I SA/Gl 1380/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. I. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, akcentując w uzasadnieniu tego orzeczenia, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od rzeczonych kosztów z mocy ustawy. Pismem procesowym z dnia 4 lipca 2016 r., K. I. wnosząc o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jego skargę, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w szczególności poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wezwaniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, informując stronę, że spośród pełnomocników wymienionych w rubryce 4.2. druku PPF skargę kasacyjną w niniejszej sprawie sporządzić mogą jedynie radca prawny lub adwokat. W zakreślonym siedmiodniowym terminie wpłynął do Sądu wymagany druk, w którym skarżący ponownie w tej sprawie wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W motywach wniosku K. I. wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. We wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie 60 m2) pozostaje wraz z żoną i synem. Żadna z tych osób nie osiąga dochodów. Na gruncie akt sprawy ustalono nadto, że z dniem 22 czerwca 2016 r. skarżącego wykreślono z rejestru osób prowadzących działalność gospodarczą. Z kolei mocą decyzji z dnia [...] Prezydent Miasta S. przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy do 30 listopada 2016 r., ustalając, że średni dochód gospodarstwa domowego wynosi w tym przypadku 659,12 zł brutto, co daje 164,78 zł brutto na osobę. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomonika) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyszło ponownie w tej sprawie podkreślić, że skarżący - na gruncie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. - nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Poprzednie rozstrzygnięcie w tym zakresie nie straciło na aktualności i w chwili obecnej brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do zmiany postanowienia z dnia 5 stycznia 2016 r. Wniosek skarżącego w tym zakresie prawa pomocy jest zbędny. W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadziło się do zbadania przesłanki przyznania prawa pomocy w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W toku rozpoznania tej części wniosku, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie będzie w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika. W świetle oświadczenia złożonego w druku PPF, w chwili obecnej żaden z członków jego rodziny nie uzyskuje dochodu, a niespełna dwa miesiące temu dochód ten zamykał się w całym gospodarstwie w kwocie 659,12 zł brutto. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. Co znamienne, konkluzja ta nie wymagała zobowiązania skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych. Wystarczające w tym zakresie jest oświadczenie skarżącego wsparte decyzją organu administracji publicznej, której wydanie zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.