwie wpłaty: z 22 marca i 30 maja opiewające łącznie na 1500zł), wypowiedzenia wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego oraz postanowienia z dnia 31 sierpnia 2016r. o zobowiązaniu dłużnika do wyjawienia majątku. Pismem doręczonym w dniu 31 stycznia 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie dziesięciu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczenia pracodawcy jego żony o wysokości wynagrodzenia wypłaconego jej w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub odpisów decyzji, którymi te świadczenia przyznano albo zwaloryzowano, zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że od września 2016 r. nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy skarżącego), zaświadczeń Spółek, w których skarżący posiada udziały, że skarżącemu nie wypłacono żadnych kwot w okresie ostatniego półrocza, oraz że skarżący nie pełni funkcji w ich organach czy też jako ich prokurent, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (sprecyzowano, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować), odpisów ksiąg wieczystych nieruchomości należących do skarżącego oraz dokumentów wskazujących przyczyny, dla których nie można z tych nieruchomości czerpać dochodów, w szczególności zaświadczenia zakładu górniczego lub jednostki organizacyjnej przedsiębiorcy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1131 ze zm.) zajmującej się naprawianiem szkód wyrządzonych ruchem tego zakładu górniczego odpowiadającego na pytanie, czy skarżący zgłosił taką szkodą oraz czy i jakie środki podjęto celem jej naprawienia, odpisu ugody, o której mowa w art. 151 Prawa geologicznego i górniczego itp., zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub harmonogramu spłaty należności kredytowych oraz potwierdzeń zapłaty rat za ostatnie trzy miesiące, odpisów potwierdzeń wpłat dokonywanych w związku z postępowaniem egzekucyjnym po dniu 30 maja 2016 r., odpisu potwierdzenia ostatniej wpłaty dokonanej na poczet opłaty rocznej z tytułu przysługującego skarżącemu użytkowania wieczystego lub zaświadczenia wskazującego stan zaległości skarżącego w tym zakresie, ewentualnie innego dokumentu tego organu, z którego by ta informacja wynikała, np. wezwania do zapłaty itp., dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego, tj. bądź zaświadczenia potwierdzającego zawieszenie lub likwidację tej działalności wraz z odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, bądź odpisów: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług i ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów irozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), a także ewidencji środków trwałych oraz odpisów faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Podkreślono zarazem, że ilekroć w wezwaniu mowa jest o osobach pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, należy przez to rozumieć także jego żonę, niezależnie od rodzaju małżeńskiego ustroju majątkowego obowiązującego w małżeństwie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1392/16, w której również jest reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co w sprawie niniejszej. W tamtej sprawie na wniosek przedłużono termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem ten fakt udowodnić, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem strona skarżąca w ogóle nie wykonała takiego wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 10 lutego 2017 r. W okresie miesiąca, jaki minął od doręczenia wezwania, profesjonalny pełnomocnik nie nadesłał ani jednego z licznych dokumentów objętych wezwaniem, nie złożył też wniosku o przedłużenie terminu, jak uczynił to w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1392/16. Ten brak reakcji na wezwanie wystosowane w niniejszej sprawie sprawa, że nie zachodziły w niej podstawy, by przedłużenia takiego dokonać z urzędu, zwłaszcza iż wezwanie to było obszerniejsze niż to, w stosunku do którego termin przedłużono na wniosek. Należy zaś podkreślić, że stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy kieruje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentów źródłowych wyklucza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów sytuacji wnioskującego, w szczególności aktualnych dochodów jego gospodarstwa domowego, a także jego wydatków, których zaledwie cześć wskazana we wniosku przekracza przecież deklarowane dochody. Nie wyjaśniono też kwestii łączących się z działalnością gospodarczą jego małżonki, wymagających zbadania ze względu na treść jej zeznania podatkowego za 2015 r., z obecnym stanem zadłużenia i jego bieżącą spłatą, a także tego, czy rzeczywiście skarżący nie czerpie żadnych dochodów w związku z posiadanym majątkiem, tj. udziałami w spółkach oraz posiadanym terenem o znacznej powierzchni, choćby tytułem wyrównania szkody, jaka wedle wniosku została wyrządzona ruchem zakładu górniczego. Nie wiadomo zresztą, czy skarżący istotnie nie osiąga jakichkolwiek innych dochodów od września ubiegłego roku, gdy miał być odwołany z funkcji członka zarządu spółki, skoro nie dostarczył zaświadczenia w sprawie bezrobocia lub zaświadczenia organu podatkowego. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.